Duitse rechters verwerpen het Europese voorstel voor ISDS in TTIP

Na tal van Europese ngo's – waaronder 11.11.11 – verwerpt nu ook het zeer hooggeplaatste Duitse Verbond van Rechters het Europese voorstel tot een investeerder-staatgeschilregeling ofte het bekende ISDS. "Er is geen rechtsgrond voor zo'n systeem in Europa", aldus de rechters.

Gezaghebbend orgaan

Na maandenlang burgerprotest tegen TTIP en ISDS in verschillende hoofdsteden, reageren nu ook de Duitse rechters op het voorstel van de Europese Commissie om ISDS op te nemen in TTIP, het handels- en investeringsakkoord dat wordt onderhandeld tussen de VS en EU. Het ISDS zou buitenlandse investeerders toelaten om schadevergoedingen te eisen voor internationale arbitragecolleges als ze menen dat hun belangen zijn geschaad.

De oprichting van bijzonder rechtbanken voor specifieke groepen van rechtszoekenden is een verkeerde aanpak

Het is veelzeggend dat Duitse rechters met één stem reageren. Der Deutsche Richterbund (DRB), die hen verenigd, is de grootste professionele organisatie van de Duitse rechters en openbare aanklagers. De DRB is politiek ongebonden en eerder conservatief. Ze ziet zich als de bewaker van de onafhankelijkheid en de effectiviteit van de rechtspraak. Haar opinies zijn doorgaans richtinggevend voor de rechtspraktijk van haar leden.

Niet alleen verzet ze zich tegen het ISDS, ze roept Europese collega's ook op om zich te verzetten. "De oprichting van bijzonder rechtbanken voor specifieke groepen van rechtszoekenden is een verkeerde aanpak".

De EU is niet bevoegd om een investerings-"hof" op te richten

Het jongste voorstel van de Europese Commissie van 16 september en 11 december vorig jaar om ISDS op te nemen in TTIP, geeft ISDS een andere naam: "Investment Court System" of ICS, maar in essentie gaat het nog steeds om een investeerder-staat-geschillen regeling en blijven fundamentele tekortkomingen overeind. Zie hierover de analyse van 11.11.11.

De DRB stelt dat de idee dat ISDS nodig zou zijn geen feitelijke basis heeft. Bovendien, mocht er die zijn dan komt het aan de nationale wetgevers toe om daar wat aan te doen er voor te zorgen dat de volle wettelijke rechten voor iedereen, inclusief buitenlandse investeerders, gegarandeerd zijn. De oprichting van bijzonder rechtbanken voor specifieke groepen van rechtszoekenden is een verkeerde aanpak.

Daarnaast stellen ze dat de bevoegdheid van ISDS of het "investeringshof" zoals de Commissie het noemt zich uitstrekt over burgerlijk recht, algemeen administratief recht, arbeids- en sociaal recht en belastingswetgeving. De DRB betwist dat de Europese Unie de bevoegdheid zou hebben om daarvoor een "hof" in te richten. Er is daar volgens haar geen wettelijk basis voor.

ISDS/ICS zou de bevoegdheden van nationale rechtbanken en het Europese hof ondergraven

Volgende de DRB zou ISDS/ ICS de wetgevende macht van de EU en de lidstaten beperken en het juridisch systeem in de lidstaten en de EU wijzigen.

Als het investerings-"hof" een beslissing zou nemen die in tegenspraak is met de Europese wetgeving dan zou er geen "inbreukprocedure" tegen dit "hof" mogelijk zijn en ook geen enkele financiële aansprakelijkheid. ISDS/ICS zou dus bevoegdheden van de rechtbanken van de lidstaten en van het Europese Hof ontnemen met betrekking tot de interpretatie en toepassing van de EU wetgeving en het Europese Hof de bevoegdheid ontnemen tot prejudiciële uitspraken over zaken die door de rechtbanken zouden voorgelegd worden.

Daardoor zou ICS het essentiële karakter wijzigen van de machten die door de Europese Verdragen aan de Europese instituties zijn toegewezen en die noodzakelijk zijn om het wezen van de Europese wetgeving te bewaren.

Het voorgestelde investerings-"hof" is geen hof

Volgens de DRB voldoen de voorstellen voor de aanwijzing van de zogenaamde "rechters" in het ISDS/ICS en omtrent hun positie niet aan de internationale vereisten voor een onafhankelijk hof. Volgens de DRB is ICS dan ook geen internationaal hof, maar eerder een permanente arbitrage tribunaal waarin de onafhankelijkheid van de "rechters" niet zijn gegarandeerd. Ook het verloningssysteem waarbij de "rechters"/arbiters een maandelijks wachtgeld krijgen en een uitbetaling per uur als ze van dienst zijn doet volgens de DRB twijfel rijzen over hun onafhankelijkheid.

De DRB vindt dat het niet volstaat om de "rechters"/arbiters te zoeken onder experten in internationaal recht en internationaal investeringsrecht vermits ISDS/ICS zich ook zou moeten uitspreken over andere rechtsdomeinen (zie hierboven). De DRB vreest dan ook dat de selectie zal gebeuren onder dezelfde groep van juristen die nu al de ISDS tribunalen domineren.

DRB maakt een einde aan het monopolie van de ISDS advocatenkantoren

De grootste lobbygroep voor ISDS is inderdaad de gesloten kaste van de internationale investeringsadvocaten alias arbiters die alsmaar meer geld verdienen aan ISDS en die aan de vage investeringsbeschermingsnormen in investeringsakkoorden alsmaar ruimere interpretaties hebben gegeven in het nadeel van de democratie en de beleidsruimte van overheden en in het voordeel van hun cliënten.

11.11.11 is tevreden dat magistraten zich in het debat mengen. We hopen dat hun opinie gehoord wordt door de politici en regeringen die ISDS/ICS tot nu toe zijn blijven steunen.

Marc Maes
Beleidsmedewerker handelsbeleid

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels