Rapport 'Hidden Profits' evalueert het belastingbeleid van 15 Europese landen

Vandaag lanceren 20 Europese ngo's, waaronder 11.11.11, een nieuw rapport. 'Hidden Profits' evalueert het belastingbeleid van 15 Europese landen. Het onderzoek onthult hoe EU lidstaten de voorwaarden scheppen die ervoor zorgen dat multinationals en vermogende particulieren aan het oog van de fiscus ontsnappen, zowel in Europa als ontwikkelingslanden.


hidden-profits-eurodad-2014Voor het rapport ontwikkelden de ngo's een systeem dat toelaat verschillende landen te vergelijken op vlak van transparantie voor bedrijven, schadelijke belastingpraktijken en hun engagement binnen internationale samenwerking om het probleem aan te pakken.

Vorige week onthulde het Luxleaks onderzoek de geheime belastingdeals waardoor grote multinationals, waaronder ook Belgische bedrijven, op massale schaal belastingen ontwijken. Ook ontwikkelingslanden zijn slachtoffer van de unfaire concurrentie van belastingparadijzen. Elk jaar verliezen die landen 160 miljard dollar aan belastinginkomsten.

Gebrek aan daadkracht

Ondanks veelvuldige beloftes tonen EU lidstaten bitter weinig reëele daadkracht. Een vergelijking van 15 EU lidstaten levert volgende opvallende vaststellingen op

  • Frankrijk is vandaag de beste leerling van de klas op vlak van transparantie en rapportageverplichtingen voor multinationals en pleit actief voor sterke maatregelen. Tegelijkertijd leidt het uitgebreide netwerk belastingverdragen tot een verlies aan belastinginkomsten voor ontwikkelingslanden. Het land plant geen impactanalyse van de verdragen.
  • Duitsland, Luxemburg, Nederland, Spanje en Zweden krijgen elk een 'rode kaart' voor transparantie. Op nationaal niveau eisen deze landen eisen geen transparantie over het eigenaarschap van bedrijven en ze verzetten zich tegen Europese initiatieven die dergelijke transparantie willen versterken.
  • Spanje is verantwoordelijke voor de grootste beperking van de bewegingsruimte voor ontwikkelingslanden in belastingverdragen. Spaanse bedrijven betalen gemiddeld 5,3 procent punt minder belasting op hun activiteiten in ontwikkelingslanden als een gevolg van die verdragen. 

Belgische fiscale gunstregels onder druk

België zit in de Europese middenmoot. De fiscale gunstregels die ons land heeft ingesteld om investeringen aan te trekken leiden er vaak toe dat de winsten van multinationals of vermogende particulieren grotendeels onbelast blijven. Ondanks toenemende internationale druk, behoudt ons land de notionele interestaftrek terwijl de schatkist naar schatting 21 miljard euro heeft gekost tussen 2006 en 2010.

Op internationaal vlak heeft België zich geout als voorstander van een betere uitwisseling van financiële gegevens tussen belastingdiensten die in de toekomst automatisch moet gebeuren. Toch blijkt dat het Belgisch bankgeheim in de praktijk niet helemaal verdwenen is.

Verder valt op dat ons lans, in vergelijking met andere landen, zeer onduidelijk is over haar standpunten op Europese en internationale fora. Rond cruciale dossiers, zoals de nood aan publieke registers van uiteindelijke begunstigden van trusts en andere juridische constructies of een versterking van de VN inzake fiscaliteit, blijft het stil. Op die manier maakt België zich irrelevant op het internationale toneel.

Europese aanpak nodig

De Belgische regering zegt grote moeite te hebben met 'dergelijke constructies'. Dat is helemaal terecht, maar de vraag is wat die regering daadwerkelijk gaat doen. Dat moet veel verder gaan dan de zogenaamde 'Kaaimantaks' die vooral over particuliere fraude gaat.

Zonder internationale samenwerking zal een functioneel belastingsysteem een illusie blijven en zullen vermogende bedrijven en particulieren de dans bijven ontsnappen. De internationale belastingregels zijn 80 jaar oud en dus niet meer aangepast aan de globalisering van de economie en de manier waarop multinationals vandaag werken. Een grondige hervorming van die regels is dus dringend nodig.

Concreet betekent dat Europa en haar lidstaten werk moeten maken van transparantie voor bedrijven. Overheden moeten bedrijven verplichten transparant te zijn over hun activiteiten in elk land waar ze actief zijn. Verder moet meer Europese samenwerking ervoor zorgen dat de fiscale gunstmaatregelen die de lidstaten tegen elkaar opzetten worden weggewerkt. Een belangrijke eerste stap is de invoering van publieke registers met de werkelijke begunstigden van bedrijven, trusts en andere constructies die als dekmantel voor fraude kunnen dienen. De fiscal concurrentie stopt natuurlijk niet aan de grenzen van Europa. Daarom moet de Europese Unie ervoor zorgen dat alle landen, ook de armste ontwikkelingslanden, mee rond de tafel kunnen om het debat over nieuwe fiscal regels te voeren. Dat kan door de VN een duidelijk mandaat te geven.


Meer info:


11.11.11 werkte mee aan dit onderzoek, gecoördineerd door European Network on Debt and Development (Eurodad), samen met o.a. Christian Aid (Verenigd Koninkrijk), Oxfam (Frankrijk en Spanje) en SOMO (Nederland).

11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel