LOUIS MICHEL: ‘Wild kapitalisme ondermijnt ontwikkeling’
In een uitgebreid interview dat John Vandaele en Gie Goris hadden met EU-Commissaris Louis Michel, pleit Michel onder andere voor een belasting op speculatief kapitaal (zonder de Tobintaks bij naam te noemen). Hij doet nog andere opvallende uitspraken:
‘Sommige liberalen zeggen wel: hoe kleiner de staat, hoe beter. Maar dat is krankzinnig. Het is een visie die grote ondernemingen kan helpen, maar niet de kwetsbare bevolking. Ik ben voor een goed werkende staat, die regels formuleert en doet naleven. In zwakke landen moet je een sterke staat hebben die regels bepaalt en die de rijkdom herverdeelt. Maar die visie leeft niet echt in de EU-instellingen. Dat heeft misschien te maken met een cultuur van goedbetaalde ambtenaren, maar er is ook het pensée unique, de overtuiging dat er geen alternatief is voor de globalisering zoals we die nu meemaken.’

Irak:  DE PRIVATISERING VAN DE OORLOG
Een ontluisterende reportage van Daniel Bergner over het privé-veiligheidsbedrijf Triple Canopy en zijn concurrenten in Irak.
‘Het aantal privé-soldaten in Irak is zo’n 25.000, waarmee de firma’s ongeveer 16 procent strijdkrachten toevoegen aan de coalitietroepen. Daarnaast werken er in Irak tussen 50.000 en 70.000 ongewapende burgers voor Amerikaanse belangen, het grootste deel daarvan voor Halliburton en filialen. Zij doen de meest uiteenlopende zaken, van het besturen van voedseltrucks tot het afwassen van bestek.’
‘Mark heft zijn sterke voorarmen op en voert een pantomime uit: hij wast zijn handen en schudt het denkbeeldige water van zijn vingers. Mark is een van de managers van Triple Canopy in Bagdad en demonstreert de houding van het ministerie van Defensie tegenover controle en sturing van de privé-veiligheidsbedrijven. ‘Zij willen er niets mee te maken hebben’, zegt hij. ‘Ze hebber er geen tijd voor. Ze hebben geen gegevens. En ze kunnen de incidenten waarbij wij betrokken zijn niet onderzoeken omdat ze er het personeel niet voor hebben. Qua regulering is er dus alleen de Iraakse wet. Maar ga ik mijn wapen afgeven aan de Iraakse politie? Dat denk ik niet. Het zou me mijn leven kunnen kosten.’

Congo: DIAMANT MAAKT ARM
Een reportage van Sara Frederix vanuit Kolwezi en Mbuji-Mayi.
Miljoenen Congolezen zijn met schop, zeef, touw en emmer op zoek naar diamant, koper, kobalt of andere mineralen. Creuseurs artisanaux of ambachtelijke delvers worden ze genoemd, en hun werkwijze staat ver af van de industriële mijnbouw met zijn grote machines en investeringen. In de diamantmijnen van Oost- en West-Kasai alleen al werken 700.000 ambachtelijke delvers en 100.000 négocieurs of opkopers. En dat zijn enkel diegenen die officieel geregistreerd zijn. 75 procent van de diamant wordt uit de grond gehaald door deze ambachtelijke delvers. Ook de koper- en kobaltmijnen van Katanga draaien bijna helemaal op de kleine delvers.
De Copperbelt in Katanga bevat 34 procent van alle kobalt en 10 procent van alle koper ter wereld. De ondergrondse rijkdom steekt af met de armoede boven de grond. Op de Human Development Index van UNDP (United Nations Development Programme) bengelt Congo ergens onderaan –167e van 175 landen. 42 procent van de Congolezen moet het met één maaltijd per dag stellen, 60 procent van de kinderen onder de vijf jaar is ondervoed, de levensverwachting bedraagt 41 jaar en 80 procent leeft van 0,23  dollar per dag.

Sahrawi-moeders ROEPEN IN DE WOESTIJN
Eind oktober zou de onafhankelijkheidsoorlog in de Westelijke Sahara wel eens kunnen oplaaien. Sara Frederix ging alvast een kijkje nemen in de vluchtelingenkampen in Algerije.
‘Ik heb nog één zoon en acht dochters. Ik hou veel van hen. Elke nacht discussiëren we of oorlog niet beter is dan vrede. Het is een hartverscheurende keuze, maar de veertien jaar dat de wapens zijn neergelegd, hebben ons nog geen stap vooruit geholpen. De stem van wapens klinkt nu eenmaal luider dan die van diplomaten.’

EU minder sociaal dan lijkt inzake wereldhandel
‘HET KIND WEGGEGOOID, HET BADWATER BEHOUDEN’
De Europese Unie lijkt meer bekommerd om eerlijke handel dan andere rijke landen, maar klopt dat wel met de werkelijkheid? Jan Orbie onderzocht voor zijn doctoraat aan de Universiteit Gent of de mooiere woorden van de EU ook leiden tot meer overtuigende daden.

VREEMD SCHEIDEN DOET DUBBEL LIJDEN
Steeds meer allochtone moslims scheiden, kopte De Morgen onlangs. Verloopt zo’n scheiding dan op basis van de shari’a of van het Belgische rechtssysteem? En hoe zit dat bij gemengde huwelijken? Wie dacht dat het wetboek daar een eenvoudig antwoord op biedt, dwaalt. 

BERBERS TUSSEN VLAANDEREN EN DE RIF
De grootste groep van allochtone Belgen is Marokkaans. En de meeste Marokkaanse Belgen zijn afkomstig van het Rifgebergte, waar Berbers thuis zijn. MO* vroeg zich af wat er van die Berbercultuur mee verhuisd is naar ons land. 

Millenniumtop: HET ZWARE WERK BEGINT NU PAS
De Verenigde Naties brachten van 14 tot 16 september staatshoofden en regeringsleiders samen om de mooie beloftes uit de millenniumverklaring van 2000 te evalueren. John Vandaele was er ook voor MO*. Hij neemt de maat van de top.

Latijns-Amerika: De groeipijnen van de democratie
Bijna een kwart eeuw na het einde van de dictaturen, blijft de democratie in Latijns-Amerika een erg kwetsbaar gegeven. De verwachtingen zijn niet ingelost. Populistisch nationalisme en socialistisch neoliberalisme wedijveren met elkaar op zoek naar een derde of vierde weg. Is het continent onbestuurbaar geworden of zijn dit de groeipijnen van de democratie?

DE STRAAT ALS LEERMEESTER
Ruim 300.000 kinderen leven als schimmen in de straten van de Indiase hoofdstad Delhi. Eens was ook Haran onzichtbaar, maar hij wist zich uit het brute straatleven te vechten. Zijn voornaamste wapen: een fotocamera. Deze fotoreportage toont het werk van de jonge Indiër die zonder achternaam door het leven gaat. De Nederlandse journalist Jack Leenaars schreef het portret van de fotograaf.

MATELOZE STAD
Bombay, of Mumbai, zoals de havenstad tegenwoordig heet– is een onvatbare, verterende en verslavende stad. Suketu Mehta verliet Bombay als puber, keerde er naar terug als vader van twee kinderen, en vertrok weer toen hij er zijn plek gevonden had. In Mateloze Stad beschrijft hij zowel de duistere onderkant, de irritante buitenkant als de dynamische en levenskrachtige binnenkant van de stad die de Portugezen in de zestiende eeuw Bom Bahia of Goede Baai noemden. Een voorpublicatie met vooral aandacht voor wat Mehta zelf beweegt en ervaart.

CHIKA UNIGWE: ‘MIGREREN IS OOK NIET MEER WAT HET WAS’
Chika Unigwe wordt aangekondigd als dé Vlaamse literaire sensatie van dit najaar. Ze kreeg eerder al een Commonwealth Prize, een BBC Prize en werd genomineerd voor een Caine Prize voor haar kortverhalen. Haar Nederlandstalige debuutroman, De feniks, is pas uit en was de aanleiding voor een gesprek met de auteur die tot haar 21 jaar in Enugu, Nigeria, woonde. ‘Ik woon nu acht jaar in Turnhout, spreek voldoende Vlaams, heb hier vrienden, voel me thuis. Als ik in Brussel kom, ben ik een toerist, alsof ik in een ander land terechtgekomen ben.’ Kempenaren en Igbo’s, één provincialistisch front?

Onderzoeksjournalistiek behoudt pluralisme en democratie
Ides Debuyne houdt een warm pleidooi voor meer onderzoeksjournalistiek in de Vlaamse pers.

Overbevissing
Wetenschappers van de Canadese Dalhousie-universiteit (Halifax) stelden vast dat de voorbije vijftig jaar de biodiversiteit in de oceanen gemiddeld 10 tot 50 procent achteruitgegaan is: in de Atlantische en de Indische Oceaan bedraagt het verlies 50 procent, in de Stille Oceaan gemiddeld 25 procent.

Honger
Wereldwijd dreigen voedselnoodsituaties in 34 landen. ‘Elk land uit deze lijst van 34 kan evolueren naar een crisissituatie zoals in Niger’, zegt Henri Josserand, hoofd van het Global Information and Early Warning System on Food and Agriculture (GIEWS) van de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) van de Verenigde Naties..

Vliegend geld
In 2004 stuurden migranten over de hele wereld 182 miljard dollar naar familie thuis. Dat was, volgens de Wereldbank, een recordbedrag aan remittances. Daarvan was 126 miljard dollar bestemd voor de ontwikkelingslanden, een stijging van 8 procent tegenover 2003 en bijna het dubbele van de 72 miljard dollar die de rijke landen vorig jaar spendeerden aan ontwikkelingshulp. In september vorig jaar sloot De Post een samenwerkingsakkoord met Western Union. Vanuit 300 postkantoren verspreid over het hele land kunnen migranten momenteel geld versturen. De Post spreekt nu al van een succes en hoopt binnenkort een dagelijks gemiddelde van vier transacties per kantoor op te tekenen.

De belangrijkste organisatie
Rusland, China, Kazachstan, Oezbekistan, Tadzjikistan en Kirgizstan vormen samen de Shanghai Cooperation Organisation (SCO). Op de vergadering in Astana begin juli kregen India, Pakistan en Iran de status van waarnemer bij de regionale organisatie. Daardoor is zowat de helft van de wereldbevolking vertegenwoordigd als de zes plus drie vergaderen.

Moeten haatpredikanten uit het land gezet worden? De opinie van Jozef De Witte (directeur van het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding), Omar Asnous (redacteur van AEL Magazine België), Aatish Taseer (Britse freelance journalist) en Nordine Taouil (lid van de Moslimraad)