11.be - Haïti, in een uithoek van de wereld, ver weg van de millenniumdoelstellingen...

Je klikpad: Noam Chomsky

Miel Maya Honing vzw

Themapagina Gender

Inter Press Service

Haïti, in een uitho ...

Haïti, in een uithoek van de wereld, ver weg van de millenniumdoelstellingen...

Geschreven door Administrator

maandag, 14 november 2005 15:33

Cliquez ici pour le texte en français

In deze rubriek vind je om de veertien dagen een andere rechtstreekse getuigenis uit het zuiden. Het leven zoals het is … in een wereld waar de Millenniumdoelstellingen dode letter blijven.
Als tweede komt Jean-Baptiste Chavannes uit Haïti aan het woord. Jean-Baptiste Chavannes is Haïtiaanse landbouwkundige en stichter van de Haïtiaanse boerenbeweging MPP, sinds twintig jaar al partnerorganisatie van PROTOS.

Papaye, Haïti, 22 oktober 2005

“ Ayibobo? “
De 8 Millenniumdoelstellingen klinken hoopvol en belangrijk. In Haïti zouden we zeggen ‘Ayibobo’ ‘ Hip Hip Hoera’ of ‘hoed af’ voor de minutieuze uitwerking van deze doelstellingen die beantwoorden aan reële en cruciale problemen bij ons en in andere landen in het zuiden.

We zijn nu 2005, en waar staan we? Zullen de objectieven gehaald worden ? Geheel of gedeeltelijk?
Het antwoord is nee, helemaal niet. Haïti blijft ver onder het gemiddelde. We zullen in 2015 mogelijks zelfs onder het niveau van 2000 zitten.

Waarom blijft Haïti achter in het bereiken van de millenniumdoelstellingen? Wat zijn de hindernissen, de blokkades.. ?
We kunnen interne en externe factoren aanwijzen en er zijn nauwe banden tussen die twee, vaak oorzaak en gevolg.
Twee voorbeelden.

Invoer van rijst

In Haïti speelt rijst een fundamentele rol in de voeding van de bevolking. In de jaren ’70 was het land zelfbedruipend wat rijst betreft. Er was een sterke productie in de vallei van de Artibonite maar ook in de vlakte van Cayes, de maribaroux in het noordoosten en andere zones.

Na het vertrek van Jean-Claude Duvalier op 7 februari 1986, werd het land bestuurd door de nationale raad van Generaal Nanphy. In het kader van zijn ‘bamboche démocratique’ hief hij de douane beperkingen op voor “Miami” rijst en die overspoelde de nationale markt. De nationale rijstproductie werd het slachtoffer van de dumping door de Verenigde Staten.

De genadesteek werd gegeven door toepassing van het structurele aanpassingsprogramma opgelegd door het IMF als voorwaarde voor de terugkeer van Aristide in 1994. Aristide sprak zich dan wel uit tegen het neoliberalisme maar paste letterlijk de recepten toe van de ‘internationale gendarm’. Hij was katholieker dan de paus in de toepassing van het nultarief. We hebben lagere invoertaksen dan andere landen in de Caraïben.

Vandaag de dag hangt het land af van de invoer van rijst voor zijn eigen inwoners. Het is een schandaal dat Haïti op dit ogenblik voor meer dan 100 miljoen dollar aan rijst invoert!

Terwijl IMF en Wereldbank de regeringen in het zuiden verbieden om hun landbouw te subsidiëren genieten de landen in het noorden van aanlokkelijke subsidies om de landbouw in het zuiden kapot te maken. Boeren worden omgedoopt tot arbeiders in de industrie van onderaanneming in de vrijhandelszones.

Creools varken uitgeroeid

Nog een tekenend voorbeeld is de uitroeiing van de Afrikaanse varkenspest in het begin van de jaren ‘80. Eigenlijk was het de uitroeiing van het inheemse varkensras, het creools varken, dat goed resistent was tegen ziekten, veel soorten afval at en dat met weinig voedsel tevreden was zodat de boer zelf kon beslissen wanneer hij het ging vetmesten om te slachten. De kweek van Creoolse varkens verliep buiten de markteconomie. De boeren kochten geen medicatie en geen voedsel.

De vernietiging van de creoolse varkens na een akkoord tussen de Haïtiaanse, Amerikaanse, Canadese en Mexicaanse overheid opende het land voor het Amerikaanse varkensras en het voer dat zij nodig hebben. Na 5 jaar importeerde Haïti voor 80 miljoen dollar per jaar aan varkens, voer en geneesmiddelen. Arme boeren stopten met de kweek van varkens.

Millenniumdoelstellingen buiten bereik

Jean-Baptiste Chavannes is Haïtiaanse landbouwkundige en stichter van de Haïtiaanse boerenbeweging MPP, sinds twintig jaar al partnerorganisatie van PROTOS. Hij won op 18 april 2005 de “Goldman Environmental Prize”, een prijs die elk jaar geschonken wordt aan zes milieuactivisten (één per continent). Ze worden gekozen op basis van hun belangrijke verwezenlijkingen op het gebied van het milieu. De prijs wordt beschouwd als de Nobelprijs voor milieu. Chavannes Jean-Baptiste is de stichter van de boerenbeweging “Mouvement de Paysans de Papaye”. De organisatie startte in 1973 met twee kleine boerengroepen en groeide uit tot een beweging met 60.000 leden in het Centrale Plateau van Haïti.

De landbouweconomie verarmt steeds verder met de daling van de landbouw en veeteelt. Het beleid van structurele aanpassing dat al 20 jaar lang door de opeenvolgende overheden wordt toegepast, staat geen investeringen toe in de nationale productie. Het land produceert ongeveer de helft van zijn voedingsbehoeften. De gevolgen zijn desastreus.

Meer dan 50 % van de bevolking leeft in absolute armoede, 80 % lijdt honger. De kindersterfte bedraagt 81 op 1000. Ongeveer de helft van de bevolking heeft geen enkele toegang tot medische verzorging. 6 % van de bevolking is seropositief. De grote meerderheid heeft geen toegang tot drinkbaar water of tot water.

De boer die aan zijn lot is overgelaten heeft zelf de bossen gekapt om aan houtskool te geraken. Het land is nog maar voor 2% begroeid. Daardoor komen er makkelijk nattuurrampen zoals Gonaïves, Verrettes, Mapou etc. Het voortbestaan van het land zelf is in gevaar door de vernietiging van het leefmilieu.

De verarmde boer kan zijn kinderen niet naar school sturen ondanks het feit dat de grondwet gratis onderwijs garandeert. De staat biedt te weinig openbare scholen. Zo kan ongeveer 1 miljoen kinderen niet naar school ondanks millenniumdoelstellingen en grondwet.

Schulden maar geen alcohol of watten
Haïti is het armste land van het westelijk halfrond met een schuld van 1.3 miljard dollar. Die schuld valt nog mee als je vergelijkt met andere zuiderse landen. Maar dat is anders als je kijkt naar de grootte van de schuld tegenover de totale uitvoer van het land. De schuldaflossing is meer dan 35% van het BNP. De schuld per hoofd is meer dan dubbel dan het gemiddeld inkomen van de boer.
Schuldaflossing en achterstallen bedragen 71 miljoen dollar in 2002 terwijl er in de weinige gezondheidscentra geen alcohol en geen watten zijn, terwijl er geen publieke scholen zijn in 150 gemeenten en 23 gemeenten zelfs geen enkele vorm van school hebben.

Corruptie
Wat nog erger is, is dat de lening die de schuld veroorzaakt heeft niet ten goede is gekomen aan het land. Dat geld is vaak in de zakken verdwenen of is geïnvesteerd in projecten die niets van doen hebben met de echte prioriteiten of in projecten die maar half zijn uitgevoerd omwille van corruptie op elk niveau.
In Haïti is corruptie een belangrijke struikelblok. Wij maken deel uit van de 3 meest corrupte landen van de planeet volgens ‘transparency international’.

Het democratische deficit en de constante wijzigingen komen een duurzame ontwikkeling niet ten goede. Teveel Haïtianen lijden aan presidentitis! Meer dan 50 mensen hebben zich kandidaat gesteld voor de presidentsverkiezingen die eind dit jaar moeten plaatsvinden.

Conclusie

Om de millenniumdoelstellingen te bereiken lijkt de weg nog erg lang, oneindig zelfs. Toch kan de weg kort zijn, heel kort als er een wil is in noord en zuid.

Wij in het zuiden moeten de moed hebben om interne problemen aan te pakken zoals slecht beheer, corruptie, politieke instabiliteit, dictatoriale neigingen, het ontbreken van een visie tot duurzame ontwikkeling, enz…

In het Noorden is er ook veel werk: de rijke landen moeten hun concept van ontwikkelingshulp herzien, de Bretton Woods instellingen moeten veranderen in het perspectief van een eerlijker, meer solidaire wereld. De internationale handel moet geheel worden herdacht.

Als je kijkt naar de belangen die op het spel staan, kan je zeggen dat we dromen. Maar ik denk dat er mensen nodig zijn in noord en zuid die dromen, en die ook proberen om hun droom in werkelijkheid om te zetten.

Al wie de huidige globalisering niet accepteert moet samenwerken om alternatieven uit te werken… We moeten het optimisme en de solidariteit globaliseren. Ik ben ervan overtuigd dat een andere wereld mogelijk is!

Chavannes Jean-Baptiste.
Haïti, oktober 2005

Deze bijdragen passen in het kader van de campagne rond de Millenniumdoelstellingen 2015 DE TIJD LOOPT; Millenniumdoelstelling 8 voorziet in 'eerlijke handelsrelaties'. Voor de campagne 2015 De Tijd Loopt maakt het recht van ontwikkelingslanden om hun markt te beschermen daar deel van uit.

Meer info

Laatst aangepast op donderdag, 26 januari 2006 13:16