Je klikpad:  Ayou NeneBana ba Congo'Basisonderwijs is h ...Basisvorming Pax Chr ...Bedrijven - Inleiden ...

Bedrijven - Inleidende tekst

Onze geglobaliseerde wereld lijkt steeds meer geregeerd te worden door grote multinationale ondernemingen (MNO). Veel MNO’s zijn dan ook niet ten onrechte de kop van jut van de brede andersglobaliseringsbeweging omwille van bepaalde wanpraktijken op het vlak van sociale rechten of van ecologisch verantwoord produceren. Kortom: maatschappelijk verantwoord ondernemen is voor al te veel bedrijven nog steeds een ver-van-mijn-bed-zaak. Een situatie waar dringend verandering moet in komen. En op dat vlak zijn de eerste –zij het schuchtere– toenaderingspogingen tussen bedrijfswereld en ngo’s een feit.

Maatschappelijke organisaties, de internationale politiek en het bedrijfsleven houden zich in toenemende mate bezig met het thema maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Multinationale ondernemingen (MNO’s) hebben door processen als globalisering, liberalisering en privatisering steeds meer mogelijkheden om hun activiteiten uit te breiden naar verschillende sectoren en naar landen over de hele wereld. De invloed van MNO's op de maatschappij en de samenlevingen waarin zij opereren is daardoor de afgelopen decennia enorm toegenomen.

Deze ontwikkelingen zijn echter niet gepaard gegaan met een internationaal bindend kader dat de activiteiten van MNO's controleert en reguleert, en dat kan garanderen dat MNO's zich waar ook ter wereld houden aan basis arbeidsrechten, mensenrechten, en milieunormen. Het gevolg hiervan is dat MNO's gebruik kunnen maken van gebrekkige wetgeving -of de gebrekkige implementatie daar van- in ontwikkelingslanden, en dat ontwikkelingslanden met elkaar kunnen concurreren op basis van deze aspecten om buitenlandse investeerders aan te trekken (de zogenaamde 'race to the bottom').

Aan de andere kant worden MNO's steeds vaker ter verantwoording geroepen door maatschappelijke organisaties, vakbonden en consumenten met kritiek en vragen over hun gedrag op het gebied van arbeidsomstandigheden, mensenrechten, milieu, corruptie, mededinging, en andere ethische aspecten. Met name in ontwikkelingslanden worden geregeld mensonwaardige arbeidsomstandigheden aangetroffen en vinden schendingen van mensenrechten en milieunormen plaats, waar MNO's direct verantwoordelijk voor zijn. Door de schadelijk effecten van bekendmaking van dergelijke misstanden voor het imago zijn steeds meer ondernemingen zich bewust geworden van de noodzaak om maatschappelijk verantwoord ondernemen serieus te nemen.

Deze ontwikkelingen hebben bijgedragen aan de toegenomen aandacht voor het thema MVO. De afgelopen jaren is er een proliferatie te zien geweest van initiatieven, zoals bedrijfsgedragscodes, modelgedragscodes opgesteld door overheden en maatschappelijke organisaties, en initiatieven in (internationale) politieke fora, waarbij criteria en richtlijnen ten aanzien van verantwoord ondernemen worden ontwikkeld. De discussie richt zich daarnaast steeds vaker op de vraag hoe verantwoord ondernemen in de praktijk geïmplementeerd kan worden en hoe de naleving onafhankelijk moet worden gecontroleerd.

Het belang van MVO is er met de onderhandelingen in het kader van de GATS alleen maar complexer op geworden. Het GATS-akkoord is namelijk er op gericht om handelsbelemmeringen in WTO-lidstaten weg te nemen en "markten" open te houden voor buitenlandse dienstenbedrijven. Met nog meer macht voor de bedrijfswereld tot gevolg.

Waar gaat het over (in het kort, want GATS komt als afzonderlijk thema uitgebreid aan bod)?

• Ten eerste bevat het GATS-akkoord regels die voorkomen dat nationale regels en wetten handel in diensten beperken. Zo moeten nationale normen over diensten, die onder GATS geliberaliseerd zijn, transparant zijn voor buitenlandse bedrijven en aan bepaalde criteria voldoen (vb. normen moeten "objectief" zijn). Het gevolg is dat nationale regelgevers moeten beantwoorden aan de eisen van het GATS-akkoord en geen vrijheid tot regelgeving meer hebben. Terwijl er geen GATS-regels bestaan die het belang van klanten of werknemers beschermen. Binnen het GATS-akkoord zijn ook regels opgenomen die specifiek gelden voor een bepaalde sector, zoals bijvoorbeeld voor financiële diensten (banken, verzekeringen).
• Ten tweede hebben landen in het kader van het GATS-akkoord afgesproken om bepaalde specifieke dienstensectoren blijvend open te stellen voor buitenlandse bedrijven (liberaliseren), of om de handelsbeperkingen ervan te verminderen. Deze afspraken staan in lijsten ("schedules") die bij iedere onderhandeling kunnen worden uitgebreid. De GATS-regels maken het heel moeilijk om liberalisering terug te draaien ook als het om geprivatiseerde diensten gaat en er duidelijk negatieve gevolgen zijn voor de bevolking.

Zoals het er nu voor staat, zijn vooral de bedrijven de winnaars van deze onderhandelingen. De gewone burger betaalt in veel gevallen het gelag. En burgers uit ontwikkelingslanden dreigen extra zwaar benadeeld te worden.

Bron: SOMO en 11.11.11

Tweet