De Europese Unie steunt voortaan het recht op water

Terwijl de Commissie tot dusver zorgvuldig vermeden heeft enige daadkracht te vertonen rond het ‘recht op water’, heeft de Europese Raad in een officiële Verklaring van 22 maart 2010 aangekondigd dat de 27 Lidstaten van de Europese Unie het recht op water en sanitatie erkennen, zonder zich evenwel expliciet uit te drukken. Deze onopgemerkte Verklaring is echter zo belangrijk dat 14 andere Europese staten zich hier ook willen bij aansluiten.

Concreet herhaalt de Europese Unie dat “alle Staten plichten hebben op het gebied van mensenrechten met betrekking tot de toegang tot drinkwater en sanitatie” en is van mening dat deze “even nauw verbonden zijn met de rechten van de mens als het recht op huisvesting, voedsel en gezondheid”. Deze stelling is zeer belangrijk omdat het recht op huisvesting, voedsel en gezondheid ingeschreven staat in het internationale Pact over economische, sociale en culturele rechten, een conventie die aangenomen werd in 1966 en in 160 Staten van kracht is.

De EU verklaart vervolgens: “Niet alleen is de toegang tot drinkwater verbonden met de rechten van de mens, maar dit maakt ook integraal deel uit van het recht op een voldoende hoge levensstandaard en is dus nauw verbonden met de menselijke waardigheid.” En dit ‘recht op een waardig leven’ staat eveneens ingeschreven in het internationale Pact over economische, sociale en culturele rechten.

Richtlijnen
Nooit tevoren hebben de Lidstaten van de EU collectief erkend dat het recht op water deel uitmaakt van de economische en sociale rechten van de mens en dat men daarom moet streven naar een actieve toepassing van dit recht. Dat toegang tot water voortaan een formeel recht is en dus meer dan een eenvoudige behoefte, houdt voor de Staten verplichtingen in. Het volstaat deze Verklaring te onderschrijven en vervolgens actief naar resultaten te streven.

De volgende punten illustreren het belang van de Verklaring:

• De EU heeft voortaan een gemeenschappelijk standpunt over dit onderwerp en kan dus eensgezind optreden als er vragen gesteld worden op de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties of op de Mensenrechtenraad.
• Niet alleen verdedigt de EU het recht op water maar ze verbindt ook het recht op sanitatie hiermee.
• Het erkennen van verplichtingen op het gebied van toegang tot water en sanitatie door de EU zou op termijn moeten leiden tot het voorbereiden van een richtlijn betreffende dit onderwerp om het toepassingsgebied van de verplichtingen vast te leggen en een concrete inhoud te verlenen aan dit recht dat van algemeen en groot belang (openbare dienstverlening) is voor de burgers van de EU.
  

Concreet wil de Europese Unie dat drinkwater “een schappelijke prijs en een aanvaardbare kwaliteit heeft”. Dit soort eisen houden in dat men specifieke maatregelen moet nemen die bij voorkeur door een richtlijn bepaald worden, zoals gebeurd is voor de telecommunicatie.

Deze Verklaring van de EU is ook van groot belang op mondiaal niveau. Tot nu toe waren de belangrijkste verdedigers of voorvechters van het recht op water de ontwikkelingslanden. Meer dan 139 ontwikkelingslanden hebben voor het recht op water en sanitatie gepleit tijdens diverse regionale conferenties of conventies. Sinds maart 2010 worden zij hierin bijgestaan door de geïndustrialiseerde landen.

In het totaal hebben 190 Staten zich, tijdens de laatse jaren, uitgedrukt ten voordele van het recht op water. Het moment nadert waarop deze groeiende groep van Staten zijn stem laat horen en uitroept dat het recht op water en sanitatie een recht is voor iedereen, mannen, vrouwen en kinderen. Er zal zonder twijfel tegenstand zijn want de Verenigde Staten en Canada blokkeren nog steeds elke vooruitgang in dit domein.

Met deze langverwachte erkenning worden de Staten aangemoedigd om wetten te stemmen en reglementering uit te schrijven rond het recht op water en sanitatie. 
(...) Een solidaire maatschappij heeft de plicht elk van zijn leden toegang te verschaffen tot noodzakelijke goederen en diensten. Toegang tot drinkwater mag dan ook aan niemand ontzegd worden.

Bron: http://eaudanslaville.fr/spip.php?article795
Auteur: Henri SMETS, Lid van de ‘Académie de l’Eau’