WTO-minimin in Genève: gesprekken springen af, VSA keldert akkoord

Marc Maes, beleidsmedewerker 11.11.11
Dinsdag 29 juli 2008

Om 20u deze avond was het officieel: de mini-ministercsonferentie in Genève is mislukt. De VSA, India en China geraakten het niet eens over het SSM, het mechanisme dat ontwikkelingslanden moet toelaten hun invoertaksen te verhogen om hun landbouw en voedselzekerheid te beschermen.

De achtergrond bij deze discussie beschreven we in een vorig verslag (zie "Handen af van voedselzekerheid") en eigenlijk ook vorige jaren. De VSA speelt al jaren blufpoker. Het heeft geen mandaat om veel toe te geven. Het wil haar landbouwsubsidies niet verminderen, ook niet die voor de katoenboeren (ook al gaat dit ten koste van honderduizenden straatarme katoenboeren in West-Afrika) ; het wil haar anti-dumpingbeleid niet wijzigen, het wil geen uitbreiding van de bescherming voor geografische benamingen; het wil geen maatregelen tegen bio-piraterij (bekend making van herkomst van genetisch materiaal, voorafgaande toestemming en billijke batenverdeling); het wil geen brede tariefverlaging in NAMA; tenzij het in ruil natuurlijk een extra grote toename van haar markttoegang krijgt in de landbouw en bepaalde industriële sectoren. Bovendien staan er presidentsverkiezingen voor de deur en is het nu niet het moment om veel toegevingen te doen.

De VSA heeft dan ook niet geaarzeld om het been stijf te houden op een dossier dat voor een groot aantal ontwikkelingslanden zeer belangrijk is: de mogelijkheid de landbouw te beschermen tegen plotse stijgingen van de invoer. Zulke stijgingen komen helaas maar al te dikwijls voor en ontmoedigen de lokale landbouw. Het is juist de ontmoediging van de landbouw die een belangrijke lange-termijn oorzaak is voor de huidige voedselcrisis.
India heeft er wellicht fout aan gedaan om al bij voorbaat aan te kondigen dat de voedselzekerheid van haar miljoenen kleine boeren niet onderhandelbaar was. Het heeft de VSA een gemakkelijke prooi opgeleverd om de boel te doen springen en vervolgens de zwarte piet door te schuiven.

De WTO-onderhandelingen gaan nu zeker voor een jaar in de koelkast.  De compromissen die de afgelopen 9 dagen zijn gesloten verdwijnen van de tafel en blijven enkel nog in het geheugen hangen. Misschien is er over een jaar een minder cynische regering aan de macht in de VSA.

Maar nog beter zou het zijn om de hele Doha Ronde eens ernstig te overdenken. Is het huidige gehakketak over punten en komma´s echt wat de wereld nu nodig heeft? Is de WTO bezig de juiste handelsregels te bedenken die wat doen aan de armoede, de voedselcrisis, de financiële crisis, de energiecirsis en klimaatverandering? Of blijft in de WTO alles "business as usual"?