Escalatie burgerslachtoffers Irak/Syrië: wat is de rol van België?

Nasleep van een vermeende coalitie aanval op Mosul in mei 2015

Belgische F16's zijn mogelijk betrokken bij een recente luchtaanval van de Internationale Coalitie op Jadida (Mosoel), waarbij minstens 150 burgers werden gedood. Dit is geen alleenstaand geval: sinds begin 2017 is er sprake van een dramatische escalatie in het aantal burgerslachtoffers van de Internationale Coalitie tegen IS. 11.11.11 roept de federale regering op om eindelijk transparant te communiceren over de Belgische deelname aan de Internationale Coalitie.

Sinds begin 2017 is er sprake van een dramatische escalatie van het aantal burgerslachtoffers van de Internationale Coalitie in Irak en Syrië. Monitoringgroep Airwars onderzoekt momenteel 173 gevallen waarin de Internationale Coalitie tussen 20 januari en 15 maart 2017 1.214 tot 1.859 burgerdoden zou hebben gemaakt.

Bron: Airwars

Bevrijding door vernietiging

Zowel in januari 2017 als in februari 2017 maakte de Internationale Coalitie meer burgerdoden dan Rusland. In maart 2017 is er sprake van meer dan 1.000 mogelijke burgerdoden door de Internationale Coalitie. Airwars stelt dat er sinds augustus 2014 minstens 2.831 Iraakse en Syrische burgers werden gedood door de Internationale Coalitie, een schatting die de komende weken wellicht dramatisch naar boven zal worden bijgesteld.

Alleen al bij een bombardement in Jadida (Mosoel), waarbij mogelijk Belgische F16's betrokken waren, werden op 17 maart 2017 minstens 150 burgers gedood. Amnesty International stelt dat honderden burgers recent werden gedood bij internationale luchtaanvallen op hun huizen in Mosoel, hoewel ze duidelijke instructies hadden gekregen van het Iraakse leger om in hun huizen te blijven.

Amnesty erkent dat in verschillende gevallen IS gebruik maakt van menselijke schilden, maar benadrukt dat dit de Internationale Coalitie niet ontslaat van de verplichting om geen disproportionele aanvallen uit te voeren. Onderzoekers Loulouwa al-Rachid en Peter Harling beschrijven de huidige situatie in Irak als een "Hobbesiaans dystopia" waarin Iraakse burgers geterroriseerd worden door iedereen, inclusief de Internationale Coalitie.

Ook de Syrische activistengroep "Raqqah is Being Slaughtered Silently" trekt aan de alarmbel: 'Civilians are now between the criminal terrorists from a side and the International Coalition's indiscriminate bombing from the other side. Liberating does not come by burning and destroying'.

Semi-geheime oorlog

Een groot deel van deze claims hebben betrekking op Raqqa (Syrië) en Mosoel (Irak), waar ook Belgische F16's erg actief zijn. Door het totale gebrek aan transparantie is het echter onmogelijk om uit te maken of België verantwoordelijk is voor een deel van de burgerdoden van de Coalitie. 11.11.11 roept de federale regering al sinds april 2016 op om transparant te communiceren over de militaire missie in Irak en Syrië, en organiseerde hierover samen met Vredesactie op 20 maart 2017 een studiedag in het parlement.

Belgische F16's voerden tussen 1 juli 2016 en 6 maart 2017 287 bombardementen uit. 71 procent van alle missies werd uitgevoerd in of nabij Mosoel (Irak), 17 procent in of nabij Raqqa (Syrië) en 12 procent boven centraal-Irak. België beweert hierbij geen enkel burgerslachtoffer te hebben gemaakt, wat totaal ongeloofwaardig lijkt. Uit officiële Amerikaanse en VN-data over luchtaanvallen in Afghanistan, Pakistan en Jemen blijkt dat gemiddeld 1 burger wordt gedood per 7 tot 10 luchtaanvallen.

Airwars had het daarom eerder al over een 'ongekende claim' en stelt dat België een 'semi-geheime en over het algemeen niet-transparante oorlog blijft voeren'. De geheime sfeer waarin de Belgische militaire missie baadt, doet het ergste vermoeden over mogelijke burgerslachtoffers.

Militair-strategisch belang

Het vermijden van dergelijke burgerslachtoffers is nochtans ook vanuit een militair-strategisch standpunt essentieel. Burgerslachtoffers ondermijnen verder de legitimiteit en het lokale draagvlak van de Internationale Coalitie. De IS-propaganda speelde de afgelopen weken gretig in op het toegenomen aantal burgerslachtoffers van de Internationale Coalitie. Het vermijden van burgerslachtoffers is daarom van vitaal strategisch belang om IS en andere terreurgroepen duurzaam te verslagen.

Schieten op de boodschapper

België roept redenen van nationale veiligheid in om de gebrekkige transparantie te verantwoorden. Verschillende bondgenoten uit de internationale Coalitie (Canada, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, ...) scoren echter beduidend beter op het vlak van transparantie, zonder daarbij hun militairen in gevaar te brengen.

In plaats van constructief samen te werken met Airwars verkiest de federale regering echter om vooral op de boodschapper te schieten. 'Als er internationale organisaties zijn die duidelijk andere bedoelingen hebben dan gewoon onze interne veiligheid, en het nodig achten dat wij als grote Rambo's en macho's meedelen waar wij hoeveel slachtoffers maken en dergelijke meer, dan doen zij maar', stelde minister van Defensie Vandeput al op 18 mei 2016 in het parlement.

Ook Kamerleden Karolien Grosemans en Peter Buysrogge (N-VA) stellen in een opiniestuk op Knack dat Airwars 'halve waarheden' en methoden die 'kort door de bocht gaan' gebruikt. Dit terwijl het professionalisme van Airwars door vriend en vijand wordt erkend. Zo werkt het Amerikaanse leger wél samen met Airwars om mogelijke burgerslachtoffers te onderzoeken.

Noodzaak verantwoording

De federale regering moet eindelijk een grotere transparantie en verantwoording aan de dag leggen over de militaire inzet in Irak en Syrië. 'Een volwassen democratie legt verantwoording af voor de oorlogen die ze voert', stellen ook tien vooraanstaande Vlaamse academici.

Aangezien de operaties in Irak en Syrië minstens 46 miljoen euro per jaar kosten, heeft de Belgische belastingbetaler recht op meer informatie. Net zoals Iraakse en Syrische burgers recht hebben op meer informatie en grotere bescherming.

11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels