U spaart voor de toekomst maar uw bank investeert er niet in

De lokale bevolking protesteert samen met onze partners al jaren tegen de steenkoolcentrale

Eind maart kondigde ING na uitgebreid protest aan om haar lening voor de bouw van de omstreden Dakota Access-pijplijn te verkopen. Nog geen halve maand later kwam aan het licht dat ING opnieuw wordt genoemd in een controversieel energieproject: een nieuwe steenkoolcentrale in Indonesië. Cirebon, een centrale op Java waar de lokale bevolking samen met enkele van onze partners al jaren tegen protesteert, wordt uitgebreid en ING wil dat financieren.

Geen toekomst voor steenkool

Beslissingen van politici en investeerders die vandaag genomen worden, bepalen onze toekomst. In Parijs spraken onze politici af om de opwarming te beperken tot 1,5 °C. Als we die cruciale grens willen halen, zijn investeringen in nieuwe infrastructuur gelinkt aan fossiele brandstoffen en steenkool in het bijzonder ondenkbaar.

Als alle bestaande en geplande steenkoolcentrales wereldwijd gedurende hun hele levensduur steenkool verbranden, is de 1,5°C-doelstelling immers niet meer haalbaar. Nieuwe centrales worden gebouwd om decennialang steenkool te verbranden, terwijl het behalen van de klimaatdoelstellingen net een snelle afbouw van bestaande projecten vraagt. Een afbouw die ook op vlak van gezondheid, milieu en mensenrechten logisch is. Steenkool maakt jaarlijks overal ter wereld tienduizenden slachtoffers door luchtvervuiling, zelfs in Europa.

Cirebon

Ook in Cirebon, Indonesië is dat zo en protesteert de lokale bevolking samen met onze Indonesische partners al jaren tegen de steenkoolcentrale.

De centrale heeft een desastreuze impact op het milieu en berooft vissers en zoutboeren van hun inkomen. Tot voor kort verdienden de 4000 inwoners van het dorp Kanci Kulon goed hun kost met het plukken van schelpdieren op het strand, of het maken van garnalenpasta. Nu snijdt de centrale hun toegang tot het strand af. De wind waait het stof van de centrale in het gewonnen zout van de boeren, waardoor het onbruikbaar wordt.

Vrouwen en ouderen zwaarst getroffen

Omdat voor hun activiteiten geen boten nodig zijn, is het dorp niet erkend als vissersdorp. Daardoor kregen de inwoners geen compensatie voor het verloren inkomen. In de centrale werken een 80tal mensen uit het dorp. Maar dat is heel weinig in vergelijking met de duizenden mensen die een deel van hun inkomen verloren. De vrouwen en ouderen die wat bijverdienden door schelpen te rapen of garnalenpasta te maken zijn het hardst getroffen. Zij kunnen geen andere job vinden.

Kasneri is een vrouw van 67 :

cirebon-KasneriIk viste op garnalen en maakte zo'n 50 pakjes pasta per dag. Dat leverde mij 200.000 Rp (*) per dag op. Mijn man was visser maar dat gaat niet meer sinds de centrale werkt.
Nu houdt hij buffels die hij nog kocht van zijn spaargeld als visser. Ik werk nu in een rijstveld tijdens de oogst, twee keer per jaar 40 dagen. Daarmee verdien ik 40.000 Rp per dag

Dusman, een zeventiger :

cirebon-DuzmanIk verdiende mijn brood met zoutwinning. Dat bracht 20 tot 30 miljoen Rp (*) op per maand.
Nu heb ik geen werk, alleen af en toe wat seizoenswerk. Ik ben afhankelijk geworden van mijn kinderen.

Casmina is 60 :

cirebon-CasminaIk verzamelde schelpen voor de kust, twee emmers per dag, goed voor 60.000 Rp (*). en in het hoogseizoen zelfs 100.000 Rp .
Vorig jaar stierf mijn man. Drie van mijn kinderen hebben het dorp verlaten, enkele van hen vonden werk in het dorp, andere vinden geen werk, zoals ikzelf. Het stemt me bitter dat er geen compensatie was voor oudere mensen zoals ik die hun inkomen verloren door de centrale. De overheid heeft ons in de steek gelaten.
* 100.000 Rp is 7 euro

De plaatselijke actiegroep spande met de hulp van 11.11.11-partner WALHI een rechtszaak in tegen de geplande centrale die ING mee wil financieren.

Belgisch spaargeld en de carbon bubble

ING is een Nederlandse bank met een groot klantenbestand in België. Dat België zijn laatste steenkoolcentrale sloot in 2016, betekent dus niet dat ons land niets meer te maken heeft met vervuilende steenkoolverbranding. Niet alleen ING maar ook andere Belgische banken investeren in fossiele brandstoffen overal ter wereld. De standaarden die we in België normaal vinden, gaan dus blijkbaar niet op in andere delen van de wereld.

Naast de morele en ecologische argumentatie is er ook een stevige economische basis om daar bezorgd over te zijn. De Bank of England waarschuwde al in 2015 voor het gigantische financiële risico die investeringen in fossiele brandstoffen met zich meebrengen, omdat ze leiden tot een carbon bubble. De waarde van bedrijven in de fossiele industrie wordt sterk overschat, omdat ze er op rekenen dat al hun reserves zullen opgebruikt kunnen worden. De afspraken gemaakt tijdens de klimaattop in Parijs maken duidelijk dat dat niet kan.

Het Noorse pensioenfonds, het grootste beleggingsfonds ter wereld, besloot dan ook in 2015 om uit steenkool te stappen en is daarmee voorlopig de grootste speler in de wereldwijde divestment beweging.

Ook ING kondigde datzelfde jaar net als andere banken aan niet meer te zullen investeren in steenkool. ING haalt haar betrokkenheid bij de oorspronkelijke centrale en engagementen aangegaan vóór 2015 aan als achterpoortje uit haar eigen beleid. Een zwak argument, aangezien de financiële afronding pas voor dit jaar voorzien is en Crédit Agricole – de enige andere Europese investeerder in het project – deze week wél besloot haar financiering terug te trekken. Bovendien is het project ook niet in lijn met andere principes rond sociale en ecologische risico's die de bank al in 2003 ondertekende. Het toont dat de Nederlandse bank, met een groot klantenbestand in België, het grote plaatje dan blijkbaar toch niet begrepen heeft. Nieuwe steenkoolcentrales kunnen anno 2017 echt niet meer.

Indonesië heeft geen steenkool nodig

Ondertussen nemen hernieuwbare energiebronnen een sprong vooruit en worden ze steeds goedkoper. Ook Indonesië is een land met een enorm potentieel voor hernieuwbare energie uit zon, water en geothermie. Het argument dat steenkool noodzakelijk is om toegang tot energie en dus ontwikkeling te garanderen gaat niet op. Uit het verleden weten we dat grootschalige, gecentraliseerde energiecentrales geen universele energietoegang hebben kunnen verwezenlijken. Hernieuwbare energie leent zich daar veel beter toe, denk aan kleinschalige netten op basis van zonnepanelen op het platteland.

Met andere woorden, anno 2017 investeren in een steenkoolcentrale is niet alleen onverantwoord en onethisch, het is een risico-investering én er zijn alternatieven. ING moet consequent zijn, haar eigen beleid volgen en de middelen aan haar toevertrouwd door haar klanten niet investeren in de uitbreiding van Cirebon maar in een duurzame toekomst. Hetzelfde geldt voor andere banken en gelijkaardige projecten. Elke andere beslissing zou getuigen van een flagrante ontkenning van de realiteit waar klimaatverandering ons en honderden miljoenen mensen in het Zuiden voor plaatst.

Lien Vandamme
Beleidsmedewerker Klimaat

11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels