Je klikpad:  Vijf stellingen over ...Vissers leren boeren ...Vlaams advies voor a ...Vlaamse filmtournee ...Vlaamse ontwikkeling ...

Vlaamse ontwikkelingssamenwerking - Inleidende tekst vervolg

Ontwikkelingssamenwerking: een Vlaamse bevoegdheid?

Sinds de Sint-Michielsakkoorden van 1993 zijn de gemeenschappen en gewesten ook bevoegd voor de buitenlandse aspecten van hun bevoegdheidsdomeinen, volgens het principe "in foro interno, in foro externo". De Raad van State oordeelde eind 2002 dat dit wel degelijk ook slaat op ontwikkelingssamenwerking, voor zover het over sectoren en thema's gaat die binnen de binnenlandse bevoegdheidsdomeinen vallen. Deze zijn echter heel ruim en bevatten heel wat voor ontwikkeling relevante sectoren. De federale overheid behoudt echter een omvattende bevoegdheid voor ontwikkelingssamenwerking, omdat ontwikkelingssamenwerking niet enkel een sectoraal of thematisch opgedeelde bevoegdheid is, maar ook een bevoegdheid op zich. Gelukkig lijken de federale overheid en de Vlaamse overheid elkaars bevoegdheden inzake ontwikkelingssamenwerking op dit moment veel meer te aanvaarden en te respecteren.

Partnerschappen tussen gelijkwaardige overheden kunnen ertoe bijdragen dat regio's, provincies of districten in het Zuiden beter hun opdrachten van dienstverlening en ontwikkelingsbeleid kunnen waarmaken. Hierbij moet wel voorkomen worden dat een reeds heel divers donorlandschap nog verder versnipperd. Ook decentrale overheden die zich op het pad van de ontwikkelingssamenwerking wagen moeten zich dus inschrijven in de wereldwijde afspraken om tot meer doeltreffende ontwikkelingssamenwerking te komen. Op Belgisch niveau betekent dit onder meer dat er overleg georganiseerd wordt tussen de federatie enerzijds en de gemeenschappen en gewesten anderzijds en dat er een aantal bindende afspraken gemaakt worden, vooral wat betreft ontwikkelingslanden waar beiden actief zijn.

Institutionele structuur: DiV en VAIS

Net als bij de federale ontwikkelingssamenwerking is er ook op Vlaams niveau een opdeling van de planning en de evaluatie van het beleid enerzijds en de uitvoering van het beleid anderzijds. Het Departement internationaal Vlaanderen (DiV) is, samen met de minister, verantwoordelijk voor de beleidsvoorbereiding en voor de evaluatie. Voor de beleidsuitvoering werd in 2006 het Vlaams Agentschap voor Internationale Samenwerking (VAIS) opgericht. Dit agentschap staat niet enkel in voor de uitvoering van het beleid in het Zuiden, maar ook voor de activiteiten in Vlaanderen zelf.

Partnerschappen en sectoren
De realisatie van de Millenniumdoelstellingen vormt een leidraad doorheen het Vlaamse ontwikkelingsbeleid. De Vlaamse bijdrage of ODA (Official Development Assistance) concentreert zich op extreme armoede en honger (MDG 1), gezondheidszorg (MDG 4-6) Ecologische duurzaamheid (MDG 7) en het partnerschap voor ontwikkeling (MDG 8).

In de Verklaring van Parijs (2005) en de Accra Actie Agenda (2008) gingen donoren een engagement aan om de hulp beter af te stemmen op de ontwikkelingsplannen en administratieve procedures van de ontvangende landen. Een arbeidsdeling onder donoren dient de transactiekosten te verminderen en de hulpinspanningen evenwichtiger te spreiden en te coördineren. Vlaanderen verbindt zich ertoe deze internationale afspraken aangaande de effectiviteit van de hulp na te leven.

Om versnippering tegen te gaan en een maximale efficiëntie na te streven, is het noodzakelijk om de inspanningen zorgvuldig te concentreren. Deze concentratie kreeg de voorbije jaren gestalte door af te stappen van kleinschalige projectfinanciering, aanwezig te zijn in een beperkt aantal landen en binnen een beperkt aantal sectoren samen te werken.

Geografisch ligt de nadruk op zuidelijk Afrika, met Mozambique, Malawi en Zuid-Afrika als bilaterale partners. Daarnaast werkt de Vlaamse ontwikkelingssamenwerking samen met een aantal multilaterale partners (o.a. Unicef, UNAIDS, WHO). Vlaanderen focust zich sectoraal op Landbouw, Voedselzekerheid, Gezondheidszorg, Ondernemerschap & Tewerkstelling en Handel & Ontwikkeling. Bovendien engageert de Vlaamse ontwikkelingssamenwerking zich voor vijf transversale thema's: kinderrechten, goed bestuur, duurzame ontwikkeling, gender en hiv/aids.

Er zijn twee manieren om aan de Noord-Zuidproblematiek te werken. Enerzijds door in te zetten op veranderingen in het Zuiden, anderzijds door zaken te veranderen in het Noorden. De link tussen wat er in het Zuiden en in het Noorden moet gebeuren, is geïntegreeerd in de millenniumdoelstellingen. De eerste zeven millenniumdoelstellingen zijn gericht op het doorvoeren van structurele veranderingen in het Zuiden, de laatste millenniumdoelstelling heeft betrekking op het Noorden.

Werken aan draagvlakversterking in Vlaanderen
De Vlaamse overheid streeft ernaar om die vermaatschappelijking van internationale samenwerking verder aan te moedigen en zo het draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking te verbreden. Daarnaast wil ze het goede voorbeeld geven door initiatieven rond duurzame handel voluit te ondersteunen.

VAIS steunt de media die de burger kunnen informeren over de Noord-Zuidproblematiek. Vrijwilligers die zich inzetten voor een project in het Zuiden, de 4de pijlers, wil VAIS via een steunpunt met elkaar in contact brengen. Zo kunnen ze van elkaar leren. Het 4depijlersteunpunt verleent bovendien advies en informatie.

Een lokaal bestuur is goed geplaatst om zijn inwoners te laten kennismaken met Noord-Zuidthema's. Bovendien is de gemeente een ontmoetingsplaats voor verschillende lokale spelers, zoals 4depijlerorganisaties, ngo's en geëngageerde burgers. Gemeenten
van hier en gemeenten in het Zuiden kunnen ook op het vlak van goed bestuur van elkaar leren. Daarom steunt VAIS gemeentelijke ontwikkelingssamenwerking.

VAIS verleent steun aan diverse organisaties die educatieve Noord-Zuidprojecten oprichten. Ontwikkelingseducatie wil bijdragen tot een beter begrip van de wereld om ons heen, met bijzondere aandacht voor de Noord-Zuidverhoudingen. Vernieuwende projecten rond actuele thema's (zoals klimaat) krijgen specifieke aandacht.

De middelen

In het Pact 2020 (Vlaanderen in Actie) engageert Vlaanderen zich om tegen 2020, samen met alle decentrale besturen, minstens 7% van de totale Belgische hulpinspanning te leveren. Dit veronderstelt een verdriedubbeling van de Vlaamse ODA-uitgaven.

De officiële website van de Vlaamse ontwikkelingssamenwerking vind je op www.vlaanderen.be/ontwikkelingssamenwerking

Tweet