Interview met Zimbabwaans vakbondsleidster Gertrude Hambira

Vorig jaar verscheen 'House of Jusice', een documentaire van de Zimbabwaanse landarbeidersvakbond GAPWUZ over de mensenrechtenschendingen die gepaard gingen met de landhervorming. fos-medewerker Kwaku Acheampong interviewde Gertrude Hambira, Algemeen Secretaris van GAPWUZ, over de huidige situatie.

Is de situatie in Zimbabwe veranderd sinds vorig jaar jullie documentaire verscheen over de mensenrechtenschendingen van de landarbeiders bij de landhervorming?

Er is niet veel veranderd op vlak van de verbetering van de werkomstandigheden. In verband met de grote mensenrechtenschendingen ontvingen we rapporten van landarbeiders die beweren gevolgd te worden tot bij hun thuis en daar in elkaar geslagen worden. Dit gebeurt vooral in het kader van het huidige proces van het maken van een nieuwe grondwet. Onze medewerker Eduard Zega die ernstig in elkaar geslagen was werd in het ziekenhuis medische zorg geweigerd.

Ondanks dit alles blijven we de landarbeiders aanmoedigen om te praten over de onderwerpen die hen raken tijdens het huidige grondwetsvormend proces. Er werd net aangekondigd dat er ergens volgend jaar verkiezingen zullen zijn. Je voelt dat dit de mensen al bang maakt. Sommige nachtelijke wakes zijn al begonnen. Wij, de landarbeiders worden verplicht om de wakes van ZANU-PF bij te wonen. (*)

Hoe kan GAPWUZ momenteel nog functioneren?

Enerzijds blijven we overleven op bijstand van partnerorganisaties zoals fos, BWI, IUF en 3F van Denemarken. Anderzijds sijpelen de bijdragen van de leden maar heel traag binnen. Je voelt dat de leden verplicht worden om hun ledenbijdrage niet te betalen. Bij nieuwe boeren die via ons eigen check-off systeem werken (waarbij de boeren de ledenbijdrage afhouden van het loon en alles samen doorsturen naar GAPWUZ, nvdr.) merken we dat ze de bijdragen niet of amper doorsturen. Dus zelfs in de tuinbouw waar we veel leden hebben, voelen we dat de boeren de bijdragen aftrekken van de lonen, maar niet doorgeven aan ons kantoor. Het is dus heel moeilijk voor ons om op basis van solidariteit te blijven functioneren.

Op het vlak van de implementatie van ons programma, hebben we niet echt grote problemen. We hebben namelijk goede informanten ter plaatse. Als we op een bepaalde dag een activiteit willen doen, zullen ze ons tips geven over of het beter is om iets te doen rond HIV/Aids, kinderarbeid of loonarbeid afhankelijk van de actuele situatie ter plaatse.

Momenteel verblijf je in Zuid-Afrika omdat je moest vluchten uit Zimbabwe. Wat gebeurde er?

We hebben een documentaire gemaakt (zie link onderaan) die de slechte kant van het landhervormingsprogramma schetst. Ja, het landhervormingsprogramma is goed, maar er is ook een andere kant aan, namelijk de gigantische mensenrechtenschendingen. De regering was niet blij met deze documentaire. Ik kreeg telefoon toen ik op kantoor was en kreeg te horen dat ik de overheid in schande had gebracht en dat ik hen in een heel slecht daglicht stelde. Ik antwoordde dat het hele idee om deze documentaire uit te brengen was om de discussie op gang te brengen. GAPWUZ zegt dat mensen in elkaar geslagen werden op de boerderijen en de documentaire toont de bewijzen daarvan. Ik wilde dat ze deze zaken zouden onderzoeken.

Helaas was de reactie dat ik te horen kreeg dat ik in de gevangenis zou belanden en daar zou komen te sterven omdat ik het land een slecht imago toebedeelde.

(*)Landarbeiders wonen op de plantages of daar in de buurt. Ze zijn gemakkelijk te organiseren in groepen. In Zimbabwe bestaat de gewoonte om 's nachts wakes te houden. In verkiezingstijd proberen de politieke partijen op die bijeenkomsten propaganda te verspreiden.

Lees hier het artikel dat vorig jaar verscheen over het rapport en bekijk er ook de documentaire.