Kom op voor gezondhe ...
Koop jij Schone Kler ...
De kracht van lokale ...
De kracht van micro ...
Microfinanciering. De meeste mensen hebben er wel al over gehoord, maar wat is het nu precies? We bieden u een interview met John Bliek en Ebenezer Matey, twee van de microfinancieringsspecialisten van Trias.
Ook mensen in het Zuiden willen hun financiën op een rijtje krijgen. Toch hebben heel wat mensen er geen toegang tot de meest eenvoudige bankdiensten. Daarom richtten de ondernemers in het Zuiden hun eigen bankjes op: microfinancieringsinstellingen. Deze instellingen ondersteunen is één van de kernthema's van Trias. John Bliek en Ebenezer Mattey van Trias leggen uit waarom microfinanciering zo belangrijk is en wat de rol van Trias hierin is.
Dag John. Kan je misschien beginnen met jezelf kort voor te stellen?
"Mijn naam is John Bliek. Ik ben werkzaam binnen de afdeling Research and Development van Trias. Ik ben verantwoordelijk voor het thema microfinanciering. Ik volg de financiële resultaten van onze partners op, hou hen op de hoogte van vernieuwende kredietformules en geef trainingen aan onze regiokantoren."
Wat is microfinanciering precies?
"Onder microfinanciering verstaan we kleine leningen, met een beperkte looptijd, voor mensen die niet terecht kunnen bij gewone banken. De doelgroep zijn kleine ondernemers of boeren. Hun inkomen ligt vaak onder de twee dollar per dag (onder de armoedegrens). Gewone banken weigeren hen krediet omdat zij geen formeel onderpand kunnen bieden. Zo worden de ondernemers afhankelijk van geldwoekeraars die meer dan 100% rente vragen. Maar deze ondernemers hebben kredieten nodig om vooruit te komen met hun zaak."
Hoe werkt microfinanciering?
"Een microfinancieringsinstelling (MFI) onderzoekt eerst grondig de kredietwaardigheid van de cliënt. Op basis van dit onderzoek bepaalt zij het bedrag dat de kandidaat kan ontlenen. Dit bedrag wordt toegekend als een individueel krediet of als krediet aan een solidaire groep. In het laatste geval staan de leden van een groep (meestal drie tot vijf mensen) garant voor elkaar. Dat wil zeggen dat een lid pas een krediet kan aanvragen als de leningen uit zijn of haar groep volledig zijn terugbetaald. Daarnaast geven de microfinancieringsinstellingen vormingen aan (kandidaat-)leners over hoe zij de kredieten goed kunnen beheren."
Kan om het even wie gebruik maken van microfinanciering?
"Deze kredieten zijn in de eerste plaats bestemd voor armen die uitgesloten zijn van andere kapitaalbronnen. Een groot gedeelte hiervan zijn vrouwen. Die hebben vaak geen bezittingen als onderpand. Daardoor kunnen ze niet terecht bij een gewone bank. De ontwikkeling van deze vrouwen is zeer belangrijk omdat de welvaart van vele gezinnen ermee samenhangt. De praktijk heeft bewezen dat vrouwen goede terugbetalers zijn en deze kredieten op een wijze manier besteden. Dankzij microkredieten kunnen deze vrouwen de levensomstandigheden van zichzelf én van hun gezin aanzienlijk verbeteren. Toch worden microkredieten niet aan iedereen toegekend. Een voorwaarde is en blijft dat de cliënt de lening volledig en tijdig kan terugbetalen. De cliënten moeten dus zelf inspanningen leveren om een beroep te kunnen doen op deze dienst."
Kan zo’n microfinancieringsinstelling blijven bestaan zonder hulp van buitenaf?
"Zeker. Veel microfinancieringsinstellingen zijn gestart als spontane initiatieven van enkele leden. Ze gebruiken het spaargeld dat ze verzamelen onder hun leden om als krediet uit te lenen. In dat stadium missen de kleine bankjes kapitaal en kennis om te kunnen uitgroeien tot duurzame instellingen. Trias komt dan tussen om deze tekorten in te vullen. Gaandeweg slagen deze instellingen erin om voldoende spaargelden aan te trekken, de kredietportefeuilles duurzaam te spreiden en zo zelfvoorzienend te worden. Enkele microfinancieringspartners van Trias zijn zo uitgegroeid tot instellingen die zelf leningen kunnen aangaan bij banken of kapitaal aantrekken van sociale investeerders."
Waarom is microfinanciering zo belangrijk?
"Dankzij microfinanciering kunnen kleine ondernemers hun levenskwaliteit en dat van hun omgeving aanzienlijk verbeteren. Trias heeft een algemene strategie waarmee ze kleine ondernemers versterkt en hun ondernemingen beter laat functioneren. Hiervoor moeten een aantal voorwaarden vervuld zijn: toegang tot markten voor de verkoop van hun producten, organisatie om alles efficiënt te kunnen laten verlopen, vorming om kennis op te doen en microkrediet om ideeën tot uitvoer te brengen. Trias werkt met een mix van instellingen om deze voorwaarden te verzekeren. Microfinanciering is daarbij een belangrijke schakel in een breder geheel."
Hoe werkt Trias precies aan microfinanciering?
"Trias werkt met 32 microfinancieringsorganisaties in het Zuiden. Trias verstrekt nooit zelf kredieten aan de arme boeren of ondernemers. In plaats daarvan steunt ze lokale microfinancieringsorganisaties om deze diensten aan te bieden. Met financiële steun, onderzoek en advies werkt Trias aan de professionalisering van deze instellingen. Uiteindelijk moeten zij zelf in staat zijn om duurzaam diensten aan te bieden aan kleine ondernemers."
Hoe wordt erop toegezien dat een microfinancieringsinstelling goed werkt?
"Er bestaat een veelvoud aan controlemechanismes om te kijken of een microfinancieringsinstelling goed functioneert. De meeste MFI’s worden door de Centrale Bank gecontroleerd. De MFI’s moeten ook regelmatig rekenschap geven aan hun donoren, bijvoorbeeld Trias. Twee maal per jaar gaat Trias bij elk van haar partners de productiviteit, de liquiditeit, en nog enkele belangrijke zaken na. Verder moeten de MFI’s een kwalitatief rapport schrijven over de geboekte resultaten. Ten slotte ontvangen heel wat microfinancieringsinstellingen een 'rating'. Een extern bureau geeft dan een score aan de instelling op basis van haar resultaten. Deze gegevens zijn openbaar beschikbaar voor geïnteresseerden."
Bijna elk van de twaalf landen waar Trias actief is, beschikt over een lokale microfinancieringsadviseur. Ebenezer Matey (foto rechts, hier met John Bliek) is er één van. Hij werkt voor het regiokantoor in Ghana. Hij vertelt meer over de situatie op het terrein.
Dag Ebenezer. Wat houdt het werk van een microfinancieringsadviseur precies in?
"Als adviseur ondersteun ik twaalf microfinancieringsinstellingen. Ik volg mee de resultaten van deze instellingen op en geef advies hoe ze hun dienstverlening kunnen optimaliseren. Ten slotte organiseer ik vormingsmomenten en netwerkmomenten voor deze instellingen en andere belangrijke partners."
Hoeveel procent van de leningen worden op tijd terug betaald in Ghana?
"Dat varieert van 95 tot 98%."
Wat is de interestvoet van zo’n lening?
"De aangerekende interesten schommelen tussen de 24 en 30% per jaar. Dat lijkt veel, maar in vergelijking met de interestvoeten die andere kredietgevers aanrekenen, en rekening houdend met de kosten van zo’n krediet voor de instellingen, valt dit goed mee. Niet voor niets zijn zoveel ondernemers bereid om bij een microfinancieringsinstelling aan te kloppen."
Welke aflosperiodes zijn gebruikelijk bij microkredieten?
"Dat varieert van instelling tot instelling en afhankelijk van de activiteiten waarvoor de lener het krediet aanvraagt. Gemiddeld werken de instellingen met wekelijkse aflossingen voor leningen tot vier maanden, tweewekelijkse aflossingen bij een looptijd van zes maanden en maandelijkse aflossingen voor leningen tot een jaar. Looptijden van langer dan een jaar zijn zeldzaam."
Wat is het gemiddeld bedrag dat cliënten lenen?
"314 euro."
Waarvoor gebruiken de cliënten deze leningen meestal?
"De leningen worden bijna uitsluitend gebruikt voor de uitbouw van een zaak. Ondernemers gebruiken het om werkingskapitaal of inputs voor het productieproces te kopen, landbouwers kopen er zaaigoed, meststoffen of gereedschap mee."
Leveren microfinancieringsinstellingen nog andere diensten, naast kredieten?
"Veel instellingen organiseren vormingen voor hun cliënten, over gezondheid en hygiëne, bedrijfsbeheer of sparen en lenen. Bovendien zorgen ze dat de cliënten geld nationaal en internationaal kunnen overschrijven. Die verschillende activiteiten moeten ervoor zorgen dat de cliënten hun bedrijfjes duurzaam kunnen laten groeien."
www.triasngo.be