Kyotoprotocol op sterven na dood

DURBAN , 6 december 2011 - De VS zijn het grootste struikelblok geworden voor de onderhandelingen over een nieuw internationaal klimaatakkoord. Dat zeggen ngo's in de marge van de klimaattop in Durban. Het leven van het Kyotoprotocol hangt aan een zijden draadje.

"Met de positie van de VS stevenen we af op een temperatuursstijging van drie tot vier graden, met verwoestende gevolgen voor de arme landen", verklaart Celine Charveriat van Oxfam International. "Ze willen geen nieuwe doelstellingen om de uitstoot terug te dringen tot na 2020."

Op de klimaatconferentie in Kopenhagen (COP 15) beloofden de VS om hun emissies met 17 procent te doen dalen tegen 2020, in vergelijking met 2005. Dat ligt mijlenver van de consensus over wat er nodig is: een daling in de uitstoot uit fossiele brandstoffen met 25 tot 40 procent voor de VS en alle ontwikkelde landen (in vergelijking met 1990).

Gebrek aan ambitie

Wetenschappers hebben herhaaldelijk gewaarschuwd dat de wereldwijde uitstoot vanaf 2015 moet afnemen jaar na jaar. Maar de Amerikaanse onderhandelaar Jon Pershing verklaarde dat de belofte in Kopenhagen volstaat tot 2020.

"Een ongelooflijk gebrek aan ambitie," reageert Jim Leape, directeur van het Wereldnatuurfonds (WWF). "Zo kunnen we rampzalige klimaatverandering niet vermijden. De VS heeft al recordhoge verliezen geleden door noodweer dit jaar, terwijl de temperatuur met amper 0,8 graden is gestegen. Als ze niet bijdraaien, zetten ze beter een stap opzij."

Kumi Naidoo, directeur van Greenpeace International vindt dat "delegatieleden moeten luisteren naar de mensen en niet naar de belangen van bepaalde bedrijven". Het Witte Huis verraadt het Amerikaanse volk, en de gemeenten en bedrijven in de VS die ernstige maatregelen nemen om hun uitstoot naar omlaag te brengen, aldus Naidoo.

Canada, Japan en Rusland

Ook Pa Ousman Jaru uit Gambia, vertegenwoordiger van de Minst Ontwikkelde Landen, vraagt dat de VS een stap opzij zetten en de onderhandelingen in deze finale week niet langer hypothekeren. Jaru herhaalde dat de ontwikkelingslanden een opvolger willen voor het Kyotoprotocol, dat afloopt in 2012. Onder dit verdrag zijn de geïndustrialiseerde landen met uitzondering van de VS wettelijk verplicht om hun uitstoot met 5 procent terug te dringen in vergelijking met 1990.

Canada zag zijn emissies met bijna 30 procent stijgen sinds 1990. Het land wil niet deelnemen aan een tweede fase van het Kyotoprotocol. Ook Japan en Rusland stappen uit het verdrag. Dat betekent dat het Kyotoprotocol maar betrekking zal hebben op een kwart van de huidige uitstoot.

Verwacht werd dat het Kyotoprotocol zou sneuvelen in Durban, maar hoofd van de VN-klimaatonderhandelingen Christiana Figueres gelooft er nog in. Ook Naidoo denkt dat het Kyotoprotocol nog zal verder leven tijdens de onderhandelingen in de komende twee jaar "maar dan wel aan de beademingsmachine".

Positief signaal van China

Volgens Jaru moet ook het andere spoor van de onderhandelingen om de resterende 75 procent van de uitstoot aan banden te leggen, resulteren in ambitieuze doelstellingen. Hierin willen de VS niet verdergaan dan hun toezeggingen in Kopenhagen omdat de grootste CO2-uitstoter van het moment, China, zichzelf geen bindende reducties wil opleggen.

Maar voor het eerst heeft China toegezegd, iets wat Figueres "heel positief" noemt. Ze meent dat er schot in de zaak zal komen met de komst van ministers voor het topoverleg dat vandaag (dinsdag) van start gaan.

Auteur: Stephen Leahy