"Ongeletterdheid is ...
Ongelijkheid in gezo ...
Ongelukkige Verjaard ...
Ons lot zelf verbete ...
Interview overgenomen uit "Visie" van 26.09.08.
Bijdrage namens www.wereldsolidariteit.be in het kader van de Campagne Waardig Werk
Officieel heet ze Francisca Jiménez. Maar iedereen noemt haar Altagracia. "Dat is in de Dominicaanse Republiek de gewoonte. Iedereen heeft een bijnaam. Aangezien ik de oudste dochter ben, kreeg ik als bijnaam de patrones van ons dorp, Altagracia. En de naam siert me. Ik ben groot en ik loop gracieus", grapt ze. Altagracia coördineert in de Dominicaanse Republiek de organisatie Amussol, de socialezekerheidskas van de vakbond. "Meer dan de helft van de Dominicanen werkt in de informele economie. Dat betekent dat ze de kost verdienen als taxichauffeur, thuis een klein schoonheidssalon hebben, straatverkopers of landbouwers enz. Ze hebben geen werkgever, geen contract, staan nergens ingeschreven, hebben geen garantie op een inkomen, zijn niet beschermd. Met Amussol proberen we de informele werkers te beschermen."
Eindelijk beschermd
Altagracia is er trots op. "Sinds 2001 hebben we een socialezekerheidswet die werknemers beschermt tegen ziekte of pensioen. Alleen, die wet beschermt enkel mensen in de formele economie: werknemers die staan ingeschreven bij een baas. Daarom nemen we met Amussol de rol op van officiële werkgever: een aantal informele werkers staan bij ons ingeschreven. Ze betalen aan ons hun sociale bijdragen, wij storten die als werkgever door aan de socialezekerheidskas. Zo bouwen ze pensioenrechten op, kunnen een terugbetaling van de medische kosten krijgen voor henzelf en hun gezin. Die terugbetaling is de grootste motivatie voor mensen om zich aan te sluiten bij Amussol. Ze zeggen vaak: ik weet niet eens of ik zo oud ga worden dat ik van een pensioen kan genieten. Bescherming tegen ziekte is veel belangrijker. Ongeveer 4500 werknemers zijn bij ons aangesloten, daarmee zijn we een van de grootste werkgevers in de Dominicaanse Republiek. We betalen zo’n 6 miljoen peso per maand aan de socialezekerheidskas (zo’n 120.000 euro). Maar we hebben veel meer begunstigden dan die 4.500 werknemers. Hun partners en kinderen hebben ook sociale bescherming, een totaal van 11.000."
Feest na operatie
Ze vertelt het verhaal van haar zuster. Het bedrijf waar ze werkte sloot vier jaar geleden de deuren. Altagracia’s zuster stond op straat. Als goede keukenchef vond ze geen werk. "Beiden werken nu in de informele economie. Haar man en zij verkopen cd’s op straat. Ik heb mijn zus overtuigd om zich aan te sluiten bij Amussol. Ze heeft drie kinderen. Als er met haar of haar man iets gebeurt, zitten de kinderen wel in de problemen. Dat kon haar overtuigen. Drie maanden geleden kreeg ze hartproblemen. Ze moest een katheder. Dat kost ontzettend veel geld; zo’n operatie is onbetaalbaar voor wie in de informele economie werkt. Maar dankzij haar trouwe bijdragen kon ze in een ziekenhuis van haar keuze terecht voor de operatie. Na de operatie was het groot feest. Nu moest iedereen wel geloven dat je bijdragen betalen, loont. Heel de buurt wilde zich meteen inschrijven."
Gebroken benen
"We verkregen dat bevallen vrouwen een borstvoedingspremie en drie maanden zwangerschapsverlof krijgen. Ander voorbeeld van het goede werk dat we met Amussol leveren, zijn de taxichauffeurs. Die zijn niet verbonden met een werkgever, ze rijden voor eigen rekening. Een chauffeur die niet kan werken omdat hij een ongeval had, heeft dankzij de sociale zekerheid toch recht op een inkomen."
Kracht van mensen samen
"Vorige week bezocht ik een groep van kleine landbouwers. Door de orkaan Ike is hun hele bananenoogst mislukt. Hun inkomen valt plots weg. Ik ben hen gaan uitleggen wat je kunt winnen als je je verenigt. Volgende week ga ik opnieuw naar hen, en dan sluit ik hen aan bij Amussol. Ze wisten niet dat het kon."
Zelf doen
"Ik ben van opleiding verpleegster. De vakbond kon me vrijstellen zodat ik dit werk kan doen. Mensen zeggen me wel eens dat ik nog eens zot zal worden van altijd bezig te zijn. Maar dit werk geeft zoveel voldoening. Weten dat we niet moeten wachten tot de overheid ons iets geeft, maar dat we zelf ons lot kunnen verbeteren, dat is fantastisch," glundert Altagracia.
Jezelf mogen zijn
Altagracia was in België om de Campagne Waardig Werk mee te lanceren. Die campagne is een samenwerking tussen vakbonden (o.a. ACV) en de Noord-Zuidbeweging (o.a. 11.11.11 en Wereldsolidariteit) en wil oproepen tot internationale solidariteit rond menswaardig werk. Voor Altagracia is waardig werk veel meer dan alleen maar een goed loon. "Waardig werk gaat ook over de omstandigheden waarin je werkt. Werk waarin je je kan ontplooien, waar ik collectief kan onderhandelen over mijn loon en de arbeidsomstandigheden. Waardig werk is waar ik me als persoon kan gewaardeerd voelen. Maar ik wil er nog iets aan toevoegen. Het is niet omdat we een slecht loon hebben, of ons niet kunnen ontplooien, of in slechte omstandigheden moeten werken, dat we geen waardig werk zouden doen."
Katrien Vandeveegaete