Je klikpad:  WSF Mali: Westelijk ...WTO ministerconferen ...WTO moet anders: Voe ...€50.000 Vlaamse no ...“ Wij willen op ee ...

“ Wij willen op een goede manier kunnen leven van ons werk”

Kolani Manhayiegou, tomatenboer in Togo

Goedkoop tomatenconcentraat uit Europa overspoelt de Togolese markten en winkels. Maar het gaat niet alleen over tomaten. Ook rijst, maïs en melk  uit gans de wereldkomen er  in de winkelrekken terecht.

“Een echt probleem”, stelt tomatenboer Kolani Manhayiegou. Hij is ook voorzitter van de federatie van landbouworganisaties in de Savanneregio in Noord-Togo. Zonder omwegen pleit hij “dringend voor het beter beschermen van de Afrikaanse boer.” Zijn verhaal illustreert perfect het waarom van de 11.11.11-campagne voor het recht op marktbescherming.

Hoe groot is de tomatenproductie in jouw regio?
Kolani Manhayiegou: bij ons is de tomatenproductie sinds 2000 vertienvoudigd. We tellen drie keer meer tomatenboeren. Velen zijn overgestapt van katoen- en andere teelten. De tomaten brachten beter op. Trouwens, niet alleen boeren schakelden over op de tomatenteelt, zelfs arbeiders begonnen ermee.

De tomaat heeft jullie leven veranderd?
Kolani: we verdienen meer geld en daarmee sturen we onze kinderen naar school, kopen we kleding of verbouwen we onze huizen. We sparen eindelijk een beetje en zetten eventueel een klein handeltje op. Dankzij de tomatenteelt kon ik een motor kopen en bouwde ik een huis met plaatijzeren dak. En we kunnen onze zieke kinderen laten verzorgen. De tomaat bood een oplossing voor sommige van onze problemen.

Waarom verkopen jullie tomaten dan niet goed meer?
Kolani: goedkoper tomatenconcentraat uit Europa wordt op de markten en in de winkels verkocht. Veel Togolese consumenten verkiezen dat. Daardoor moeten wij onze tomaten aan een te lage prijs verkopen. In Europa doet men er alles aan om de producten mooi en aantrekkelijk voor te stellen. Zonder die buitenlandse concurrentie denk ik dat de Togolezen wel tomaten van eigen bodem zouden consumeren.

En als jullie nu zelf eens tomatenconcentraat op de markt brachten?
Kolani: maar wij hebben de middelen niet om zo’n fabriek op te zetten. De rijke landen hebben dat wel en daardoor overspoelen ze onze markten met tomatenconcentraat. Onze boeren zijn daar de dupe van. Want het gaat niet alleen over tomaten. Ook rijst, maïs en melk bijvoorbeeld belanden vanuit de ganse wereld in de Togolese winkelrekken. Wat de Afrikaan produceert, raakt hij aan de straatstenen niet kwijt. En zo verzeilen wij in de problemen. Want waar halen wij nog de middelen voor onderwijs en huisvesting, of voor kleding en het afbetalen van de leningen?

Jullie hebben er genoeg van?
Kolani: de boeren kwamen nog nooit op straat. Maar in februari werd de situatie te erg en wilden we iets doen. We legden onze problemen uit aan de lokale autoriteiten. De waarde van de Afrikaanse boer wordt door niemand erkend. De overheid neemt het niet voor ons op en de consumenten kiezen voor buitenlandse import. Van wie moeten wij dan steun verwachten?

Welke oplossingen zie jij?
Kolani: het is aan de boeren om actie te ondernemen. Om aanwezig te zijn in alle dorpen en uithoeken van onze regio. Alleen zo kunnen we een verbond smeden tussen de lokale boerengemeenschappen en de beleidsmakers. Daarnaast moeten ngo’s, economische actoren en de overheid de handen in elkaar slaan om hier een fabriek op te starten. Zo kunnen we zelf concentraat maken van onze tomaten. Dat kost veel, maar het is noodzakelijk voor de tomatensector in onze regio.

Jullie vragen bescherming van de Togolese overheid?
Kolani: nu wordt de plaatselijke boer plat geconcurreerd door grote buitenlandse producenten die ook op onze lokale markten verkopen. Dat mag niet langer. Wij willen op een goede manier kunnen leven van ons werk. Voordat onze overheid een internationaal akkoord sluit, moet ze eerst nagaan of het de kleine boeren niet schaadt. Want het is de staat die grenzen kan sluiten of invoertaksen heffen. En waarom kiest de Togolese consument niet voor producten van eigen bodem? We maken de rijke landen rijker en ons eigen land armer. Dat moet stoppen.

Europa wil meer vrijhandel met Afrika. Hoe sta jij tegenover de fameuze EPA’s?
Kolani: die Europese Partnerschapsakkoorden betekenen misschien wel de doodsteek voor onze kleinschalige landbouw. De boeren zijn zich bewust van de mogelijke impact daarvan. Ze weten dat ze hen schade gaan berokkenen. De ngo Rafia organiseert in onze streek dan ook vorming over deze kwestie. De Afrikaanse boer wordt nauwelijks gehoord in de EPA-onderhandelingen.

Wat doen jullie daaraan?
Kolani: in West-Afrika groeit er een sterk boerennetwerk, Roppa genaamd. We rekenen daarop om de stem van onze landbouwers te laten horen. Maar wij, boeren, moeten ook zelf het voortouw nemen. Daarom willen we de nationale Togolese boerenorganisaties versterken. Via dat kanaal kunnen we onze noden en verzuchtingen kenbaar maken. Laat ons toch eerst zelf onze markt ontwikkelen en onze producten commercialiseren. Pas daarna weten we welke we nog moeten invoeren.

Interview Jean Tadanlénga Yatombo (RAFIA), bewerking Matthias Van Milders

Tweet