Je klikpad:  Afghanistan heeft no ...Afghanistan krijgt e ...Afghanistan: tijd vo ...Afghanistan: verslec ...Afrika en Wiskunde

Afrika en Wiskunde

Op 24 juni verschijnt bij de Uitgeverij VUBPRESS het boek “Afrika + Wiskunde”, het allereerste werk over Afrikaanse etnowiskunde in het Nederlands.

Het overzicht van de multiculturele wiskunde gaat terug in de tijd vanaf de koloniale periode tot aan haar oudste vondst, het 22000 jaar oude Kongolees-Brusselse Ishangobot, en legt het belang ervan uit voor de wiskunde en haar geschiedenis. Het artefact werd gevonden nabij het Kongolese dorpje Ishango, en draagt drie reeksen gegroepeerde kerven die de wiskundigen intrigeren. Er staan de reeksen 3-6, 4-8, 10-5 en 10+1, 20+1, 20-1, 10-1 op alsook de priemgetallen tussen 10 en 20. De som van twee kolommen is 60 en van de derde 48. Is het een astronomische kalender? Of een rekenspel? In elk geval, het werd gemaakt in het hart van Afrika, 15000 jaar voor het ontstaan van de rekenkunde in Egypte en 20000 jaar voor dit van de abstracte wiskunde in Griekenland.

Voor de auteur is het been een getuigenis zoals zovele andere van de ‘etnowiskunde’ uit Afrika. In zijn boek geeft hij eerst enkele vermakelijke traditionele verhalen uit centraal Afrika, over sterren, buitenaardse wezens en muziek, om te vervolgen met Afrikaanse creativiteit, niet omtrent het dribbelen met een voetbal, maar het tellen op de vingers: we kopen in de supermarkt per dozijn, omdat we 12 vingerkootjes hebben! Daarna volgen voorbeelden geometrische zandtekeningen, van een vermenigvuldiging op de vingers, een Afrikaans rekenwonder en Afrikaanse denkspellen, zoals het ‘bantumi’, gekend van de GSM Nokia 3310. Stof voor wiskundigen zijn de vermenigvuldigingen van de Yoruba en van de Ethiopiërs, en deze leiden naar de informatica.

In het tweede helft van het boek komt het artefact van Ishango aan bod, met de opgravingsite en de bespreking van de interpretaties, alsook een nieuwe hypothese, verdedigd door de niet-militaire kandidaat astronaut voor België, Brusselaar V. Pletser (European Space Agency). Ze is minder spectaculair want ze beweert dat het Ishangobeen eenvoudigweg een getuigenis is van een volk dat met basis 6 of 12 telde, en dat streepjes groepeerde volgens de uitspraak van de getallen, net zoals tegenwoordig groepjes worden gemaakt verwijzend naar de basis 10: ||||| ||||| ||||| ...

Wat er ook van zij, het Ishangobot verdient de titel van “oudste vondst op het gebied van de wiskunde”. Het “Black Athena debate” dat in Jerry Springerstijl raasde in de VS, illustreerde het belang van de multiculturele wetenschap (en liet de zwarte Henson erkennen als eerste man op de Noordpool), maar Europa heeft zijn ‘African-Europeans’ nog niet ontdekt. Het meer fantasievolle laatste hoofdstuk richt zich tot de dromers, met een verwijzing naar “2001, A Space Odyssey”, waarin wordt voorgesteld om het Ishangobeen in de ruimte te brengen. Dit had reeds kunnen gerealiseerd worden tijdens de missie van Frank De Winne, maar een borduurwerkje van een begijntje kreeg de voorkeur.

N.a.v. de publicatie staat er diezelfde dag, 24-06-05 dus, in Hogeschool W&K - Campus Vlekho (Koningsstraat 336, 1030 Brussel) een happening op het programma, met oa 'Dakar Electric', een videomontage 'the 20.000 year-Ishango(math)bone' en uiteraard een voorstelling van het boek zelf. Meer info: http://www.vubpress.org/images/afficheafrika.jpg

Tweet