Groen licht voor Tobintaks van internationale experts

Een belasting op munttransacties, ook bekend als Tobintaks, is technisch haalbaar, aldus financiële experts. Zij publiceerden op 16 julie 2010 een internationaal rapport, op vraag van twaalf regeringen, waaruit blijkt dat zo'n belasting een wenselijke stap is.

Een internationaal panel van experts uit de financiële en academische wereld, waaronder professor Lieven Denys van de VUB, bracht vandaag een rapport uit rond belasting op financiële transacties. Ze kregen die opdracht in oktober 2009 van een groep van twaalf regeringen (waaronder België, Duitsland, Verenigd Koninkrijk en Frankrijk) die ook deel uitmaken van de bredere 55 landen tellende ‘leading group on innovative financing for development'.

De experts beoordeelden de haalbaarheid en wenselijkheid van verschillende vormen van belasting op financiële transacties. Ze bekeken welke extra middelen vrij kunnen komen voor de financiering van ontwikkeling en de ‘mondiale publieke goederen', zoals de strijd tegen de klimaatverandering. Ze vergeleken daartoe verschillende voorstellen die nu internationaal circuleren (zoals de brede financiële transactietaks, of de twee vormen van bankentaks die het IMF voorstelde aan de G-20).

Het panel stelt voor om op korte termijn over te gaan tot het instellen van een belasting op munttransacties. Op langere termijn is een brede globaal toegepaste belasting op verschillende vormen van financiële transacties haalbaar, maar daarvoor is er nog technisch werk aan de winkel.

De argumenten ten gunste van een belasting op munttransacties zijn waterdicht.

• De afrekening van munttransacties via gecentraliseerde computersystemen maakt toepassing van de taks gemakkelijk.
  
• De belasting kan zowel toegepast worden door landen afzonderlijk als gezamelijk. Internationaal toegepast kan een minieme belasting van 0,005 % zelfs al 33 miljard dollar opbrengen.
  
• In België hebben we een wet die een belasting van 0,02% oplegt, mits de volledige Eurozone daarin meestapt.
  
• Naast meer middelen, kan zo'n transactie ook een bijdrage leveren aan een stabieler financieel systeem.

Het rapport is een sterke bevestiging van de analyses en de voorstellen van NGO's en sociale bewegingen. Belangrijk is ook dat het rapport aangeeft welke concrete stappen regeringen nu zouden moeten zetten om de daad bij het woord te voegen. Het is aan hen om te zorgen dat de munttransactietaks er snel komt, en dat de opbrengst bovendien gebruikt wordt voor ontwikkeling en andere publieke goederen.

De politieke context lijkt gunstig. De financiële transactietaks was uitdrukkelijk vermeld in de besluiten van de Europese top van 17 juni. Begin juli vroegen de ministers van Financiën van Duitsland en Frankrijk in een brief aan minster Reynders om de transactietaks op de agenda van een vergadering van de Europese ministers van financiën te zetten. Reynders heeft intussen al laten weten dat de taks gesprekspunt wordt op de minstervergadering op 7 september. Een andere niet te missen afspraak is de VN top rond de Millennumdoelstellingen van 20 tot 22 september in New York, waar de transactietaks aan de financiering van ontwikkeling gekoppeld kan worden.