Hulptop Busan: Ontwikkelingssamenwerking is voorbijgestreefde term

LONDEN , 23 november 2011(IPS ) — Kan de hulp die ontwikkelingslanden van de rijke landen krijgen doeltreffender worden gemaakt? Dat is de vraag waarover regeringen en ontwikkelingsexperts het vanaf volgende week hebben in het Zuid-Koreaanse Busan. "Laten we om te beginnen stoppen met het over hulp te hebben", zegt expert Brian Atwood.

Op de driedaagse topbijeenkomst die op 29 november in Busan begint, worden de secretaris-generaal van de VN, een half dozijn staats- en regeringsleiders, 140 ministers en honderden vertegenwoordigers van hulporganisaties en bedrijven verwacht. Ze zetten een dialoog voort over de effectiviteit van ontwikkelingshulp die al ruim tien jaar wordt gevoerd, met belangrijke eerdere bijeenkomsten in Parijs en Accra.

Samenwerking in plaats van hulp

In Busan zal het accent meer liggen op samenwerking dan op hulp, hoopt Atwood , de voorzitter van het Comité voor Ontwikkelingshulp van Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). De OESO brengt alle industrielanden samen, aangevuld met sommige opkomende economieën als Mexico, Zuid-Korea en Chili. Samen zijn ze goed voor het leeuwendeel van alle officiële ontwikkelingshulp.

Atwood maakt zich sterk dat de bijeenkomst in Zuid-Korea veel kan opleveren, ondanks de economische crisis die veel landen hun budgetten doet inkrimpen. "In het beste geval slagen we erin de wereldwijde samenwerking en de plaatselijke coördinatie ervan te verbeteren, de afspraken die we in Parijs en Accra hebben gemaakt te bevestigen en het engagement van de ontwikkelingsgemeenschap voor de millenniumdoelstellingen te vernieuwen."

"In het slechtste geval wordt Busan een rondje van schuldigen aanwijzen. Maar voorlopig wijst niets erop dat dit zal gebeuren."

Veel aandacht

Volgens Atwood is er op het allerhoogste beleidsniveau nooit meer aandacht geweest voor de nood om de ontwikkeling in arme landen aan te zwengelen. Op de G20 en de G8, twee fora waar de sterkste economieën van de wereld met elkaar overleggen, staat het thema hoog op de agenda. "En de aandacht die Busan krijgt in vergelijking met Parijs en Accra is fenomenaal."

Die belangstelling zou kunnen wijzen op het voornemen van donorlanden om ontwikkelingshulp weer directer te gaan inzetten om hun eigen belangen te dienen. Nederland stelt bijvoorbeeld onomwonden dat zijn hulp ook ten goede moet komen aan het eigen bedrijfsleven. Zou gebonden hulp, waarbij ontvangende landen verplicht worden goederen en diensten in het donorland aan te kopen, aan een comeback toe zijn? Atwood denkt van niet. "Ongeveer 80 procent van de gebonden hulp is weggewerkt, en ik zie geen pogingen om de klok terug te draaien. De laatste 20 procent is het moeilijkst, maar ik geloof dat we vooruitgang zullen blijven boeken."

Eigenbelang

Atwood zegt dat hij zich ook niet veel zorgen maakt dat landen zich meer zullen laten leiden door eigenbelang en kortetermijnwinst. "We hebben er belang bij om mensen uit de armoede te halen. Dat is een langetermijnopgave en het veronderstelt dus een verlichte visie. Ondanks de economische druk die nu op ons weegt, hebben we ons die visie eigen gemaakt. Ik geloof dat Busan dat zal aantonen."

"Sommige politici in West-Europa en Noord-Amerika pleiten voor besparingen op ontwikkelingssamenwerking, maar ik geloof dat ze in de minderheid zijn. De hulpprogramma's maken maar een klein deel uit van de begroting; met besparingen is er weinig te winnen en veel te verliezen."

De deelnemers aan de bijeenkomst in Busan zullen evalueren hoe de afspraken van Parijs en Accra de voorbije jaren zijn uitgevoerd. Donorlanden zegden er onder meer toe dat ze de ontvangende landen zouden toestaan meer zelf de leiding te nemen over hun ontwikkeling, terwijl ze zelf meer zouden aansluiten bij de nationale ontwikkelingsstrategieën en de prioriteiten van ontwikkelingslanden. Donorlanden hebben zich er ook toe verplicht hun activiteiten onderling beter te coördineren. Ten slotte zouden zowel donorlanden als ontvangende landen meer verantwoording gaan afleggen over hun beslissingen en de resultaten van ontwikkelingsinspanningen beter gaan meten.

In Busan zal ook over de opkomst van nieuwe donorlanden en over de toenemende rol van het bedrijfsleven worden gesproken. Door de economische crisis zijn de verwachtingen bij veel experts niet al te hoog gespannen.

Auteur: Sanjay Suri