Je klikpad:  Levensverhalen uit D ...Libië: Handicap Int ...Libië: model voor t ...Lies en Layla in Cam ...Liever geen vakbond? ...

Liever geen vakbond? Kom eens kijken in het Zuiden

Stel, je leeft in Nicaragua. Je staat 's morgens voor dag en dauw op en trekt naar de maquila in de vrijhandelszone. Zoals driekwart van de meestal vrouwelijke arbeiders werk je in de confectie. Je loon schommelt rond de 120 dollar per maand en dekt slechts een fractie van je basisbehoeften. Je werkt extreem lange dagen in een bloedhete fabriek met beperkte toegang tot sanitair. In je bedrijf is geen vakbond, zoals in 8 op de tien bedrijven in de vrijhandelszone. Ooit waren er collega's die een vakbond wilden oprichten, maar zij werden geïntimideerd of ontslagen. Elders sloot men gewoon het bedrijf.

Stel, je leeft in Thaïland. Je bent getrouwd en hebt een kind. Een fijn gezin, maar met gevolgen. Als je met je kind naar het ziekenhuis moet, krijg je geen loon. Als je zelf te lang ziek bent, pakweg 4 of 5 dagen, word je ontslagen.

Stel, je leeft in Colombia. Geen fijne plek voor vakbondsleden. In 2010 werden 49 vakbondmensen gedood, wat hun dodental sinds 1986 op 3000 brengt. Twintig andere moordpogingen mislukten. Bij die aanslagen raakten 11 mensen gewond.

Stel, je leeft in Cambodja. Waar je samen met je 66 andere collega's probeert een vakbond op te richten in je bedrijf, het 5-sterren Angkor Village Hotel. Jullie werden prompt alle 67 ontslagen. Je dient samen klacht in bij de lokale rechtbank en krijgt gelijk. Maar je ex-werkgever legt de uitspraak naast zich neer, waarna dezelfde rechtbank zonder verdere toelichting of nieuw bewijsmateriaal plots haar vonnis wijzigt.

Het is maar een lukrake greep uit het aanbod in het Zuiden. Zonder internationale steun, ook uit België, blijft die uitbuiting gewoon bestaan. Net als in België behalen vakbonden ook in het Zuiden concrete resultaten. Door acties, sensibilisering, door onderhandelen en soms dus ook door te staken. Zo werd in Indonesië tot voor kort vrijwel nooit betaald voor overuren, maar onder druk van de lokale vakbonden zag Nike zich, na 11 maand onderhandelen, verplicht tot het uitbetalen van maar liefst zeshonderdduizend overuren voor 4500 arbeiders, voor een bedrag van 1 miljoen dollar. Dat zal wel slecht geweest zijn voor de boekhouding, maar we hopen dat u liever sportschoenen koopt die niet met misbruik vervaardigd zijn.

Tegen deze achtergrond storen we ons wel eens aan de instant-meningen over de vakbond. Als we één ding leren van ons werk uit het Zuiden is het wel dit: veranderingen ten goede voor de minst weerbaren kosten tijd, en strijd. Vakbonden spelen zoals hierboven geschetst een belangrijke rol.

En o ja, tenslotte nog een korte boodschap voor ijverige zondebokzoekers: de minst weerbaren vind je bij alle generaties, dus bij ouderen én jongeren. Bij allochtonen én autochtonen. En hoewel we het niet weten uit onze ervaring in het Zuiden durven we vermoeden: ook bij Walen en Vlamingen. Of ze evenveel op Twitter en Facebook zitten weten we niet...

Bogdan Vanden Berghe, algemeen directeur 11.11.11

Tweet