De nieuwe MO* (25) is er: een overzicht

DE REKENING VAN DE TSUNAMI
Zes maanden na de tsunami-ramp heeft MO* de ware omvang van de hulp berekend. Wie gaf hoeveel en vooral: wordt uw geld ook goed gebruikt?

- De Wereldbank schat dat de tsunami in de vier ergst getroffen landen –Indonesië, Sri Lanka, de Maldiven en India– voor 5,64 miljard euro schade heeft aangericht. ‘Maar voor de heropbouw van die landen is naar schatting 7,52 miljard euro nodig. Het is immers niet de bedoeling om de armoede te herstellen maar om betere ziekenhuizen, betere wegen, kortom betere levens te bouwen’, zegt Wereldbank-woordvoerder Damien Sean Milverton. 

- Begin januari beloofde de regering Verhofstadt 26 miljoen euro vrij te maken voor hulp aan tsunamislachtoffers. Het leek een vrijgevige geste, maar in feite gaat het helemaal niet om ‘extra’ geld. Van de beloofde 26 miljoen euro heeft de federale overheid voorlopig een vijfde uitgegeven.
In Wallonië sprokkelden de Waalse regering, de provincies en vier grote Waalse steden 1,17 miljoen bij elkaar.

- Brussel maakte 340.000 euro vrij, Vlaanderen stortte een half miljoen euro uit de pot Buitenlands Beleid door aan het Consortium 12-12. Dat geld was al voorzien in de begroting voor 2005 en is dus geen extra geld. Minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke (SP.A) trok een kwart miljoen euro uit voor steun aan een onderwijsproject in het Zuid-Indische Tamil Nadu. En minister van Wetenschap en Innovatie Fientje Moerman (VLD) gaat vijf jaar lang het Unesco-project bij het Vlaams Instituut voor de Zee een bijkomende jaarlijkse steun van een half miljoen euro geven om tsunami-experts op te leiden.

- De oproep om ‘humanitaire hulpacties mogelijk te maken’ van het Belgisch Consortium voor Noodhulpsituaties, beter gekend als Tsunami 12-12, leverde 52,5 miljoen euro op.

- Naast het Consortium hebben ook nog verschillende andere organisaties in Vlaanderen campagne gevoerd rond de tsunami. Wereldsolidariteit zamelde 300.000 euro in voor Azië, Vredeseilanden 100.000 euro. En dan is er nog Artsen zonder Grenzen. In België zamelde de ngo 3 miljoen euro in.

- Van de 105 miljoen euro die Artsen zonder Grenzen uiteindelijk internationaal heeft ingezameld, zal 82 miljoen in 2005 gebruikt worden voor andere vergeten crisissen en urgenties. Donateurs die hier niet mee instemden, kregen hun bijdrage teruggestort. In totaal werd zowat 900.000 euro teruggestort, voornamelijk in de VS. In België is op vraag van een donateur 1000 euro teruggestort.

- Vóór de tsunami was de gangbare prijs voor een chartervracht 88 eurocent per kilo. In de eerste week na de tsunami steeg die prijs met 600 procent. Uiteindelijk moest Artsen zonder Grenzen 215.000 dollar betalen voor een vracht van 32 ton, dat is ongeveer 5 euro per kilo.

BELGIE BETAALT MEE VOOR ‘HUURLINGEN’ IN IRAK
Onlangs besliste de NAVO dat ze minstens tijdelijk privé-milities zal betalen in Irak. De huurlingen beschermen het militair opleidingscentrum dat momenteel in Ar-Rustamyah wordt gebouwd, tegen de aanvallen van de opstandelingen. MO* sprak daarover met Dirk Van der Maelen, sp.a fractieleider in de Kamer.

- ‘België was het enige land dat daartegen verzet aantekende, maar moest uiteindelijk inbinden. Wel heeft ons land bekomen dat de inzet van privé-soldaten beperkt blijft in de tijd, namelijk tot het opleidingscentrum afgewerkt is. De Verenigde Staten wilden immers dat de NAVO die bescherming ook zou betalen als het opleidingscentrum operationeel was.’

- ‘Ik ben bang dat de Belgische diplomatie terug in de oude plooi valt. Ik stel vast dat minister van buitenlandse zaken Karel De Gucht meer naar de VS gaat dan zijn voorganger Louis Michel. In Congo zit het heel slecht en in die omstandigheden is een beetje steun uit de VS meegenomen. Maar als je iets vraagt, moet je gewoonlijk iets teruggeven. Je hoort in België ook zeggen: we moeten nu zeker geen ruzie maken met de VS op het moment dat we voorzitter worden van de Organisatie voor Vrede en Samenwerking in Europa, en nu we in 2007 lid willen worden van de Veiligheidsraad.’

ZONEVREEMDE WONINGEN IN JERUZALEM
Tine Danckaers ging in Oost-Jeruzalem op zoek naar de realiteit achter de ontruiming van de Gazastrook en de ontmanteling van de nederzettingen. Ze zag er met hoeveel ijver bouwfirma’s nieuwe kolonistenwijken uit de grond stampen, en hoe politici en aannemers voortdurend de kaart van Israël en de Bezette Palestijnse Gebieden hertekenen.

- De vele constructiekranen, wolken bouwstof en aannemerspanelen in Oost-Jeruzalem tonen aan wat Israël verstaat onder het “bevriezen van de bouw en uitbreiding van de kolonies”, een vereiste voor het einde van het conflict. De opbouw van drie nieuwe kolonies is bezig en de bestaande kolonies worden gewoon uitgebreid. Israël plant 96 nieuwe huizen in Pisgat Ze’ev en 36 in Gilo. En voor Ma’ale Adumim, de enorme kolonie die aan Oost-Jeruzalem grenst, kondigde Sharon 3500 nieuwe woonheden aan.

- De kersverse uitbreiding van de fel besproken kolonie Har Homa in het zuiden van Oost-Jeruzalem laat weinig aan de verbeelding over. Over een paar jaar zullen de witte huizenblokken van Har Homa de bruingroene kleur van deze heuvels vervangen. Fase twee van het Har Homaproject, de “natuurlijke groei van de kolonie”, is ingezet. De graafwerken voor de nieuwe verbindingswegen zijn gestart. Pletwalsen hebben het nieuwe traject dat de Muur hier zal volgen, uitgetekend: een streep die het landschap doormidden snijdt. De Muur zal Har Homa, net zoals de nabijgelegen kolonie Gilo en de twee andere grote kolonieblokken in Oost-Jeruzalem, Givon en Ma’ale Adumim, de facto bij Israël annexeren. Samen met de Muur scheiden deze kolonies Oost-Jeruzalem van de aangrenzende Palestijnse gemeenschappen in de Westbank: Ramallah in het noorden, Betlehem in het zuiden. Na de laatste bouwfase zal Har Homa 850 nieuwe wooneenheden tellen.

- ‘Het gaat hier niet alleen om een territoriale bezetting’, legt Najwa Silwadi van het gemeenschapscentrum van de Al-Quds Universiteit uit. ‘De bezetting van Oost-Jeruzalem is een van de meest complexe situaties binnen het conflict. Israël wil Jeruzalem verjoodsen door de demografische samenstelling van Oost-Jeruzalem te veranderen. De ontmoedigingspolitiek gaat ver. Op de een of andere manier vindt Israël altijd wel een legaal middel om Palestijnse burgers van Jeruzalem lastig te vallen.’

De agenda van de G8 in Gleneagles
Wie zetelt er in de G8 en wat doet die club? En mogen we de agenda die Tony Blair vooropzet wel vertrouwen?

- Dries Lesage (U Gent): ‘De beslissingen die in de schoot van de G8 genomen worden, weerspiegelen nog te eenzijdig de westerse belangen en de neoliberale agenda. Landen met een andere ideologie of visie, zoals Brazilië of China, zitten niet mee rond de tafel. De G8 is een eerder informele club, die wel relaties kan leggen met de nieuwe opkomende machten. Maar dat informele karakter dient vooral om zich niet te veel vast te pinnen op allerlei bindende mechanismen. Men wil ook liever niet te veel transparantie. Precies op die manier kan de G8 veel macht uitoefenen.’ 
De G8 zet Afrika hoog op de agenda. Blair maakt er met zijn Commission for Africa  een persoonlijk project van om het continent  te redden.

- Cameron Duodu (New African): ‘De Commission for Africa heeft het debat open getrokken over corruptie en slecht beleid, onderwerpen waarover in het verleden op een emotionele en hypocriete manier werd gediscussieerd. Contracten afgesloten door westerse bedrijven waar politieke invloed bij komt kijken, worden als legitiem beschouwd. Westerse banken die geld witwassen van corrupte Afrikaanse politici worden niet geviseerd. En westerse regeringen sluiten de ogen voor de activiteiten van hun bedrijven in Afrikaanse landen. Daarover moeten we discussiëren, van man tot man, als volwassenen.’
Het belangrijkste dossier op de G8-agenda is de volledige schuldkwijtschelding voor de armste landen.

- Gail Hurley (Eurodad, een netwerk van 48 Europese ngo’s die zich bezig houden met het schuldenvraagstuk): ‘Die honderd procent schuldkwijtschelding is een heel misleidend cijfer. De G8 bepleit een schuldkwijtschelding van 40 tot 55 miljard dollar voor schulden die de armste landen de voorbije negen jaar bij de Wereldbank, het IMF of de Afrikaanse Ontwikkelingsbank hebben opgebouwd. Dat is maar 10 procent van alle openstaande schulden van de 66 arme landen die schuldkwijtschelding nodig hebben. Het gaat ook maar om 18 en in een latere fase 27 landen.’
Tony Blair roept de G8 op dringend in actie te komen tegen klimaatverandering.

- Als de G8 er tijdens hun top in Gleneagles in zou slagen om de belangrijkste speler uit de club, de VS, een stap dichter te brengen bij de ratificatie van het Kyoto-protocol, zou dat al een hele verdienste zijn. Maar ook voor de eigen deur vegen zou in Groot-Brittannië al aardig wat opleveren. In eigen land is Blair immers erg voorzichtig met het opleggen van verplichtingen aan bedrijven: in de komende drie jaar moeten die maar 1 procent CO2-emissies inbinden. De regering mikt nu vooral op de ontwikkeling van hernieuwbare energie, die tegen 2010 tien procent van het totale energie-aanbod zou moeten leveren. Nu is dat in Groot-Brittannië slechts 4 procent en dat is lager dan in de VS of China.

JAN PRONK: ‘MILJOENEN MENSEN VOELEN ZICH OPZETTELIJK UITGESLOTEN’
Jan Pronk maakte naam in de Lage Landen door zijn onverdroten ijver voor internationale solidariteit en duurzame ontwikkeling. Hij was in totaal 13 jaar minister van Ontwikkelingssamenwerking en op de Aardetop in Johannesburg (2002) was hij één van de centrale figuren. Momenteel woont Pronk in Soedan, waar hij als Speciaal Gezant voor de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties de vrede en de veiligheid van alle burgers probeert te behoeden.

- ‘De VN hadden sneller moeten tussenkomen in Soedan. Maar verschillende landen in de Veiligheidsraad hebben dat tegengehouden, met als gevolg dat er pas in augustus 2004 een resolutie kwam. Toen waren er al 1,2 miljoen mensen ontheemd en de meeste slachtoffers waren al gevallen. Maar dat is dus niet de verantwoordelijkheid van de VN, maar van de lidstaten. Ik zeg dan ook heel duidelijk dat de westelijke landen schuldig zijn door verwaarlozing. Het is dan ook ongeloofwaardig om daarna plots heel hard te gaan roepen.’

- ‘Ook in Soedan heeft de gegoede klasse veel meer contact met de globaliseringsprocessen elders in de wereld dan met de ontheemden en armen om zich heen. Macht en positie is ook in Soedan te danken aan buitenlandse investeringen, de toegang tot globale technologie, de ontdekking van olie... De rijken van de geglobaliseerde wereld denken dat ze de armen niet nodig hebben en duwen hen steeds verder van zich af.’

- ‘Daarom ben ik ook blij met het mandaat dat het ICC gekregen heeft om eventuele misdaden tegen de menselijkheid in Soedan te onderzoeken of te vervolgen. Zo kan op juridische wijze een einde gemaakt worden aan de straffeloosheid van mensen die zich schuldig hebben gemaakt aan schendingen van mensenrechten op grote schaal. In eerste instantie reageert zo’n regering natuurlijk altijd negatief, maar daar moet je nooit naar luisteren. Intussen heeft de regering zich bereid verklaard om het ICC niet tegen te werken, wat betekent dat vertegenwoordigers van het ICC het land binnen kunnen komen en onderzoek kunnen doen.’

Vrouwelijke asielzoekers in de Belgische opvang
PRIVACY IS ONBETAALBAAR

‘Ik mocht nooit een man onder ogen komen’, zegt Soraya uit Afghanistan. Zij verblijft nu in een asielcentrum in Kapellen. Na jarenlang in een afgeschermde wereld geleefd te hebben, is het voor haar niet evident om opeens met mannen de douches te delen, samen met hen te eten of activiteiten te doen. Eline Vangeel onderzocht het onveiligheidsgevoel van vrouwelijke asielzoekers.

- BOB PLEYSIER, directeur-generaal van Fedasil: ‘Voor de komende drie jaar vragen we 27 miljoen euro investeringskredieten, alleen maar om aan basisbehoeften te voldoen zoals hygiëne en brandveiligheid. Als alles goed gaat, krijgen we dit jaar 4,5 miljoen. Dat geld zit bovendien in een grote pot bij de Regie der Gebouwen, die alle overheidsgebouwen onderhoudt en ons duidelijk geen prioriteit vindt. Toen prins Filip trouwde, werd de kathedraal gerestaureerd, dus moest het Klein Kasteeltje wachten.’

Textielcrisis in Mali
De koloniale katoenteelt zit in een diepgaande crisis door de exportsubsidies voor Amerikaans katoen. Maar er is meer aan de hand, schrijft François Misser.

Het gaat beter met Bangladesh
Bangladesh komt enkel in het nieuws als er een veerboot kapseist of een textielfabriek instort. Jos van Beurden beschrijft een heel andere natie dan het rampenland uit de journaals.

Fotosafari in Ethiopië
Westerse bezoekers fotograferen in Ethiopië niet de exotische dieren maar “primitieve stammen”. Saskia Konniger reisde de toeristen achterna.

Stad op de grens van een zenuwinzinking
Het zwarte goud van Ecuador schilderde een zwart gat in de Amazone: Lago Agrio. Elke Borghs woonde een klein jaar in deze chaotische stad van belofte en bandeloosheid. Stem af op Radio Sucumbios.

Ives Mangamba: ‘Weten waar je vandaan komt’
Ives Mangamba uit Antwerpen heeft zich als IFF uit de miserie gerapt. ‘Het zijn niet de vreemdelingen die Europa doen achteruitgaan, maar het racisme.’

‘Wat niet leuk is, is niet duurzaam’
Jongeren trekken de wijde wereld in, op eigen initiatief, met jeugdbewegingen of met gevestigde organisaties.

Wij willen meer belastingen
Reacties van Anne Snick, Dries Lesage, Alejandro Izurieta Canova en Jan Vandemoortele

Mediawatch
Urbaan De Becker over de openbare omroep

Lees meer...

Lees verder in MO*.  MO* is enkel verkrijgbaar per abonnement (25€ voor 10 nummers).  Hier vindt u het huidige abonnementsaanbod.

Deel dit artikel