Het Belgisch EU voorzitterschap en de Noord-Zuidbeweging. Een terugblik

Een voorzitterschap bewierookt door iedereen of...

Telkens als een Europese lidstaat het roterende voorzitterschap van de Europese Raad waarneemt staat Europa in dat land - en dat land in Europa - minstens zes maanden volop in de belangstelling. De regering maakt van die gelegenheid gebruik om aandacht te vragen voor het Europese beleid en een aantal van haar Europese prioriteiten.

België was van juli tot december 2010 voorzitter van de Europese Unie. Geen eenvoudige taak in tijden van verandering. Er is niet alleen een meervoudige crisis, maar met het Verdrag van Lissabon worden de Europese instellingen ook grondig hervormd.

Toen de balans werd opgemaakt van zes maanden Belgisch EU-voorzitterschap, klonk bij alle commentatoren dezelfde boodschap: de Belgen hebben hun rol met brio vervuld en hebben resoluut gekozen voor een nieuwe visie op het voorzitterschap. België heeft zich vooral opgesteld als een technische coördinator van de dossiers die op de tafel lagen van de Raad van Ministers. Maar deze "low profile"-aanpak van het voorzitterschap heeft ook toegelaten dat de functie van Hoge Vertegenwoordig voor het buitenlands beleid, een invulling heeft gekregen die weinig aandacht lijkt te hebben voor de specificiteit van ontwikkelingslanden.

zes maanden om te werken aan een coherenter Europees beleid

Tien jaar na de plechtige Millenniumverklaring over Ontwikkeling zijn de VN terug samen gekomen in september 2010 om een stand van zaken op te maken van de vooruitgang van hun beloftes.

Twee jaar na de financiële crisis en in het zicht van een nieuwe voedselcrisis hebben onze leiders moeten toegeven dat de resultaten maar mager zijn. Nochtans is de ontwikkelingshulp verhoogd, is de schuldenlast verlicht en zijn er maatregelen genomen om de ontwikkelingshulp effectiever te maken.

Maar daar zit het probleem niet.

Als de Ontwikkelingsdoelen nog lang niet bereikt zijn, dat is dat vooral omdat de internationale gemeenschap er niet in slaagt om noodzakelijke hervormingen door te voeren om de veelvuldige crises het hoofd te bieden: de financiële crisis, de voedselcrisis,maar ook de diepe sociale crisis en de klimaatverandering, die de beperkte vooruitgang in de strijd tegen de armoede dreigt ongedaan te maken.

De Europese Unie, die op dit ogenblik een echt gemeenschappelijk project mist, draagt een zware verantwoordelijkheid in deze meervoudige crisis. Zij is de grootste donor ter wereld, maar slaagt er niet in om haar beleid in zijn geheel te oriënteren naar de doelstellingen armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling, ook al zijn die uitdrukkelijk opgenomen in het Lissabon Verdrag. Daarom hebben de Belgische ngo's het Belgische EU voorzitterschap vooral gezien als een belangrijke gelegenheid om het Europese beleid op de rooster te leggen. Daarbij hebben ze zich niet willen beperken tot het ontwikkelingsbeleid maar vooral willen hameren op de noodzaak van meer coherentie tussen de verschillende Europese beleidsdomeinen om de Millenniumdoelen te verwezenlijken.

Gedurende zes maanden hebben we onze campagne en lobby opgevoerd. We hebben ook een reeks infovergaderingen, debatten en workshops georganiseerd. Dit heeft ons toegelaten om van gedachten te wisselen en om onze kennis van duurzame oplossingen te verdiepen in dossiers zoals de financiering van de ontwikkeling,de hervorming van het Europese landbouwbeleid, waardig werk of de strijd tegen de klimaatverandering. Zes maanden om het debat op te voeren en een aantal concrete politieke stappen vooruit te zetten, maar ook om ons lange gevecht voor meer rechtvaardigheid te benadrukken. Het gevecht tegen onrecht.