Je klikpad:  Haïti, 2 jaar later ...Haïti: Gezinnen bou ...Haïti: schoenveters ...Haïti: twee jaar na ...Handicap en ontwikke ...

Handicap en ontwikkelingssamenwerking - Inleidende tekst

Waarom is het belangrijk aandacht te besteden aan handicap in de context van ontwikkelingssamenwerking?

Volgens schattingen van de Wereldgezondheidsorganisatie heeft ongeveer 1 op 10 mensen van de wereldbevolking een handicap en leeft in 1 op 5 gezinnen iemand met een handicap. Maar wat nog veel belangrijker is, handicap heeft niet alleen met gezondheid te maken maar met alle aspecten van het leven.

Mensen met een handicap zijn meer dan hun handicap maar hun handicap beïnvloedt wel de kansen die ze krijgen in de maatschappij. Daarom is handicap een mensenrechtenthema bij uitstek maar het is ook een economisch thema.

Mensen met een handicap hebben het moeilijker dan anderen om een inkomen uit arbeid te verwerven.Daardoor zijn ze wereldwijd gemiddeld genomen armer. Daarnaast brengt hun handicap extra kosten met zich mee door bijvoorbeeld de aanschaf van hulpmiddelen. In de rijkere landen van het Noorden ondersteunt de sociale zekerheid personen met een handicap terwijl dergelijke ondersteuning in het Zuiden meestal ontbreekt. De algemene levenstandaard is er bovendien zo laag dat veel mensen en vooral jonge kinderen handicaps oplopen door ondervoeding of onbehandelde ziektes. Zo is het algemeen bekend dat ernstig vitamine A-tekort leidt tot blindheid.

Positieve signalen
Maar toch is het niet allemaal kommer en kwel. Personen met eren handicap blijven niet bij de pakken zitten. Ze verenigen zich hier en in het Zuiden in gehandicaptenorganisaties die hun belangen verdedigen. Deze organisaties hebben niet enkel een lobbyfunctie maar ze informeren en vormen hun leden opdat ze in een sterkere positie zouden komen te staan. Specifiek in het Zuiden, zetten deze organisaties vaak initiatieven op voor tewerkstelling van personen met een handicap via coöperatieven of systemen van micro-krediet.

Bovendien komt er internationaal meer en meer aandacht voor de rechten van personen met een handicap. In 1993 al namen de Verenigde Naties de Standaardregels ter bevordering van Gelijkheid van Kansen voor Personen met een Handicap aan. Dit document bevat richtlijnen voor de maatschappelijke integratie van personen met een handicap. De richtlijnen zijn niet bindend maar aan de VN-leden wordt gevraagd ze op te nemen in de eigen wetgeving. In vele landen is dit nog niet gebeurd maar in andere landen bestaat er een specifieke anti-discriminatiewetgeving, zoals onder meer in Zuid-Afrika en Bangladesh. In Zuid-Afrika zijn er zelfs 11 parlementsleden met een handicap.Ook al betekent dit niet dat de situatie van personen met een handicap er in de praktijk rooskleurig uitziet, toch is dit alvast een goed begin.    

De rol van de NGO’s
Een ander positief gegeven in de context van ontwikkelingssamenwerking zijn de vele initiatieven die NGO’s opzetten samen met personen met een handicap in het Zuiden.Vaak wordt gewerkt via zogenaamde gemeenschapsgerichte rehabilitatie. Dit houdt in dat personen met een handicap verbonden blijven met de plaatselijke gemeenschap. Het is de lokale leefgemeenschap die hun ondersteunt. Dit zijn in de eerste plaats familieleden, maar ook buren , vrienden en vrijwilligers, al dan niet bijgestaan door professionele medewerkers. Hoewel dit zeker niet de enige manier van werken is, en er daarnaast ook nog waardevolle projecten bestaan die aan medische hulpverlening doen, of specifieke instellingen voor personen met een handicap, is dit de aanpak die het meest kansen biedt op maatschappelijke integratie.

Personen met een handicap zouden idealiter moeten kunnen deel uitmaken van de doelgroep van elk ontwikkelingsproject en mogen zeker niet uitgesloten worden op basis van hun handicap. Dit gebeurt nu nog al te vaak. Zo kunnen personen met een handicap vaak geen lening krijgen, zelfs niet binnen alternatieve systemen van microkrediet, omdat men er vanuit gaat dat ze die niet kunnen terugbetalen. Daarom zijn personen met een handicap vaak aangewezen op systemen van microkrediet die specifiek voor hen zijn opgezet. Dit leidt tot een vorm van segregatie die zoveel mogelijk vermeden moet worden. Daarentegen moet er zoveel mogelijk naar mainstreaming van handicap gestreefd worden. Dit betekent dat personen met een handicap kunnen deelnemen aan alle aspecten van het maatschappelijk leven zonder dat een apart circuit voor hen wordt gecreëerd. Dit moet een streven zijn in het kader van ontwikkelingssamenwerking.

Bron Phos 2004

Tweet