Je klikpad:  Karel De Gucht wil E ...Kasjmir krijgt opnie ...De killer-koning van ...Kinderen Lubumbashi ...Kinderrechten in ont ...

Kinderrechten in ontwikkelingssamenwerking

Elk kind heeft rechten. De rechten van kinderen zijn sinds 1989 samengebracht in één verdrag: Het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind (IVRK). Alle landen in de wereld op Somalië en de Verenigde Staten na, hebben het verdrag ondertekend en beloofden hiermee alle rechten van kinderen te respecteren en te verzekeren. Aangezien het om een verdrag gaat is het juridisch bindend en heeft het gevolgen voor het beleid van de landen die het hebben ondertekend. Geen enkel verdrag werd ooit door meer landen geratificeerd.

(foto: © Plan)

De situatie voor kinderen in de wereld is echter veel minder rooskleurig dan de hoge ratificatiegraad van het IVRK doet uitschijnen. 100 miljoen kinderen gaan nog steeds niet naar school, elke dag sterven er 30.000 kinderen aan een ziekte die te voorkomen is, miljoenen kinderen worden dagelijks het slachtoffer van psychologisch, fysiek en seksueel geweld, meer dan een miljoen kinderen zijn het slachtoffer van kinderhandel.  En dit is slechts het topje van de ijsberg …

Globale economische ongelijkheid en armoede, socio-culturele beperkingen veroorzaakt door historische en culturele evoluties en wankele democratieën met een gebrek aan goed bestuur maken dat het stimuleren en erkennen van kinderrechten in ontwikkelingslanden moeizaam verloopt. Er zijn nochtans goede redenen om extra aandacht te besteden aan kinderrechten in ontwikkelingslanden:

• Meer dan de helft van de bevolking in ontwikkelingslanden is jonger dan 18 jaar. 40 % van hen moeten rondkomen met minder dan 1 euro per dag.
• Kinderen zijn het grootste slachtoffer van armoede. Het maakt ze vatbaarder voor ziektes en beperkt hun recht op kwaliteitsvol onderwijs en basisgezondheidszorg. Armoede is een rem op de ontwikkeling van kinderen tot krachtige en creatieve volwassenen.
• Kinderen die in armoede opgroeien, geven deze armoede opnieuw door aan hun eigen kinderen. Zo blijft de vicieuze cirkel van armoede in stand.
• De Millennium Ontwikkelingsdoelen (MDG) kunnen enkel bereikt worden als er rekening wordt gehouden met kinderen en hun rechten. 6 van 8 MDG’s hebben zelfs rechtstreeks betrekking op kinderen.
• Investeren in kinderen en jongeren is één van de sterkste instrumenten in de strijd tegen armoede.
• Kinderen zijn geen passieve elementen in de ontwikkeling van een land. Kinderen zijn belangrijke actoren die als zodanig erkend moeten worden. Participatie van kinderen en jongeren is een democratische meerwaarde voor de toekomst.

Het IVRK

Alle kinderrechten zijn volgens het IVRK even belangrijk. Geen enkel kinderrecht gaat dus voor op een ander en alle kinderrechten zijn met elkaar verbonden. Het niet respecteren van één recht leidt ook tot inbreuken op andere rechten.

Het kinderrechtenverdrag steunt op 4 basisprincipes:

• Non-discriminatie: het verdrag geldt voor alle kinderen onder de 18
• Het belang van het kind: in alle acties moet er rekening gehouden worden met de rechten van het kind.
• Recht op leven en ontwikkeling: elk kind heeft het recht op een menswaardig leven en het recht zich te ontwikkelen
• Recht op participatie: elk kind heeft een eigen mening. In alles wat kinderen aanbelangt mogen ze hun mening uiten en er moet ook naar hun mening geluisterd worden.

Respect voor de rechten van kinderen houdt in dat er bij elke actie rekening moet worden gehouden met de volgende drie vragen:

• Doet mijn actie er alles aan om kinderen te beschermen? Kinderen hebben immers het recht beschermd te worden tegen alle vormen van geweld en uitbuiting, maar ze hebben ook recht op juridische bescherming en bescherming tegen schadelijke omgevingsinvloeden.
• Zorgt mijn actie ervoor dat kinderen kunnen genieten van diensten en voorzieningen? Kinderen hebben immers recht op voorzieningen zoals een veilige woning, voldoende en gezond voedsel en water, kwaliteitsvol onderwijs en toegankelijke en betaalbare gezondheidszorgen, etc.
• Zorgt mijn actie ervoor dat kinderen kunnen participeren? Kunnen ze hun mening geven over de actie en wordt er naar hen geluisterd. Zorgt mijn actie ervoor dat er over het algemeen meer naar kinderen wordt geluisterd? Worden kinderen ondersteund en krijgen ze informatie op maat zodat ze zelf hun mening kunnen vormen?

In praktijk moet men steeds met deze drie vragen rekening houden. Bijvoorbeeld: het recht op onderwijs houdt in dat er toegankelijke kwaliteitsvolle scholen zijn met opgeleide leerkrachten (voorzieningen), maar ook dat kinderen op een veilige manier naar school kunnen en op school beschermd worden tegen geweld (bescherming). Bovendien moeten kinderen inspraak hebben in de gang van zaken op school en moeten ze gestimuleerd worden een eigen mening te vormen en die te uiten (participatie).

Kinderrechten en de Belgische ontwikkelingssamenwerking

Kinderrechten zijn sinds 2005 opgenomen in de wet op de Belgische internationale samenwerking als ‘transversaal thema’ (naast drie andere thema’s: gender, milieu en sociale economie). Dit wil zeggen dat in alle sectoren van de Belgische ontwikkelingssamenwerking, bij elk beleid en bij elke actie rekening wordt gehouden met de rechten van kinderen. Dit geldt voor de gouvernementele samenwerking tussen de Belgische overheid en haar partnerlanden maar ook voor de multilaterale samenwerking van bijvoorbeeld de Verenigde Naties én in de niet-gouvernementele samenwerking van de Belgische NGO’s en onderzoeksinstellingen.

De richtlijnen voor het transversale thema kinderrechten in de Belgische ontwikkelingssamenwerking zijn vastgelegd in de strategienota ‘Eerbied voor de rechten van het kind’.

Om erover te waken dat kinderrechten ook daadwerkelijk een aandachtspunt worden in de Belgische Ontwikkelingssamenwerking richtten Plan België, ECPAT België en Unicef België het Platform Kinderrechten in Ontwikkelingssamenwerking op. Ook 11.11.11, VIC, Entraide et Fraternité en Croix Rouge Belgique, net als verschillende onderzoeksinstellingen en onafhankelijke experts zijn lid van het platform. Het Platform wil een expertise centrum zijn voor kinderrechten in ontwikkelingssamenwerking.

Tweet