Ngo's pleiten voor groter stemmengewicht van het Zuiden in Wereldbank en IMF

1.Het stemmengewicht en de vertegenwoordiging van de ontwikkelingslanden in IMF en WB.

In october 2008 voerde de WB al een eerste kleine hervorming door. Een derde zetel werd toegezegd aan de landen van Sub-Sahara Afrika.
Dat was een eis die reeds lang door de Ngo’s werd naar voor geschoven. Evenals het afstappen van de informele afspraak dat het hoofd van de WB steeds een Amerikaan is en die van het IMF een Europeaan. Ook die eis werd ingewilligd. Verder kregen de ontwikkelingslanden een lichte stijging van 1,5 % in hun totaal stemmenaantal.

Nu ligt de tweede faze van de hervorming op tafel en dat schijnt nog een stuk moeilijker te worden. Niemand hier in Istanbul verwacht een akkoord hierover. Het ziet er naar uit dat dit pas ten vroegste in de lente van 2010 zal gebeuren.

Een aantal landen vinden dat de richtlijn van de G-20, die spreekt over een stijging van het stemrecht voor de ontwikkelingslanden met 3% voorbarig. Zij willen eerst dat er criteria worden uitgewerkt waarop de toekenning van het stemrecht kan gebeuren. Dat is ondermeer het Belgisch standpunt, zoals bleek uit een vergadering die we met onze Belgische vertegenwoordiger hadden.

Een ander discussiepunt is de pariteit: het streven naar een 50-50 verdeling tussen Noord en Zuid.
Er liggen daarbij heel wat vragen op tafel die de onderhandeling bemoeilijken.
De voornaamste daarbij is wie zal moeten inleveren. Ontwikkelde landen vinden oa dat Saudi-Arabië oververtegenwoordigd is in vergelijking met zijn economisch gewicht . Zij hebben 2,79 % van de stemmen. Dat is evenveel als bijv China of Rusland.
Anderen vinden dat Europa oververtegenwoordigd is met 8 van de 24 zetels in de beheerraad. Nog anderen vinden dat de Verenigde Staten, zij beschikken nu over 16,4 % van de stemmen en daarbij over een de facto vetorecht voor belangrijke beslissingen, moet inbinden.

Kortom, iedereen is akkoord dat er iets moet gebeuren maar niemand, ook de Europese landen niet, wil iets van zijn macht inleveren. Ter info, de Belgische kiesgroep die bestaat uit 10 landen waaronder Turkije, beschikt over 4,80 % van de stemmen.

2.Kapitaalsverhoging van de Wereldbank
Ter tafel ligt eveneens de nood aan bijkomend kapitaal voor de Wereldbank. In het kader van de crisis heeft de Wereldbank besloten om 100 miljard dollar vrij te maken voor nieuwe leningen op een periode van 3 jaar. Maar dat zou betekenen dat men, na de crisis, slechts een gemiddelde van 10 miljard per jaar zou kunnen uitlenen terwijl men schat minstens 15 miljard nodig te hebben. Er is dus dringend nood om de kapitaalsbasis te versterken, ook al omdat de WB niet het risico wil lopen haar AAA–graad op de kapitaalmarkt te verliezen. Door zo een AAA-graad kan men op uiterst gunstige voorwaarden geld ontlenen op de kapitaalmarkt.

België komt op de 14de plaats in de rangorde van de huidige aandeelhouders en zou, volgens een document van de WB, 11 tot 18 miljoen Euro op tafel moeten leggen om de kapitaalsverhoging (waarvoor verschillende scenario’s bestaan) te spijzen. En dat geld zal cash van de begroting moeten komen, gespreid over 5 jaar weliswaar.

Maar ook hier is veel discussie over op dit ogenblik. De G-7 voelt er alvast weinig voor. Sommige landen vinden dat de President van de WB eerst maar eens moet komen met een duidelijk strategisch plan ipv een samenraapsel van wat men toch al doet. En een strategisch plan impliceert duidelijke keuzes maken. Voor vele donorlanden speelt natuurlijk ook mee dat er budgettair weinig ruimte is door de crisis. Sommige landen, zoals Italië en Ierland hebben zelfs hun budget voor Ontwikkelingssamenwerking verlaagd.
Anderzijds hebben verschillende regionale ontwikkelingsbanken, zoals de Aziatische, reeds een kapitaalsverhoging doorgevoerd en de WB zal waarschijnlijk genoodzaakt zijn dit ook te doen wil ze haar relevantie behouden.

3.Meer flexibiliteit omtrent het kader voor een duurzaam schuldbeheer.
Aan het Development Committee wordt ook een document voorgelegd vooreen meer flexibel en duurzaam schuldbeheer:het DSF ( Debt Sustainability Framework).

Het DSF is jarenlang het pronkstuk geweest waar alle donoren zich strikt aan hielden om te besluiten of de schuldenlast van een land in het Zuiden al of niet bezig was te ontsporen. En daaraan werden heel wat financieringsbeslissingen gekoppeld. Het was in hun ogen zowat het beste kader dat men ooit ontwikkeld had en het moest strikt worden toegepast. DeNgo’s hebben we steeds kritiek gehad o.a. op het rigide karakter van dit kader. Het hield ook op geen enkele manier rekening met de bereiken van de MDG doelstellingen.

En zie, nu is het plots allemaal niet meer zo nodig en is men bereid het een stuk soepeler te maken waardoor de ontwikkelingslanden weer meer geld kunnen ontlenen. Van een U-bocht gesproken. De officiële reden is dat men het gemakkelijker wil maken voor de ontwikkelingslanden om hun ontwikkelingsdoelstellingen te financieren. Maar we kunnen ons niet van de indruk ontdoen dat de donoren hiermee hun verantwoordelijkheid trachten te ontlopen. Het verschaft hun een alibi om geen extra hulp te moeten verlenen.

Hoe het ook zij, verschillende studies (ook van het IMF) tonen aan dat een aantal landen in het Zuiden op een nieuwe schuldencrisis afstevenen. Het is vanuit dat perspectief dat je onze eisen in de brief aan minister Reynders moet lezen. In het gesprek deze morgen bleek dat België alvast geen voorstander is van een meer flexibele aanpak. Maar of men dan ook meer geld zal vrijmaken voor deze landen is minder evident.

Pol Vandevoort - Istanbul, vrijdag 2 oktober 2009.

We belichten in deze bijdrage enkele punten die op de agenda staan voor het Development Committe en tijdens de komende maanden verder zullen besproken worden op de dagelijkse Raad van Bestuur.