Tienduizenden Ethiop ...
Een tiener met een t ...
Een tijdelijke veili ...
Tobin taks raakt wel ...
We weten het intussen. De Europese Commissie heeft het geweer van schouder veranderd, en steunt het idee van een financiële transactietaks. Het is een lange weg geweest. Altijd was er wel wat, de taks was te zwaar of te licht, te dik of te dun, lovenswaardig maar niet uitvoerbaar. We hebben ze allemaal gehad. Ondertussen boekt de taks winst op het politiek terrein en wordt ze stilaan omgezet in operationele voorstellen. Door Sarkozy, Merkel, Bill Gates en Barroso.
Is het daarom dat we opnieuw oude argumenten zien opduiken waarom een Tobintaks geen goed idee zou zijn? Zo werd afgelopen donderdag in De Morgen nog maar eens gesteld dat de taks, als die niet meteen wereldwijd en zwaar gecontroleerd wordt toegepast, zal leiden tot een massale verschuiving van kapitaal. Gisteren stelde Paul De Grauwe - die overigens nooit voorstander is geweest - vragen bij de opbrengst van de taks. Het is vreemd dat beide redeneringen al enige tijd onderuit zijn gehaald.
Allereerst de kapitaalvlucht. 1. De Britse stamp duty van 0,5% op financiële transacties, toch een flink stuk boven de 0,1% van het commissie voorstel heeft niet belet dat de Londense City het belangrijkste financieel centrum ter wereld is geworden. 2. Brazilië had jarenlang een financiële transactietaks en was er tevreden over. Stabiele inkomstenbron, zeker niet meer ontweken dan andere belastingen, en geen noemenswaardig effect op het kapitaalverkeer.
Maar er is meer. Zo hebben we enkel jaren geleden onderzoek laten doen door de Londense denktank Intelligence Capital. In twee dossiers, 'The Sterling Solution' en 'The Euro Solution' onderzochten ze de haalbaarheid van een belasting op munttransacties. Eén van hun conclusies is dat een kleine belasting geen verstorend effect op de kapitaalmarkt heeft. Een transactie verschuiven kan natuurlijk wel. Maar financiële actoren met een beetje gewicht hangen behoorlijk vast aan de faciliteiten en wetmatigheden van de grote financiële centra. Recent maakte het hoofd van de Franse beurscommissie Jean Pierre Jouyet overigens brandhout van het delocalisatie-argument. De Britten moeten nu maar eens ophouden met die 'flauwekul' klonk het ongeveer.
Laat ons wel zijn: er zál ontwijking zijn, net zoals bij elke belasting die tot nu is uitgevonden. Maar dat is niet de vraag. De vraag is of de ontwijking zo massaal kan worden dat landen zware averij lopen, of dat de taks betekenisloos wordt. Het antwoord is neen. Wij pleiten ervoor om de spots te richten op de vraag hoe we de FTT optimaal kunnen laten renderen. Want het commissievoorstel kan zeker nog verbeteren. Voor ons mag de taks zelfs nog wat hoger en is er geen reden om de munttransacties buiten schot te houden. En de opbrengst mag niet verdwijnen in bodemloze budgetputten. Er is veel geld nodig voor een sociaal beleid, voor ontwikkeling in het zuiden en voor de strijd tegen klimaatverandering.
Hoeveel een financiële transactietaks precies zal opbrengen hangt af van veel factoren. Welke landen spelen mee? Welke transacties worden wel of niet belast? De bewering dat de opbrengst systematisch overschat wordt is echter onjuist. In alle onderzoeken die door NGO's werden uitgevoerd of geïnsprireerd, is telkens rekening gehouden met een inkrimping van de belastbare transacties. De schatting dat een taks op EU niveau tussen 30 en 50 miljard per jaar kan opbrengen is echt wel aan de voorzichtige kant. En het gaat niet alleen om middelen. Een FTT kan ook gevaarlijk gedrag van de financiële sector zoals high frequency trading afremmen.
In essentie: we hebben hier potentieel een uitstekend instrument dat veel te lang in de koelkast is gehouden. Het consistent boycotten van het voorstel in de voorbij tien jaar komt voor ons erg dicht bij criminal neglect. Keur het goed, pas het toe, pas het aan, maar hou het niet meer tegen met argumenten die al eens van tafel geveegd werden.
Rudy De Meyer, adjunct directeur 11.11.11,
Katrien Vervoort, beleidsmedewerker Oxfamsolidariteit,
Eric Goeman , woordvoerder Attac Vlaanderen en coördinator van het Financieel Actie Netwerk (FAN)