WTO-mimimin in Genève: handen af van voedselzekerheid!

Marc Maes, beleidsmedewerker 11.11.11
Dinsdag 29 juli 2008

De WTO-onderhandelingen zitten weer vast. Het grote knelpunt is nog steeds het SSM, het mechanisme dat ontwikkelingslanden moet toelaten om tijdelijk hun invoertaksen te verhogen om hun landbouw te beschermen tegen plotse invoerstijgingen. Dit mechanisme is altijd verdedigd door een groep van een 45-tal landen dat zich de G33 noemt (naar het aantal landen bij de oprichting^*).

India en China zijn ook lid van de G33. In beide landen zijn er miljoenen arme boeren. Kamal Nath, de Indische minister van handel heeft altijd gezegd dat het lot van de 700 miljoen Indische boeren niet onderhandelbaar was.
Voor de voorstanders van het SSM is het essentieel dat het mechanisme soepel kan worden toegepast. Als er teveel voorwaarden aan gekoppeld zijn dan, kan het te laat in werking worden gesteld of is het niet krachtig genoeg om schade te bepreken. De landbouw exporterende landen daarentegen zien in het SSM vooral een rem op hun afzetmogelijkheden.

Maandag heeft de VSA fel uitgehaald tegen India en China die het verwijt de Doha-onderhandelingen te blokkeren. De VSA proberen het zo voor te stellen alsof het SSM vooral een ding is van deze twee reuzen. Gezien de steun die het SSM zondag kreeg zou de VSA beter moeten weten. Als er een land is dat dwars ligt in de WTO is het de VSA wel: haar handelsverstorende subsidies blijven hangen op het dubbele van wat het nu gebruikt; de VSA wil niet weten van het voorstel van opnieuw meer dan honderd landen om geografische benamingen te beschermen en bio-piraterij tegen te gaan; het weigert zijn miljardensubsidies aan haar katoenboeren aan te pakken; en wil niet dat er aan haar anti-dumpingsbeleid (het Amerikaanse mechanisme tegen goedkope invoer) wordt geraakt. Dat laatste punt staat nu in Genève niet eens op de agenda, om de VSA niet tegen het hoofd te stoten!

Het lijkt er dus op dat de VSA in de aanval is gegaan om afleiding te zoeken omdat het zelf niet wenst toe te geven op een aantal dossiers; of om zelf meer te kunnen binnenrijven. De VSA wil namelijk graag een sterke „vredesclausule“ hebben die haar moet beschermen tegen de „creatieve“ manier waarop het omspringt met haar handelsverstorende landbouwsubsidies (en waarvoor het in het verleden al meerdere keren veroordeeld is).

In ieder geval, urenlange G7-vergaderingen en bilaterale gesprekken tot na middernacht hebben nog geen oplossing gebracht. WTO-baas Lamy had voorgesteld om de discussie over een ander boeg te gooien. Als de tegenstanders van het SSM allerlei beperkingen willen opleggen om misbruiken tegen te gaan, waarom dat niet eerder af spreken dat het land dat het SSM gebruikt binnen een termijn verantwoording moet afleggen? India zag dat wel zitten, de VSA niet.

Dat heel de discussie wordt voorgesteld als een strijd tussen grote olifanten heeft natuurlijk ook te maken met het feit dat de kleine landen nu eenmaal niet vertegenwoordigd zijn in de besloten vergaderingen van de G7. De enige G33 landen in die club zijn nu eenmaal China en India. De andere landen zitten slechts op de tweede rij ( de Green Room) of op de derde rij ( het Trade Negotiating Committee - TNC). Het frustreert hen maar al te zeer dat ze zelf niet mee kunnen discussiëren.

Een aantal landen hebben trouwens ook hun bezorgdheid uitgedrukt over het feit dat alles nu toegespitst is op het SSM. Er zijn nog andere zaken die moeten geregeld worden, zoals de geografische benamingen en de maatregelen tegen de bio-piraterij, of de tropische producten (de banann zijn nog niet geregeld), de harmonisering van de invoertaksen in de landbouw, enz...

Er is ook ongerustheid over de geamendeerde teksten die nu al dagenlang aangekondigd worden. De vrees bestaat dat er geen tijd meer zal zijn om die goed te bestuderen, en dat ze worden voorgelegd om te nemen of te laten. Misschien is dat wel waar de VSA op zint, het been stijf houden om de krappe tijd op te gebruiken, om op het laatste moment haar slag te slaan ?

Het zou de eerste keer niet zijn.

---

^* Indicatieve lijst van de G33 : Antigua and Barbuda, Barbados, Belize, Benin, Bolivia, Botswana, China, Congo, Cote d'Ivoire, Cuba, Dominican Republic, Grenada, Guyana, Haiti, Honduras, India, Indonesia, Jamaica, Kenya, Korea, Mauritius, Madagascar, Mongolia, Mozambique, Nicaragua, Nigeria, Pakistan, Panama, Peru, Philippines, St Kitts and Nevis, St Lucia, St Vincent and the Grenadines, Senegal, Sri Lanka, Suriname, Tanzania, Trinidad and Tobago, Turkey, Uganda, Venezuela, Zambia, and Zimbabwe