Je klikpad:  Honger bedreigt milj ...Ik wil gaan werken i ...Ik wil les geven ove ...Ik zoek informatie o ...Een inclusieve samen ...

Een inclusieve samenleving is goed voor iedereen

De basisdoelstelling van Volens en haar partnerorganisaties is uitsluiting in het Zuiden bestrijden. Intuïtief kunnen we ons allemaal wel een idee vormen van wat uitsluiting betekent. Misschien hebben we het ooit al zelf meegemaakt, als kind op de speelplaats bijvoorbeeld. Binnen een organisatiestructuur kan uitsluiting zich voordoen wanneer bij beslissingen onvoldoende rekening wordt gehouden met de opinie van alle leden binnen de organisatie. En op het globale, maatschappelijke vlak zorgen allerlei mechanismen er gewild en ongewild voor dat kleine en grotere groepen mensen uitgesloten worden op verscheidene domeinen.

Uitsluiting bestrijden doe je door participatie en inclusie te bevorderen. Maar wat betekent 'inclusie' nu eigenlijk? En hoe kan je voor meer inclusie in de maatschappij zorgen? We vroegen het aan Anja De Greve van PHOS, het Platform Handicap en Ontwikkelingssamenwerking.

Wat is de rol van PHOS binnen de ontwikkelingssamenwerking?

Anja De Greve: PHOS pleit voor een betere inclusie van personen met een handicap binnen de ontwikkelingssamenwerking. Dit houdt in dat personen met een handicap zoveel mogelijk bij algemene ontwikkelingsinitiatieven worden betrokken, niet enkel als een specifieke doelgroep waarvoor aparte ontwikkelingsinitiatieven worden opgezet.

Heeft inclusie louter betrekking op mensen met een handicap?

Neen. De term 'inclusie' is weliswaar vanuit de gehandicaptenbeweging geïntroduceerd, maar hij heeft betrekking op alle minderheidsgroepen: ook op migranten of mensen met een laag inkomen, om maar enkele voorbeelden te noemen. Inclusie gaat ervan uit dat iedereen van in het begin moet geïntegreerd worden in de samenleving. Inclusie legt de verantwoordelijkheid bij de samenleving, niet bij het individu dat zich d.m.v. allerlei aanpassingen zelf moet trachten te
integreren.

Inclusie lijkt vanzelfsprekend en eenvoudig, maar in de praktijk blijkt het moeilijk toe te passen.

Daarvoor zijn zeer uiteenlopende redenen. Eén van de redenen is dat er reeds sprake is van een 'minderheidsgroep' wanneer die minder dan 20% van de samenleving uitmaakt. Deze groepen zijn minder zichtbaar en daarom wordt onvoldoende rekening gehouden met de specifieke mogelijkheden en noden van deze mensen. De samenlevingsstructuur is zodanig opgebouwd - vaak onbewust en onbedoeld - dat men totaal geen rekening met hen houdt. Als je al deze 'minderheidsgroepen' samentelt, gaat het dus over zeer veel mensen.

Uitsluiting heeft niet alleen met percentages te maken, het hangt ook samen met het ontbreken van maatschappelijke macht om je belangen adequaat te verdedigen. Een gebrek aan mondigheid ligt hier vaak aan de basis, of onvoldoende kennis van je fundamentele rechten. Soms heeft het gewoon te maken met het feit dat je verplaatsingsproblemen hebt en je niet kan geraken daar waar het belangrijk is aanwezig en zichtbaar te zijn.

Ook binnen de sector van de ontwikkelingssamenwerking vormt gebrek aan inclusie een probleem. Sommige voorwaarden die bepaalde ngo's opleggen sluiten bij voorbaat al bepaalde groepen uit. Bijvoorbeeld de voorwaarde dat partnerorganisaties minstens over een kantoor met computers en internetverbinding moeten beschikken. Of de voorwaarde die men oplegt bij inkomstenwervende projecten dat medewerkers in goede gezondheid moeten verkeren. Mensen met HIV of AIDS komen dan sowieso niet in aanmerking, laat staan mensen met een handicap. Zo sluit je groepen mensen uit die de grootste nood hebben aan ondersteuning.

Er is dus een mentaliteitswijziging nodig in de manier waarop we onze samenleving opbouwen.

Inderdaad, want inclusie is de fundering waarop een maatschappij gebouwd wordt. Het biedt weliswaar geen garantie, maar is wel een absolute voorwaarde voor groei en ontwikkeling.

Een inclusieve samenleving is niet alleen goed voor mensen met een handicap, maar voor iedereen. Dus ook voor iedereen die afwijkt van de enge standaardvisie van de blanke man van 30 jaar die er geen 'afwijkende' levensstijl op nahoudt. Een inclusieve samenleving veronderstelt respect voor diversiteit, niet alleen in theorie maar ook in de praktijk.

Nadia Mahjoub

_____
www.phos.be  : website van PHOS, het Platform Handicap en Ontwikkelingssamenwerking. PHOS werd opgericht in 1994 met als hoofddoel bij te dragen tot de duurzame verbetering van de maatschappelijke positie van mensen met een handicap in landen van het Zuiden.
_____
Dit artikel verscheen in het tijdschrift Toyí van december 2005
_____
Zin om zelf te ontdekken hoe Volens opkomt voor een meer inclusieve samenleving? Dan is een inleefstage in het Zuiden misschien iets voor jou >>> schrijf je in voor 16 januari 2006

Tweet