KBA/FONCABA
Memisa
Miel Maya Honing vzw
Netwerk Bewust Verbr ...
| Meer informatie | Financieel steunen | Meedoen en/of -werken |
|---|---|---|
|
|
Reeds in 1998 zaten enkele verenigingen (m.n. MeMO, Mens- en Milieuvriendelijk Ondernemen vzw, en het OIVO, Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties) rond de tafel om zich te buigen over de wenselijkheid van een nauwere netwerking tussen verschillende NGO's die van ver of dichtbij omtrent 'bewust' verbruiken actief waren. Hiertoe werden informele gedachtewisselingen opgezet met een waaier van NGO's over wat de missie en bijdrage van een dergelijke netwerking zou kunnen zijn.Deze filosofische discussie leidde tot het in leven roepen van een feitelijk samenwerkingsverband, dat de naam Netwerk Bewust Verbruiken meekreeg, binnen de schoot van het OIVO (Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties).
De concrete invulling van het concept bewust verbruiken kreeg verder gestalte in december '98 tijdens een colloquium over bewust verbruiken, georganiseerd door het OIVO samen met tal van NBV-leden.
Gezamenlijk naar buiten komen, werd de volgende uitdaging (onder het motto 'we hebben nu genoeg gepraat, laat ons iets doen'). Het jaar 2000 kreeg het NBV een grote uitstraling door het opzetten van een concrete activiteit geconcentreerd rond 15 maart, waarop traditioneel en internationaal de dag van de (rechten van de) consument plaatsvindt. 15 maart 2000 staat dan ook in de annalen geschreven als de eerste zichtbare eigen NBV-actie, waarbij gezamenlijk een dag werd uitgebouwd voor de Bewuste Consument met tien tips voor duurzame aankopen. Deze actiedag werd de eerste in rij van een jaarlijks weerkerende campagne.
In april 2000 wordt het NBV een onafhankelijke vzw (oprichters: MeMO, VODO, Netwerk-Vlaanderen, Gap-Vlaanderen, Max Havelaar, Verbruikersateljee, Velt, Hefboom) en komt het los uit de schoot van het OIVO. Het NBV groeit in de maanden na de vzw-wording uit tot een groep van +/- 25 organisaties. Van in het begin werd gewerkt aan een breder draagvlak van de vzw en aan het sensibiliseren van een zo ruim mogelijk publiek. Hiertoe lanceerde het NBV in 2000 haar website www.bewustverbruiken.org waarbij het NBV een gezicht krijgt naar de buitenwereld toe en waarmee een optimale netwerking door informatie-uitwisseling tussen de leden wordt beoogd.
In 2001 werd gekozen om dieper in te gaan op het thema duurzame voeding. Hier rond werd een campagne Kies wat je Eet, Weet wat je Kiest, opgezet in nauwe samenwerking met Velt vzw (Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze).
15 maart 2002 betekende voor het NBV een start om een gans voorjaar campagne te voeren over het woon- en bouwgedrag Woon Gerust, Kies Bewust. Voor het uitvoeren van deze campagne vonden we overheidssubsidiëring en kon het NBV voor het eerst iemand in dienst nemen, al was het dan slechts voor 6 maanden (0,8 FTE). Deze keer werd de campagne actief geschraagd door VIBE vzw (Vlaams Instituut voor Bio-Ecologisch Bouwen en Wonen) waar onderdak werd gevonden.
Vanaf 15 maart 2003 liep een nieuwe voorjaarscampagne van het NBV over een mens- en milieuverantwoorde inrichting in huis. In het kader van concrete campagnewerking kon het NBV opnieuw overheidssteun vinden en aldus voor de tweede maal tijdelijk iemand in dienst nemen. Het campagnesecretariaat kreeg opnieuw onderdak bij Velt vzw.
Naar het einde van 2003 toe werkte het NBV aan de voorbereiding van verschillende projecten met het oog op een uitbreiding van haar werking, zoals de niet-winkeldag van 29 november 2003, de voorbereiding van de keukencampagne 2004-2006, en de voorbereiding van twee projecten in samenwerking met de Koning Boudewijnstichting.
In campagnes en projecten profileert het NBV zich rond thema's die sociaal én ecologisch verantwoord consumptiegedrag en dito productiewijzen stimuleren. Steeds wordt directe communicatie met de consument beoogd. Bewust consumeren raakt aan verschillende maatschappelijke domeinen: leefmilieu, sociale economie, gezondheid,... Specifiek voor het NBV is dan ook de consumentgerichte samenwerking met diverse actoren in de maatschappij. Via concrete campagnes of projecten worden telkens andere deelthema's van duurzame ontwikkeling verder uitgewerkt.
15 maart 2000 staat in de annalen geschreven als de eerste zichtbare eigen NBV-actie, waarbij gezamenlijk een dag werd uitgebouwd voor de Bewuste Consument met tien tips voor duurzame aankopen. Dit alles werd vorm gegeven door een brochure "Consumeren met een Hart voor Mens en Milieu", een affiche, een terugstuurkaart en een mediagenieke actie. Deze actiedag werd de eerste in rij van een jaarlijks weerkerende campagne.
In 2001 werd gekozen om dieper in te gaan op het thema duurzame voeding. Hier rond werd een campagne Kies wat je Eet, Weet wat je Kiest, opgezet in nauwe samenwerking met Velt vzw (Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze). Ook hier werd getracht om een breder publiek aan te spreken door interactiviteit met een zo breed mogelijk publiek. Zeven Bekende Vlamingen illustreren met eigen ervaringen de brochure Kies wat je eet, Weet wat je kiest.
Op de niet-winkeldag van 24 november 2001 lanceert het NBV een gezamenlijk persbericht over het feit dat de consument heel weinig mogelijkheden heeft om zich te weren tegen reclame. Het is de eerste keer dat het NBV zich laat horen op de niet-winkeldag. Deze dag zal naast 15 maart, het tweede jaarlijkse moment worden waarop het NBV naar buiten komt.
15 maart 2002 betekende voor het NBV een start om een gans voorjaar campagne te voeren over het woon- en bouwgedrag Woon Gerust, Kies Bewust. Op de persconferentie van 15 maart werd de brochure 'Woon Gerust, Kies Bewust' met tips en info over ethisch, gezond en ecologisch wonen voorgesteld. Er werden drie beleidseisen voor de overheid aangekaart.Op de niet-winkeldag van 30 november 2002 lanceert het NBV samen met de Bond Beter Leefmilieu een wetsvoorstel voor een taks op reclame dat een fonds spijst waarmee boodschappen voor duurzame ontwikkeling worden gefinancierd.
Vanaf 15 maart 2003 liep een nieuwe voorjaarscampagne van het NBV over een mens- en milieuverantwoorde inrichting in huis. Vanuit de idee om dieper in te gaan op de woonthematiek en een meer langdurige werking uit te bouwen werd het eerste werkjaar gekozen voor de ruimte van de slaapkamer: Kies Wakker, Slaap Lekker. Deelthema's die werden aangekaart zijn het bed en toebehoren, meubelen, slaapkledij, slaapkamertextiel, muurbekleding, vloerbekleding, ongedierte en gezondheid. Om de principes van mens- en milieuvriendelijk wonen en slapen duidelijker te maken werden in de maanden juni tot en met augustus op verschillende locaties slaapkamers tentoongesteld waarbij (deel)aspecten uit de brochure worden geïllustreerd. Om mensen aan te zetten tot het ondernemen van acties is een wedstrijd gelanceerd. In de zomermaanden onderzocht het NBV in samenwerking met VIBE vzw de informatie op etiketten van slaapkamerproducten op milieuboodschappen en gezondheidsbeweringen.
De kern van de boodschap van het NBV is dat het maken van eerlijke en ecologische consumptiekeuzes bij de interieurinrichting en het woongedrag wel degelijk een verschil maakt met het oog op een leefbare wereld zowel hier als in het Zuiden. Het geïndustrialiseerde ontwikkelingsmodel zoals het op dit moment bestaat in het Noorden, is onmogelijk uit te breiden over de hele wereld. Het gaat immers gepaard met een groeiende kloof tussen rijk en arm, tussen westerse landen en landen/regio's in ontwikkeling en met toenemende ecologische ontwrichting waarvan de armsten vaak het eerste slachtoffer zijn. Het Noorden moet zijn consumptiemodel veranderen, wil de wereld leefbaar blijven voor huidige en toekomstige generaties in Noord en Zuid. Niet enkel regeringen en internationale organisaties spelen hierin een rol. Iedereen kan, in zijn/haar handelen, werken aan internationale solidariteit. Door direct handelen kunnen we iets FAIRanderen.
Als consument bezitten we veel meer macht dan we vaak denken. Consumenten kunnen bijdragen tot verandering door zelf het goede voorbeeld te geven: minder en milieuvriendelijker verbruiken, niet verspillen, afval voorkomen en sorteren, producten uit eerlijke handel aanschaffen, aankopen doen in kringloopwinkels en bij ondernemingen uit de sociale economie. Door het al dan niet kopen van bepaalde producten en te kiezen voor ethisch verantwoord bankieren, kunnen consumenten verschil uitmaken in landen in ontwikkeling. Ook op andere manieren kan de consument zijn macht tonen: briefkaartacties, petities, ludieke demonstraties,...
Bedrijven zowel in het zuiden als in het noorden kiezen onder druk van de consument meer en meer voor ethisch ondernemen. Dit staat voor voor eerbied voor arbeiders- en mensenrechten, voor eerlijke wereldhandel, milieuverantwoord ondernemen en voor democratie in de onderneming. Door mens- en milieuvriendelijk te consumeren verkleint ook onze ecologische voetafdruk, met andere woorden verkleint het bestaande onevenwicht in ecologische draagkracht (die intrinsieke gevolgen heeft voor de ontwikkeling in het zuiden) tussen Noord en Zuid. Kleine veranderingen in ons consumptiegedrag kunnen op die manier leiden naar duurzame ontwikkeling.
Uit onderzoek blijkt dat 80% van de bevolking zich zorgen maakt over het leefmilieu en dat Vlamingen ontwikkelingssamenwerking belangrijk vinden. Bovendien geven burgers aan bereid te zijn een inspanning te leveren voor het leefmilieu. Niet iedereen kent echter de weg naar bewuster consumeren. Via sensibiliseren, informeren en demonstreren wil het NBV deze burgers-consumenten beter wapenen.
Consumenten hebben meer macht dan we soms denken. Maar consumenten alleen kunnen het tij niet doen keren. Duurzame consumptie kan niet zonder duurzame productie en die beide poten kunnen best wat aanmoediging vanuit de overheid gebruiken.
Zoals zo vaak bij vicieuze cirkels, bestaat de oplossing er niet in te wachten tot een van de actoren - zoals de consument - het voortouw neemt, maar te werken aan verandering binnen alle groepen van actoren tegelijkertijd. Zowel binnen de overheid, de productie, de distributie, de consumenten en de ngo's is er voor voortrekkers een rol weggelegd.
Via campagnes of projecten wil het NBV zoveel mogelijk betrokkenen, consumenten, bedrijven, maar ook de overheid, stimuleren om mee te werken aan een duurzame wereld. Door acties van onderuit houdt het NBV duurzame ontwikkeling in de publieke opinie en op de politieke agenda.