Asielopvang: Kritisch middenveld loopt weg

vluchtelingen actie

Vorige vrijdag (17 juni) ontmoette een delegatie van niet gouvernementele organisaties de Eerste Minister, de Minister van Begroting en de Staatssecretaris voor Asiel & Migratie. Ze brachten hen de boodschap dat de afbouw van de asielopvang onvoorzichtig en ongelijk verloopt, dat kleinschalige opvang noodzakelijk is en dat een kritisch middenveld een plaats verdient in het opvanglandschap. Om deze boodschappen kracht bij te zetten werd een 10 minuten durende ‘stand - in actie’ georganiseerd voor de beleidscel van de Eerste Minister in de Wetstraat 16. 

Historische samenwerking opgezegd 

De Belgische regering besloot onlangs om 10 000 asielopvangplaatsen te sluiten, een beslissing die gepaard gaat met het opzeggen van een historisch belangrijke opvangpartner: de ngo’s Vluchtelingenwerk Vlaanderen en CIRÉ.

Het klopt dat het aantal asielaanvragen aanzienlijk is gedaald sinds het begin van het jaar. Het klopt eveneens dat het een uitdaging is om een opvangnetwerk te beheren dat zich voortdurend moet aanpassen aan fluctuerende aankomstcijfers.

We begrijpen dus dat de regering een aantal beslissingen neemt om het opvangnet steeds aan te passen aan de actuele context.

De aard en de omvang van de genomen beslissingen lijken echter niet te beantwoorden aan die ambitie, maar veeleer aan de wens om zich te ontdoen van een aantal middenveldpartners.

De regering maakt gebruik van het sluitingsplan om de opvangplaatsen die het middenveld al 17 jaar organiseert weg te maaien. In samenwerking met Fedasil bieden deze partners individuele en kwalitatieve opvangplaatsen aan asielzoekers, in huizen en appartementen en voorzien van aangepaste begeleiding. Een erkend en geprezen opvangmodel dat autonomie en integratie bevordert. De samenwerking met middenveldorganisaties kadert bovendien in de historiek van de Belgische asielopvang. Sinds 1954 werkt de overheid samen met de middenveldorganisaties, die uiteenlopende groepen asielzoekers opvingen: Hongaren, Albanezen, Rwandezen, Kosovaren, Irakezen, Afghanen, Syriërs, …

Aan die samenwerking wordt nu abrupt een einde gemaakt, uitgerekend op een moment waarop België extra inspanningen moet leveren om werk te maken van integratie en terwijl de wereldwijde asielcrisis verre van voorbij is.

Kritische, maar constructieve middenveldorgansities niet langer gewenst 

De logische gang van zaken is dat de overheid bufferplaatsen en noodopvangplaatsen opent wanneer er veel nieuwe asielzoekers aankomen, en die extra plaatsen sluit van zodra het aantal aankomsten weer daalt, zonder te raken aan de basis van structurele en kwalitatieve opvangplaatsen.

In 2000, 2009 en 2015 stonden de middenveldpartners telkens paraat om plaatsen te openen. Ze pasten zich ook steevast vlot aan aan de sluitingen die volgden en aan de veelvuldige aanpassingen die Fedasil en de overheid van hen eisten.

​Die logica blijft niet langer overeind. Deze keer worden ook structurele plaatsen gesloten, een unilaterale beslissing, zonder doorlichting, zonder overleg, zonder enige informatie.

Werd ons opvangsysteem negatief geëvalueerd? Zijn er klachten van asielzoekers die in onze opvang verblijven? Is onze opvang duurder? Niets van dit alles. De individuele opvang van Vluchtelingenwerk en CIRÉ functioneert uitstekend en is minder duur dan de opvang in collectieve centra.

Het antwoord is te vinden in de missie van onze organisaties: het verdedigen van de rechten van mensen op de vlucht. In de ogen van sommigen is er geen plaats voor organisaties die kritisch meedenken en hun stem laten horen over het opvangbeleid.

In de context van een streng migratiebeleid, waar ontrading primeert op bescherming, lopen deze middenveldorganisaties in de weg. Een beleid dat overleg, analyse en kritiek schuwt is een bedreiging voor de democratie.

Cynische en onverantwoordelijk beleid

De regering maakte een ondoordachte keuze, zonder debat, die middenveldorganisaties onderuit haalt. Onze sector betaalt de prijs voor een cynisch en onverantwoordelijk beleid, evenals heel wat andere spelers in de civiele samenleving en de openbare diensten. 

Onze individuele opvang, die de rechten en noden van asielzoekers centraal stelt, wordt brutaal onderuit gehaald. Onze strijd voor de bescherming van mensen op de vlucht zetten we onverminderd verder, met evenveel overtuiging en strijdlust.

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels