Droogte bedreigt Irak dat meer water eist van Turkije en Syrië

Het tweestromengebied Mesopotamië, gelegen tussen de Tigris en de Eufraat dat grotendeels binnen de huidige grenzen van Irak ligt, was ooit de meest vruchtbare streek op aarde. Daar is ook de landbouw ontstaan, zo leren ons de geschiedenisboeken.

Irak kampt nu voor het 2e jaar op rij met een ernstige droogte in de zomer, wat dit jaar kan leiden tot een halvering in de opbrengst aan tarwe, gerst en rijst. Irak eist dat Turkije en Syrië dringend meer water doorlaten via de Eufraat.

Irak is voor zijn gemiddelde jaarlijkse zoetwatervoorraden voor de helft afhankelijk van toevoer van water via de Tigris en de Eufraat en voor de helft van neerslag boven zijn eigen grondgebied.  Met dit laatste gaat het nu 2 lentes en zomers grondig verkeerd.  Irak wil het tekort gecompenseerd zien door Syrië en Turkije door meer watertoevoer via de Eufraat.  Turkije verhoogde het debiet reeds eind juni van 250 m³/s naar 500 m³/s, maar dit is nog ruim onvoldoende, aldus Irak.  De Eufraat stroomt eerst door Syrië, dat ook zeer sterk afhankelijk is van dit water.

Turkije bezit de sleutel tot een groot deel van de watervoorraden voor het Midden-Oosten. Er is een project van 22 stuwdammen op de bovenloop van de Eufraat en de Tigris waarvan er een aantal reeds gebouwd zijn.  Landen benedenloops zien het als een bedreiging dat Turkije dit complex ook als politiek wapen zal gebruiken.  Nochtans zijn er nieuwe bilaterale gesprekken opgestart in maart 2008 over de waterverdeling van de Eufraat en de Tigris tussen de landen onderling. Hierin beloofde Turkije ook Irak te helpen om hun verouderde en waterverslindende irrigatie-infrastructuur te vernieuwen.

“Iraakse politici zijn nogal snel om de bovenloopse buren Turkije, Syrië en Iran te beschuldigen van overmatig watergebruik.  Maar experts zeggen dat de oorzaken ook liggen bij de eigen bevolkingsaangroei, en vooral bij inefficiënte irrigatie en het gebrek aan stimuli om zuiniger met water om te gaan”, aldus Missy Ryan van Reuters.

“Alles gebeurt tegelijk. Het is de verstedelijking, het zijn de gevolgen van de klimaatsopwarming, het zijn kortetermijnvariaties in het klimaat, het is de verhoogde vraag naar voedsel”, zegt David Molden van het International Water Management Institute van Sri Lanka.  “Irak is één voorbeeld, maar het is lang niet het enige in de wereld…  Ja, je kunt altijd de schuld geven aan de buren of aan de klimaatsopwarming, maar één ding is zeker: we zullen allen moeten leren zuiniger omgaan met water”, aldus Molden.
Is de dringende Irakese eis voor meer water een mogelijke aanleiding voor een nieuw conflict in deze onstabiele regio? Wij geloven van niet. “Er komt geen oorlog voor de waterreserves in deze regio”, verklaarde de Turkse minister van Leefmilieu Eroglu bij de opstart van de onderhandelingen in maart 2008. En de 3 landen  presenteerden een casestudie over hun samenwerking tijdens het 5e WereldWaterForum in Istanbul in maart dit jaar. De 3 landen zijn ‘on speaking terms’, maar de onderhandelingen over de waterbekkens zullen nog wel een lange tijd aanslepen.

Duurden de onderhandelingen voor de laatste Scheldeverdragen tussen Nederland en België ook niet 5 jaar?

Bronnen:
Join For Water DOOR:

Deel dit artikel