"Kolochilikelan", app om beheer ruimdiensten in Bamako te verbeteren

ruiming

Een ruimer aan het werk in Bamako. © Awa Traoré

Om de beheerproblemen met betrekking tot de ruiming van fecaal slib in Bamako op te lossen, begeleiden Protos en Practica, samen met hun Malinese technische partners (AMASBIF, BESE, enz.) een mooi project. Een van de resultaten van de samenwerking is de ontwikkeling van een app om het beheer van de ruimdiensten te optimaliseren.

In Bamako wordt de ontwikkeling van efficiëntere diensten en infrastructuur voor het slibbeheer afgeremd, onder meer door een gebrek aan betrouwbare informatie. Doordat ze geen gegevens hebben over de klanten bij wie ze hebben geruimd, noch over de afstand die ze hebben afgelegd, hebben de meeste eigenaars van de ruimwagens geen zicht op de goede werking en de rentabiliteit van hun service. Hetzelfde geldt voor de overheidsdiensten die voor sanering instaan en hun partners (financiers, ngo's). Ook zij beschikken slechts over beperkte geüpdatete statistische gegevens om de sector te reguleren (prijzen, gebieden, stortplaatsen, ...) en geschikte verwerkingsinfrastructuren te voorzien. Om die leemtes op te vullen, moet Kolochilikelan die verschillende spelers de mogelijkheid geven om makkelijk over nauwkeurige en actuele informatie te beschikken. In het Bambara – een van de officiële talen in Mali – staat "Kolochilikelan" voor "controle vanop afstand".

Concept

Het opzet van de app gaat uit van het principe dat de ruimers zelf de gegevens verzamelen, en is gebaseerd op diverse gesprekken met de ruimingsdiensten van het Syndicat National des Conducteurs des Spiros du Mali (SNCSM). Die uitwisselingen hebben bevestigd dat de beheerders van de diensten zeker interesse hebben voor een opvolgingstool die de informatie omtrent hun business bijhoudt (afstanden, aantal klanten, zakencijfers, geruimde volumes, ...). Beheerders met verschillende voertuigen hebben ook interesse getoond voor een geolocatiefunctie waarmee ze kunnen controleren of de chauffeurs onnodige verplaatsingen of omwegen uitvoeren (eventuele niet-aangegeven klanten). Voor het technische ontwerp is onder andere rekening gehouden met de intuïtiviteit van de interface (de meerderheid van de ruimers is immers analfabeet), de zichtbaarheid in het buitenlicht en de werkbaarheid bij een beperkt internetbereik. Diverse individuele en gezamenlijke sessies met de partnergebruikers hebben tot de huidige versie (V1.4) geleid. De ruimers hebben de app uitgebreid getest op gebruiksvriendelijkheid.

Werking

In de praktijk kan de app op elke Android (4.4)-smartphone worden geïnstalleerd. Dit type smartphone is in Bamako wijdverspreid en voor € 40 vind je een nieuw toestel (een tweedehandstoestel kost minder). De smartphone reist met de chauffeur mee en slaat op geregelde tijdstippen automatisch de uurwaarden en gps-gegevens op. Verder geven de ruimers zelf de commerciële informatie over de klanten in (contacten, opgepompte volumes, betaalde prijzen, tevredenheid, ...). De app kan ook zonder internetverbinding worden gebruikt. Wanneer de telefoon op een later moment met het internet is geconnecteerd, worden de gegevens automatisch naar een server doorgestuurd. Eens ze op de server staan, kunnen die gegevens op elk moment vanop een smartphone, tablet of computer online worden geraadpleegd. Wie geautoriseerd is, kan zo alle gegevens inkijken: onbewerkt of gecompileerd als kaarten, situatieoverzichten of spreadsheets. Aan de hand van commando's kan de gebruiker een of meerdere trucks selecteren en de gegevens van een bepaald tijdvak raadplegen (vorig jaar, dit jaar, deze maand, deze week, ...).

Lancering

De app is gebaseerd op de terreinkennis van Protos en zijn plaatselijke partners (BESE, AMASBIF). Dankzij het vertrouwen dat deze structuren samen met de SNCSM in de loop der jaren hebben opgebouwd, konden ze samen bepalen welke mechanische ruimers in Gemeente I en IV actief zijn. Op basis van hun geschiktheid om met de app te werken (interesse, opleidingsniveau, ...) werden 7 ruimers geselecteerd. Ook de 2 halfmechanische ruimdiensten die door het project worden gefinancieerd, werden getest. Eind januari 2017 hebben de 9 partnerruimers een opleiding gekregen, samen met de twee helpende ngo's die hun beheerscapaciteiten moesten versterken. Die opleiding heeft bevestigd dat de app heel intuïtief werkt: na amper enkele uren opleiding waren alle deelnemers in staat hem te gebruiken.

Vanaf maart 2017 hebben de ruimers de app in hun routines opgenomen en werd de database doorlopend bijgewerkt. In die fase is het essentieel gebleken om de ruimers te stimuleren de tool te gebruiken. Aan het einde van elke maand kregen de ruimers een prestatieverslag doorgestuurd zodat ze de zin en het belang van de verzamelde gegevens op hun eigen niveau konden zien. Om het gebruik van de app een goede start te geven, heeft Protos voor technische begeleiding van de deelnemende ruimers gezorgd en werden pakketten (individuele beschermingsuitrusting, brandstoftegoeden, ...) uitgereikt aan wie het meeste informatie had ingegeven.

Eerste resultaten

Eind 2017 toonden de statistieken aan dat de deelnemende ruimers een goed gebruiksniveau hadden bereikt. Meer dan 75% van de deelnemende ruimers zijn de app dan ook verder blijven gebruiken. De vaakst gebruikte functies waren de kaart voor voertuigcontrole en het overzicht van de uitgevoerde ruimingen. In totaal werden 2984 ruimingen en 2500 lozingen geregistreerd.

De deelnemende ruimers werden opgeleid om de situatieoverzichten online te raadplegen en de voortgang van bepaalde parameters op te volgen. Via aanwijzingen over "tendensen" kunnen de ruimers snel zien of hun prestaties verbeteren. De gemiddelde rentabiliteitsratio's (inkomsten/afgelegde km en inkomsten/geruimde m3) bleken tussen maart en december 2017 licht gestegen te zijn (+15% voor de kilometerratio en +22% voor de volumeratio). De deelnemende beheerders geven aan dat ze het gebruik van hun voertuigen met de trackingfunctie effectief beter kunnen controleren en misbruik kunnen beperken. In die zin draagt de tool dus bij aan een betere rentabiliteit van de diensten.

Dankzij de verzameld gegevens is er nu meer inzicht in de prijsstructuren van de ruimers, de gemiddelde kosten van het werk (5.400 FCFA/m³) en hun erg grote veranderlijkheid (tussen 2.500 en 14.500 FCFA/m³). De app geeft ook informatie over het totale volume geruimd slib (11.500 m3 tussen maart en december 2017) en waar het slib geruimd werd (35% van het volume komt uit eenvoudige latrines terwijl 65% uit spoeltoiletten met septische put komt). 60% van de ruimingen betreft volumes tussen 1 en 3 m³, die van 3m³ zijn goed voor 25%. Uit de tijdsgegevens blijkt dat de ruimers elke dag van de week werken, van 8 tot 20 uur. Op zondag daalt de activiteit. Van 10 tot 13 uur is de piekperiode, met meer dan een derde van de ruimingen. Meer dan 20 clandestiene lozingplekken werden geïdentificeerd.

Protos DOOR:

Deel dit artikel