Mensenrechten en Globalisering: het Plan Puebla Panamá

Guatemala is één van de Latijns-Amerikaanse landen waar het intern conflict het langst heeft geduurd en de grootste tol heeft geëist op het vlak van mensenslachtoffers. In Guatemala Memoria del Silencio, het rapport van de waarheidscommissie, werd het aantal slachtoffers op zo’n 200 000 geschat en werden er 626 massamoorden gerapporteerd. De inheemse bevolking was het grootste slachtoffer. In 1996 werd de vrede betekend en had men de mond vol van verzoening en verdere democratisering van het land. Vandaag de dag is er geen intern conflict meer, maar democratie betekent er nog steeds niet veel meer dan een door het volk verkozen president. De enige versie van de vredesakkoorden is die van inkt en papier. Dat betekent concreet de rechten van de inheemse bevolking nog steeds flagrant worden geschonden en dat de eigenheid van deze bevolking nog steeds wordt ontkend. Diegenen die vanachter de schermen het land dirigeren zijn vaak de verantwoordelijken voor de genocide van de jaren ‘80. Straffeloosheid regeert dus in de hoogste democratische bestuursorganen. In de getroffen gebieden moeten daders en slachtoffers naast elkaar leven zonder dat er van verzoening ooit sprake was. Het blijft inmiddels uitgesloten dat uitvoerende en vooral intellectuele daders van de genocide ter verantwoording worden geroepen zoals het rapport van de waarheidscommissie uit 1999 aanbeveelt.

De sporen van 36 jaar burgeroorlog zijn nog vers terwijl mens en natuur nog steeds ernstig bedreigd worden. Het land wordt opgeslokt door reusachtige vrijhandelszones waarvoor inheemse boeren en de natuur een zware tol zullen betalen. Het fameuze “Plan Puebla Panamᔠdreigt als een pletwals over het Centraal-Amerikaanse continent te denderen. Internationaal beschermde stukken regenwoud worden door de lokale regeringen zonder enige aarzeling in concessie gegeven aan Noord-Amerikaanse en Europese pertroleumbedrijven.

Prachtige en levensnoodzakelijke natuurgebieden dreigen doorkliefd te worden met Pan-Amerikaanse supersnelwegen vanuit de V.S. tot aan de grens met Colombia. Vruchtbare lanbouwperceeltjes van lokale boerencoöperaties dreigen te veranderen in tarmac waarop vliegtuigen zullen landen en opstijgen. Ongerepte rivieren zullen worden afgedamd om er elektriciteitsmaatschappijen te dienen. Fabelachtige landschappen zullen ontsierd worden door pilonen en hoogspanningslijnen vanuit Mexico tot Panama. De vruchtbare bovengrond zal er worden omgewoeld omwille van de rijke ondergrond. Open mijnbouw zal verder het landbouwareaal aantasten. Prachtige stukken regenwoud, biotoop van zeldzame vogelsoorten zoals de Quetzal zullen opengesteld worden voor biotechnologische bedrijven die aan biopiraterij doen. Landbouw zal volledig gebaseerd zijn op grootschalige monoculturen en enkel gericht op export.

In dat reusachtig economisch ontwikkelingsplan zal er geen plaats zijn voor gebruik van grond vanuit de kosmovisie en het ecologisch evenwicht binnen de inheemse landbouwtradities. Inheemse boeren dreigen nog landlozer te worden dan ze al zijn. Het Plan Puebla Panamá zal ongetwijfeld zorgen voor lamentabele arbeidsomstandigheden, milieuvervuiling en ontheemde gemeenschappen. Kleine boeren en inheemsen, verdreven van hun grond, zullen voor de keuze staan: migreren naar de steden of naar andere landen op zoek naar werk, of een job in de montagebedrijven. Hoe dan ook blijft het een tocht van armoede naar extreme armoede in plaats van duurzame ontwikkeling.

Deel dit artikel