'Ondernemende mensen krijgen volle laag in Tanzania'

Janneke Beemster werkt bijna tien jaar voor Trias in Tanzania. Ze gelooft in de toekomst van dit Oost-Afrikaanse land, ook al krijgen ondernemende mensen het er zwaar te verduren. Dat vertelt ze in een openhartig interview.

jannekekleiner

Hoe ben je als Nederlandse bij Trias beland?
Janneke Beemster: 'Ik werkte destijds voor een Britse NGO in Kenia. Toen mijn contract ten einde liep, was ik eigenlijk vastbesloten om terug te keren naar Nederland. Zonder veel verwachtingen maakte ik op mijn terugreis nog even een ommetje langs Arusha om er te solliciteren bij Trias Tanzania. En kijk, negen jaar later zit ik er nog steeds.'

Waar ben je die hele tijd mee bezig geweest?
'Ik ben gestart als adviseur voor vier lokale boerenorganisaties. Een zalige periode, want dan ben je veel op het terrein, dichtbij de mensen en hun verhalen. In 2015 heeft Trias Tanzania beslist om voor de job van adviseur lokale mensen aan te werven. Voor hen is er geen enkele taalbarrière en zij leggen ook makkelijker contacten met de overheid. Sindsdien breng ik de meeste tijd door op kantoor.'

Mis je de contacten met de boeren en de ondernemers?
'Enkele weken geleden kon ik nog eens een bezoek brengen aan de spaargroepen die we helpen uitbouwen voor boeren. Een fantastisch project dat een revolutionaire verandering teweegbrengt bij mensen die onze steun hard nodig hebben. Dat uitstapje heeft mij veel deugd gedaan.'

Heb je de voorbije jaren de armoede in onze interventiezones zien dalen?
'De structurele versterking van boeren- en ondernemersverenigingen is een werk van lange adem, maar toch merk ik vooruitgang. Zo hebben we begin dit jaar kleine boeren en ondernemers bevraagd over thema's als onderwijs, huisvesting en voeding. De resultaten waren redelijk positief en bevestigen de impactstudies die we koppelen aan onze projecten. En dan zijn er natuurlijk nog de verhalen die we te horen krijgen op het terrein. Onlangs heb ik gepraat met een boer die dankzij onze steun toegang heeft tot bedrijfsvoorlichting. Hij specialiseert zich nu in aquacultuur, biogas en kippenkweek. De meeste mensen grijpen de kansen die ze krijgen.'

Oogt de toekomst van Tanzania rooskleurig?
'Ik maak me zorgen over de inspanningen die de nationale overheid tegenwoordig levert om belastingen te innen. In elk district krijgen ambtenaren streefcijfers opgelegd, en die willen ze op alle mogelijke manieren behalen. Boeren die hun gewassen over langere afstand transporteren, lopen het risico dat ze onderweg meermaals getaxeerd worden. Ondernemers hebben geen enkele rechtszekerheid. Dat geldt voor de grote bedrijven, maar evengoed voor de winkeliers op de hoek van elke straat.'

Kan Trias Tanzania daar iets aan verhelpen?
'We leren boeren en ondernemers hoe ze met één stem kunnen spreken. Maar zo'n proces slaagt niet van de ene dag op de andere. Eerst moet bij de mensen het besef doorsijpelen dat ze rechten hebben, en daar ook voor moeten opkomen. Ons team zet heel hard in op maatschappijopbouw. Op regionaal niveau hebben we samen met onze boeren- en ondernemersverenigingen prima relaties uitgebouwd met de overheid, maar dikwijls zit het nationale niveau dwars. In onze context is dat aspect van ontwikkeling even belangrijk als de bedrijfsbegeleiding op het niveau van individuele boeren en ondernemers.'

Hoe zie je de greep van de overheid op de boeren en ondernemers evolueren?
'Op termijn verwacht ik veel van het internet. Een betere toegang tot informatie zal de ogen van veel mensen openen. Ze zullen de corruptie en mistoestanden niet langer slikken zoals vandaag nog het geval is. Met onze leiderschapstrainingen dragen we een steentje bij tot dat proces. Er zijn trouwens politici die het warm voelen worden onder hun voeten. Een nieuw wetsvoorstel in Tanzania bepaalt dat je een vergunning nodig hebt van zo'n 900 dollar per jaar om een internetblog te starten. Naast het klassieke geweld tegen oppositieleden dat ook nog altijd plaatsvindt, is dat een nieuwe manier om mensen de mond te snoeren.'

Intussen is Europa in de ban van de migratiestromen. Is dat ook een thema die de publieke opinie beroert in Tanzania?
'Helemaal niet. Op een of andere manier ligt het niet in het karakter van Oost-Afrikanen om weg te trekken uit hun land. Integendeel, er is op dit ogenblik een grote netto instroom van vluchtelingen uit Burundi.'

Heeft Afrika volgens jou nood aan een groot Europees investeringsplan?
'Lastige vraag. Zo'n plan maakt geen kans op slagen als het geld terechtkomt bij malafide regimes. Ontwikkeling begint met goed bestuur. Hoe je het draait of keert: ook ondernemende mensen hebben soms medewerking nodig van hun overheid om obstakels te overwinnen.'

Steun kansarme jongeren bij de opstart van een eigen zaak in Tanzania

Trias vzw DOOR:

Deel dit artikel