Samenwerking rond water in Belladère in Haïti

Stem uit het Zuiden 2013 verkleind[Foto: Edgard Desmarais (l), Stichtend lid CUSIC en Miracle Espiegle, Voorzitter CUSIC. ©Protos]

Door de versnelde teloorgang van het Haïtiaanse leefmilieu dreigt in Haïti watertekort.

De staat is bekommerd maar tussen bekommernis en politieke keuzes gaapt een aanzienlijke kloof. Nieuwe wetten voor het milieu en het beheer van natuurlijke hulpbronnen bestaan, maar worden weinig toegepast.

2 leden van het waterbeheercomité van Croix-Fer in Haïti getuigen over het belang van beheercomités maar ook over de bedreigingen voor hun solidaire gemeenschap.


 

Groene golf

De gemeente Belladère ligt in het Centrumdepartement, ten oosten van Port-au-Prince, en grenst aan de Dominicaanse Republiek. De rivier Onde Verde – letterlijk 'groene golf' – doorkruist deze gemeente.  De Onde Verde is een bijrivier van de grootste rivier van Haïti, de Artibonite.

Sinds het begin van de jaren 1950 is de Onde Verde altijd een bindmiddel geweest tussen de inwoners van Croix-Fer, een dorp in Belladère en ook de spil in het nadenken over gemeenschapsontwikkeling. Op die manier zagen veel duurzame initiatieven het licht, eerst vanuit de lokale gemeenschap, later gefinancierd door de overheid of met buitenlandse inbreng.

Dit was zo voor de waterkrachtcentrale (1946), het irrigatiesysteem van Croix-Fer (1976), en de drinkwatervoorziening (2008 door PROTOS en partners). Ook andere toepassingen kwamen er op die manier: toerisme, zwemwaters, een waterzuiveringsinstallatie en een flessenbottelarij van bronwater.

Meer en meer worden we ons bewust van het cruciale belang van de waterreserves en van een goed beheer ervan. Ondanks al deze toepassingen en de evolutie in de tijd, was er nog nooit een conflict rond water.

Inderdaad, voor ieder gebruik bestaat een democratische beheerstructuur: voor irrigatie, is dat CUSIC (gebruikerscomité van het irrigatiesysteem van Croix-Fer), voor drinkwater is dit CAEPA (Comité van drinkwater- en sanitaire voorzieningen), en voor de waterkrachtcentrale is dat de Staat. Aangezien we een kleine solidaire gemeenschap vormen, bestaat er een sterke informele relatie tussen de verschillende comités.

 

Solidariteit is cruciaal

Vandaag echter twijfelen we of deze solidariteit kan standhouden. Drie factoren voeden onze twijfel: 1) de bevolkingsgroei, 2) de grote migratiestromen in dit gebied, en 3) de voedselonzekerheid.

Dit laatste leidt tot onaangepaste landbouwpraktijken op de steile hellingen en tot wildkap. Zo worden we nog meer afhankelijk van buitenlandse donoren. Want als wij zelf niet bijdragen in de financiering van het behoud van onze hulpbronnen, zij het voor irrigatie, drinkbaar water of waterkracht, dan kunnen we ons ook niet bewust zijn van hun belang.

Als verantwoordelijken voor het irrigatiesysteembeheer, zijn we bekommerd om het in stand houden van de watercyclus. Anders wordt onze levensmiddelenproductie onmogelijk in deze gemeente van 79.000 inwoners. We moeten acties ondernemen om te voorkomen dat er een watergebrek ontstaat in het stroomgebeid en daarbij de toekomstige generaties niet uit het oog verliezen.

Op korte en middellange termijn, denken we vooral aan bodembescherming, aan de begeleiding van lokale boomkwekers die verschillende plantensoorten kweken, aan de bebossing van het stroomgebied, het uitvoeren van de wet op de overdracht van het beheer van de irrigatieperimeter van de staat naar de lokale gebruikersorganisaties, en een beter management van de irrigatieperimeters – zowel financieel, sociaal als technisch.

Op termijn zouden we willen dat alle gebruikers en betrokken partijen van het stroomgebied van de Onde Verde in een overkoepelend stroomgebiedcomité zouden samenwerken volgens de principes van Integraal Waterbeheer en dat elk zijn verantwoordelijkheid opneemt.

Join For Water DOOR:

Deel dit artikel