SMOS, een Europese satelliet voor beter inzicht in de watercyclus

2009-11-smossatellite
Op 2 november 2009 werd op de lanceerbasis te Plessetsk in Rusland een nieuwe satelliet de ruimte ingestuurd. Deze satelliet, SMOS genaamd, zou meer inzicht moeten verschaffen in de globale watercyclus, door het in kaart brengen van de vochtigheidsgraad van de bodems (‘Soil Moisture’) en het zoutgehalte van de oceanen (‘Ocean Salinity’). Beide parameters spelen een belangrijke rol in veel ecologische processen (o.a. het weer en het klimaat, de watercyclus, optredende natuurrampen, variaties in het visbestand, etc.) en zijn op dit moment nog onvoldoende gekend om hun invloed hierop na te gaan, op te volgen en eventueel in te grijpen waar nodig.

Hoewel bodemwater slechts een minimale fractie uitmaakt van het totale zoetwaterbestand op de wereld, speelt het toch een grote rol in de watercyclus. SMOS zal nu in staat zijn om de gegevens van de bodemvochtigheidsgraad over de wereld in kaart te brengen en iedere drie dagen te updaten. Dit zal ons de mogelijkheid geven om weersvoorspellingen, watermodellen, de opvolging van fotosynthese en plantengroei en de inzichten in de terrestrische koolstofcyclus te verbeteren. Ook het optreden van extremiteiten, zoals overstromingen, hittegolven en droogtes kunnen zo beter voorspeld worden. De kennis van de verdeling van de bodemvochtigheidsgraad zal ook zijn toepassing hebben in landbouwbeheer en waterbeheer en dus ook in het bepalen van het economische beleid.

Het zoutgehalte van de oceanen is eveneens een bepalende factor voor de watercyclus en het klimaat. Het is onmiddellijk gekoppeld aan verdamping en neerslag en de beweging van en toevoer naar de grote stromen. Het zoutgehalte van de oceanen bepaalt samen met de watertemperatuur in belangrijke mate de dichtheid van het oceaanwater dat op zijn beurt een grote invloed heeft op de grote oceaanstromen. De globale beweging van de oceaanstromen is gebaseerd op warme stromen aan het oppervlak en koude, zoute stromen in de diepte. Deze stromingen zijn belangrijk voor het voortbestaan van een gematigd klimaat op aarde, door bvb. de warmte van de evenaar naar de poolgebieden te transporteren. Een beter inzicht in de wijzigingen van het zoutgehalte van de verschillende delen van de oceaan zal de invloed op deze stromingen en de eventueel daaraan gekoppelde klimaatsveranderingen beter in kaart kunnen brengen en voorspellen.

Zo wordt o.a. verwacht dat door het smelten van het poolijs, het zoutgehalte van de oceanen zal afnemen, wat de oceaanstromen zou kunnen keren, vertragen of wijzigen. In het geval van Europa zou een wijziging van de Golfstroom, de zeestroming die hier voor een relatief zacht klimaat zorgt, nefaste gevolgen kunnen hebben voor de landbouw en het Europese klimaat en een wijziging met zich meebrengen voor andere zeestromingen en temperaturen op de hele planeet. 

SMOS zal kaarten met het zoutgehalte van de oceanen genereren op wereldschaal en dit om de dertig dagen.

Bronnen:
Join For Water DOOR:

Deel dit artikel