Start politieke week: de hete hangijzers in Madrid

COP25-panel

Gisteren is de politieke week op de klimaattop begonnen. Voor België zijn er vier ministers aanwezig in Madrid: federaal minister Marghem die de delegatie aanvoert, Vlaams minister Demir die voor België spreekt bij de Europese standpuntvorming en de Waalse en Brusselse ministers Henry en Maron. De 'technische' week van de onderhandelingen is dus achter de rug en wat de onderhandelaars vorige week niet uitgeklaard kregen, werd doorgestuurd naar de politieke vertegenwoordigers. Wat is er de voorbije week allemaal gebeurd en wat staat nog op de agenda?

Historische klimaatmars

Laten we beginnen met het meest opvallende nieuws van vorige week. Vrijdagavond vond in Madrid een historische klimaatmars plaats: 500.000 mensen kwamen op straat in wat de grootste klimaatmars ooit was in Madrid. De tijd dat onderhandelaars twee weken konden samen zitten en het gebrek aan resultaten ongemerkt voorbij ging, is voorbij. De wereld kijkt naar Madrid, dat is wel duidelijk.

Klimaatschade

Dat leidt er tot op heden helaas niet toe dat de beleidsverantwoordelijken de urgentie van de crisis serieus nemen. Een belangrijk onderwerp voor 11.11.11 hier in Madrid is hoe er wordt omgegaan met de schade die de klimaatcrisis nu al aanricht, vooral in kwetsbare en vaak arme landen.

Terwijl de crisis steeds harder toeslaat, denk aan de recente overstromingen in Oeganda, lopen de discussies zeer moeizaam. Alle ontwikkelingslanden samen stellen voor om een specifiek orgaan op te richten dat over middelen beschikt om adequaat te reageren bij natuurrampen en andere gevolgen van de klimaatcrisis in ontwikkelingslanden.

De rijke landen willen daar niet van weten. Australië en de VS kanten zich resoluut tegen maar ook de Europese Unie ziet liever geen nieuwe mechanismen en blijft eerder op de achtergrond. Het ziet er naar uit dat die discussie één van de hete hangijzers wordt die tot nachtelijke onderhandelingen kan leiden tegen het einde van deze week.

Koolstofmarkten

Het andere hete hangijzer is zonder fout 'artikel 6' ofwel de koolstofmarkten. De technische onderhandelaars zijn er niet in geslaagd om de vele knopen te ontwarren voor de aankomst van de ministers. De inzet is echter groot. Onvoldoende regels over koolstofmarkten kunnen een gat slagen in het midden van het Akkoord van Parijs. Een voorbeeld: wanneer landen koolstofkredieten verkopen en vervolgens die uitstootvermindering ook nationaal meetellen. Klinkt erg onlogisch, maar dat is bijvoorbeeld wat Brazilië wil doen. Door dit soort eisen, lopen de gesprekken erg stroef en dreigt het te eindigen in zwakke regels.

Belangrijk is dat dit mechanisme leidt tot globale uitstootvermindering. Als dat niet zo is, is het behalen van de klimaatdoelstellingen in gevaar. Bovendien hebben eerdere koolstofmarkten tot schendingen van mensenrechten geleid, bijvoorbeeld in Chili, waar een gigantisch hydroproject de watervoorziening van miljoenen mensen in Santiago bedreigt. Wat dus lijkt om technische onderhandelingen te gaan, gaat in de praktijk om mensenlevens. Zonder garanties over respect voor mensenrechten, inspraak van lokale gemeenschappen en duurzame ontwikkeling, mogen de ministers niet naar huis met een akkoord over de koolstofmarkten. De klimaatcrisis aanpakken gaat over mensen, de oplossingen mogen niet ingaan tegen hun rechten.

Kloof te overbruggen

Wat duidelijk is, is dat er een grote kloof is tussen de urgentie van de crisis - die de mensen op straat begrepen hebben - en het tempo binnen de onderhandelingen. Het gaat te traag en ons geduld wordt op de proef gesteld.

De ministers moeten een signaal geven dat ze Madrid willen verlaten met een pakket dat garandeert dat alle nationale plannen worden bijgesteld, de koolstofmarkten in functie van het Akkoord van Parijs zullen staan in plaats van het te ondermijnen, mensenrechten over de gehele lijn een belangrijke plaats krijgen én er een concreet mechanisme komt om extra financiering te voorzien voor kwetsbare landen. Als dat signaal er de komende dagen niet komt, zullen de aanwezige ngo's en jongeren steeds luider van zich laten horen.

Belgisch klimaatbeleid onder de loep

Elk jaar op de klimaattop wordt het klimaatbeleid van enkele landen onder de loep genomen. De delegaties krijgen de kans om eerst hun beleid en het behalen van hun doelstellingen uit de doeken te doen, waarop de andere delegaties vragen stellen.

In Madrid was het weer de beurt aan België. Dat leverde – alweer - een pijnlijke situatie op.

De vorige keer dat België ondervraagd werd, was in Marrakesh in 2016. Echt veel is er sindsdien helaas niet veranderd. Nog steeds moest onze Belgische vertegenwoordiger met schaamrood op de wangen aangeven dat de uitstoot in transport en gebouwen jaar na jaar stijgt. Over 2030 enkel het nieuws dat het duidelijk is dat er véél bijkomende maatregelen nodig zijn om de doelstelling te behalen en dat er momenteel een plan 'gefinaliseerd' wordt.

Laat dat plan nu de reden zijn waarom Vlaams minister Demir, die ons land dit jaar vertegenwoordigt, later aankwam in Madrid. De Vlaamse input kwam er met vertraging, en is ruim onvoldoende om de uitdaging aan te gaan.

11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels