Vaarwel mensenrecht op water? Actie op 10 december

De strijd voor de erkenning van water als mensenrecht, -d.i. voor de hoeveelheid kwalitatief goed water nodig voor een waardig leven als mens-, is al tientallen jaren, en zeker sinds de Verenigde Naties het Internationaal Decennium van het Water 1981-1990 lanceerden, een continue en steeds krachtiger eis. Het aantal afgelegde verklaringen voor het recht op water door nationale en internationale, publieke en privé-organisaties is al lang niet meer bij te houden. Door het Europese Parlement, het Parlatino(1) en het Pan-Afrikaanse Parlement werden in 2007 nog resoluties m.b.t. het recht op water ondertekend.

Eind vorig jaar nam, in aanloop naar de 60ste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, de hoop tot erkenning toe. Verwacht werd dat dit feest door de VN als het uitgelezen moment ging worden gezien om het mensenrecht op water te erkennen onder de vorm van een verklaring gekoppeld of complementair aan die van 1948.
Verschillende regeringen hadden al stappen in deze richting gezet (meer specifiek de Duitse, Spaanse, Zwitserse, Italiaanse en Boliviaanse regering)(2), al dan niet onder druk van de civiele maatschappij.

Echter, deze hoop werd recent “op een elegante wijze” de grond ingeboord.
Eind februari van dit jaar heeft de VN Raad voor de Rechten van de Mens immers beslist niets te ondernemen voor de erkenning als water als mensenrecht ter gelegenheid van de 60ste verjaardag. Omwille van een veto gesteld door de VS, gevolgd door Canada en enkele andere staten, heeft de Raad beslist om zich te beperken tot het aanstellen van een speciale rapporteur die het belang van een universeel mensenrecht op water moet onderzoeken(3) en hierover pas binnen drie jaar verslag moet uitbrengen.

De reden van het veto zouden gebaseerd zijn op volgende argumenten:

  • De soevereiniteit van de staten m.b.t. deze materie.
  • De theorie dat de kosten moeten gedragen worden door de verbruikers.
Beide argumenten voor het stellen van het veto bevatten uiteraard een grond van waarheid, maar dit gaat eerder over het gebruik van water náást “de basisbehoefte voor het leven”.

Is daarom een uitstel van de erkenning met nog eens minimum 3 jaar wel aanvaardbaar?

De discussie van de erkenning van het mensenrecht op water gaat natuurlijk wel verder dan enkel de erkenning van de levensnoodzakelijkheid van water (hierover is eigenlijk geen discussie mogelijk), maar ook over de notie van primaire rechtvaardigheid. Verstoorde machtsrelaties bedreigen het principe van rechtvaardigheid in de toegang tot en de verdeling van water met als gevolg dat bepaalde individuen en groepen mensen nog volledig afgesloten blijven van enige toegang tot drinkbaar water (1,1 miljard mensen ontbreken nog de toegang tot veilig drinkwater).

Riccardo Petrella van het IERPE(4) roept daarom alle middenveldorganisaties actief in het domein van water op, om op de ochtend van 10 december 2008 nabij het Europees Parlement in Brussel mee te betogen voor een tweevoudige doelstelling:

  • 1) een protest uiten tegen de huidige gang van zaken waarbij nog steeds geen formeel actieplan is opgesteld om het recht op water te erkennen en te verwezenlijken en
  • 2) het voorstel overbrengen aan het Europese Parlement opdat ze een mondiaal pact erkent voor “water voor iedereen, als gemeenschappelijk werelderfgoed”. Petrella besluit: ”Verschillende monumenten (kerken, kastelen, steden, …) zijn al erkend als werelderfgoed. Zijn deze ‘stenen’ dan zoveel belangrijker dan water?”


(1) Parlatino = het parlement waarin gedelegeerden zetelen van alle parlementen van de landen in Centraal en Zuid-Amerika.

(2) Lees artikel van 11/10/2007 op deze site onder het thema water : “Duitsland en Spanje duwen het hardst om water als mensenrecht  te laten erkennen.”

(3) de taken van een speciaal rapporteur zijn de volgende : (a) een dialoog te ontwikkelen met overheden, de relevante VN-instellingen, de private sector, lokale autoriteiten, nationale mensenrechtenorganisaties, organisaties uit de civiele maatschappij en academische instellingen, het promoten, identificeren en uitwisselen van visies op beste praktijken in relatie tot toegang tot drinkbaar water en sanitatie en, in die zin, een compendium opstellen van deze beste praktijken; (b) het uitvoeren van een studie, in samenwerking met en rekening houdend met de visies van bovenstaande actoren, alsook academische instellingen, naar de verdere uitklaring van de inhoud van verplichtingen m.b.t. mensenrechten, inbegrepen niet-discriminatoire verplichtingen, in relatie tot de toegang tot drinkbaar water en sanitatie; (c) aanbevelingen maken die de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen zouden kunnen helpen, meer specifiek doelstelling 7; (d) het toepassen van een genderperspectief, o.m. door het identificeren van genderspecifieke kwetsbaarheden; (e) werken in nauwe samenwerking, en vermijden van onnodige duplicatie van andere speciale procedures en subsidiaire organen van de Raad, relevante VN-instellingen en verdragsorganisaties, en rekening houdend met de visies van bovenstaande organisaties; (f) het indienen van een rapport, inclusief conclusies en aanbevelingen aan de Raad bij diens tiende sessie.

(4) IERPE Institut Européen de Recherche sur la Poltique de l’Eau


Bronnen:

“ADIEU LE DROIT HUMAIN A L’EAU?”, Riccardo Petrella, Voorzitter van het Europese Instituut voor Onderzoek in de Politiek rond Water (IERPE) in Brussel.www.ierpe.eu

PREPARATION D'UNE CAMPAGNE INTERNATIONALE POUR INSCRIRE LE DROIT A L'EAU DANS LE CADRE DU 60E ANNIVERSAIRE DE LA DECLARATION DES DROITS DE L'HOMME (10 décembre 2008), http://www.ufal.info/media_flash/lettres/47.htm (UNION LAIQUE) (geconsulteerd op 27/06/08)

ORGANIZATIONAL AND PROCEDURAL MATTERS - REPORT OF THE HUMAN RIGHTS COUNCIL ON ITS SEVENTH SESSION – PART 2, (3rd March - 1st April 2008), Mr. Alejandro Artucio (Uruguay), Vice-President and Reporter: Draft report of the Council

REPORT LAUNCH: RIGHT TO WATER IN HAITI (June 23rd); Mrs. Samira Sami.  http://www.haitiinnovation.org/en/2008/06/14/report-launch-right-water-haiti-june-23

Join For Water DOOR:

Deel dit artikel