Vooruitblik nieuw rapport klimaatpanel

Omgaan met de risico's van extreme weersfenomenen en rampen, en adaptatie aanzwengelen - (IPCC SREX rapport van 19/11/2011)

ipccOp 19 november 2011 brengt het IPCC klimaatpanel van wetenschappers een speciaal rapport uit over het omgaan met extreme weersfenomenen en rampen, en hoe adaptatiemaatregelen te versnellen.We zoemen in op wat in het rapport staat over de watercyclus.

Wat merkt men nu al?
Uit de analyse van waarnemingen sinds 1950 blijkt met een statische betrouwbaarheid van meer dan 66% dat er een hogere frequentie is van meer zware intense regenval en stormen met overstromingen tot gevolg in de meeste gebieden op aarde . Met een iets lagere betrouwbaarheid stelt men dat er in Zuid-Europa en West-Afrika meer en langere droogteperiodes zijn geweest.  Tevens is er een grote betrouwbaarheid dat er frequenter hoger springtij voorkwam gerelateerd aan de stijging van de zeespiegel.

Wat heeft dit al gekost?
Schattingen van de samengetelde directe geleden schade gaan tot 200 miljard $, met als uitschieter het jaar 2005 met orkaan Katrina.  Het gaat hier om directe schade aan infrastructuur; het verlies aan mensenlevens en schade aan ecosystemen zijn hierin niet meegeteld. De auteurs stellen dat 95% van de dodelijke slachtoffers in de periode 1779-2004 in ontwikkelingslanden viel.  De materiële schade liep op tussen 0.3% en 1% van het BNP in resp. de midden- en minst-ontwikkelde landen; in de ontwikkelde landen was dit 0.1%.  Deze verhouding tot het BNP, maar vooral de slachtoffers, bewijzen dat het Zuiden reeds veel harder getroffen werd door klimaatverandering dan het Noorden.

Wat staat ons nog te wachten in de 21ste eeuw?
Dat het voor 99% zeker is dat het nog warmer wordt en er meer hittegolven mogen verwacht worden, is geen nieuws. Het is voor meer dan 66% waarschijnlijk dat er nog meer hevige en meer intense regenval komt. Dit zal vooral het geval zijn op de hoogste breedtegraden en in de tropische klimaatsgordels, maar in de winter ook nabij de middelste breedtegraden in het Noordelijk halfrond (bij ons dus). Veelal zal de meer intense regenval gepaard gaan met hevige wind: stormen en cyclonen.  Men voorspelt bijvoorbeeld dat de maximale dagneerslag die nu eens in de 20 jaar voorkomt, tegen het einde van de 21ste eeuw om de 5 à 15 jaar zal voorkomen. 
Met een waarschijnlijkheid van meer dan 50% voorspelt men dat droogteperiodes nog zullen toenemen, voornamelijk door een verhoogde evapotranspiratie.  En er is met zeer grote waarschijnlijkheid (>99%) te stellen dat aan kusten erosie en overstromingen zullen toenemen, te wijten aan de combinatie van stijging van de zeespiegel en meer wind.

Wat moet er gedaan worden?
Er moeten dringend meer "low-regret"-maatregelen (weinig-spijtmaatregelen, die met relatief lage risico's goede resultaten geven) genomen worden om voor de minder gegoede bevolkingsgroepen hun blootstelling aan en kwetsbaarheid voor de gevolgen van de klimaatverandering te verminderen, en tevens hun weerbaarheid te verhogen.  Voorbeelden van deze weinig-spijtmaatregelen zijn o.a.: "early warning systems", betrouwbare risicocommunicatie tussen beslissers en burgers, duurzaam land-, bodem- en waterbeheer, ecosysteembeheer en –herstel.  Andere voorbeelden zijn: betere bewaking van de gezondheidstoestand bij de bevolking, betere waterbevoorrading, afwatering en sanitatie, het aanpassen van infrastructuur aan de klimaatverandering, het verscherpen van bouwnormen, en betere vorming voor en bewustmaking van de bevolking. Kortom: allemaal voorbeelden van adaptatie.  Een succesvolle aanpak zal een combinatie zijn van hardware-ingrepen gekoppeld aan langetermijn- "software"- maatregelen die werken aan de verhoging van de veerkracht en de sociale voorraden van de bevolking.  En ook aan het beter inzetten van lokale kennis; de zogenaamde "community based adaptation" of aanpassingsmaatregelen gestoeld op de (vroeger) opgedane kennis van de bevolking en deze sneller verspreiden naar andere landen/streken.

Omgaan met de risico's van extreme weersfenomenen en rampen, en adaptatie aanzwengelen - (IPCC SREX rapport van 19/11/2011) -
op
http://www.ipcc.ch/

Deel dit artikel