Wat is er aan de hand in Idlib?

Humanitair drama onplooit zich in Noordwest-Syrië

Foto ter illustratie

Er is opnieuw sprake van een enorme militaire escalatie in de Syrische provincie Idlib. Sinds 1 december sloegen meer dan 800.000 Syriërs op de vlucht, terwijl de humanitaire situatie nog verslechtert door de barre winteromstandigheden. In een Q&A gaat 11.11.11, dat nauw samenwerkt met verschillende Syrische ngo's op het terrein, in op een aantal prangende vragen.

1. Wat gebeurde er de afgelopen weken en maanden?

Sinds begin december 2019 is er opnieuw sprake van een enorme militaire escalatie in de provincie Idlib in Noordwest-Syrië. Het Syrische leger, met steun van Rusland en Iran, rukt er snel op en veroverde de afgelopen weken verschillende dorpen en steden langs de strategisch erg belangrijke M4- en M5-snelwegen. Het staat daarbij tegenover verschillende gewapende oppositiegroepen, waaronder terreurorganisatie Hayat Tahrir al Sham (HTS). Een kortstondig staakt-het-vuren werd midden januari 2020 al na enkele dagen met voeten getreden.

Zowel het Syrische als het Russische leger vielen de afgelopen maanden civiele doelwitten zoals ziekenhuizen, scholen, markten, bakkerijen en humanitaire opslagplaatsen aan. Zelfs vluchtende burgers en humanitaire werkers worden geviseerd. Volgens hulporganisaties en analisten is er sprake van een doelbewuste strategie om oppositiegebieden te ontvolken.

Zowel het Syrische als het Russische leger vielen de afgelopen maanden civiele doelwitten zoals ziekenhuizen, scholen, markten, bakkerijen en humanitaire opslagplaatsen aan

De laatste escalatie komt er nadat tussen eind april en eind augustus 2019 al hevige gevechten plaatsvonden. De gevechten gingen tussen augustus en begin december 2019 door, hoewel de intensiteit wel tijdelijk afnam.

Sinds eind januari 2020 is er ook sprake van een rechtstreekse confrontatie tussen Turkije en het Syrische leger. Turkije ontplooit al sinds september 2018 duizenden soldaten in Noordwest-Syrië, op grond van een akkoord dat Turkije en Rusland in de Russische stad Sochi afsloten. De afgelopen weken kwamen tientallen Turkse en Syrische soldaten om het leven bij rechtstreekse clashes tussen de twee legers. Op 12 februari 2020 sprak de Turkse President Erdogan dreigende taal. Hij eiste dat het Syrische leger zich terugtrekt tot frontlijn zoals vastgesteld in Sochi, en stelde dat elke Syrische aanval op Turkse soldaten onmiddellijk vergeld zal worden.

2. Hoe is de humanitaire situatie?

Hulporganisaties waarschuwen voor de ergste humanitaire crisis sinds de start van de oorlog in Syrië. Drie miljoen Syriërs zitten in de val en kunnen geen kant uit. Tussen 29 april 2019 en 15 januari 2020 werden volgens de VN al minstens 1.506 burgers gedood, waaronder 293 vrouwen en 433 kinderen. Het overgrote deel van de burgerslachtoffers staat op het conto van het Syrische en Russische leger, maar ook gewapende oppositiegroepen zijn verantwoordelijk voor een aantal burgerslachtoffers.

Volgens de VN sloegen sinds 1 december 2019 meer dan 800.000 inwoners, waarvan 60 % kinderen, op de vlucht. Veel van deze 'internally displaced persons' (IDP's) moesten eerder al (meerdere) keren op de vlucht slaan na gedwongen evacuaties in andere delen van Syrië. Veel IDP's verblijven in geïmproviseerde tenten vlakbij de Turkse grens, terwijl er sprake is van ijskoude temperaturen, sneeuw, overstromingen en stormen.

Tussen 29 april 2019 en 15 januari 2020 werden volgens de VN al minstens 1.506 burgers gedood

Lokale ngo's, waaronder ook organisaties waar 11.11.11 nauw mee samenwerkt zoals Darna en Olive Branch, trekken aan de alarmbel en vragen dringende humanitaire steun. In de woorden van een medewerker van Darna:

"Het totale gebrek aan stabiliteit en perspectief, de harde winter en de overbevolkte IDP-kampen zetten een gigantische druk op lokale gemeenschappen en burgerorganisaties. Ons team op het terrein, in nauwe samenwerking met andere humanitaire actoren, is non-stop in de weer: transport van IDPs naar veilige locaties, opzetten van tijdelijke accommodatie, het voorzien van warme maaltijden, ... Maar we hebben dringend meer humanitaire hulp nodig."

Ook VN-gezant Pedersen benadrukte aan de VN-Veiligheidsraad de cruciale rol die lokale ngo's spelen, maar ook de beperkingen waar ze op botsen: "Burgerorganisaties in Idlib zijn de beste antipode en tegengewicht tegen radicalisering, (maar) voelen zich verbijsterd en in de steek gelaten."

Ondertussen publiceerden de Verenigde Naties begin februari een humanitair noodplan voor Noordwest-Syrië, waarin ze donorlanden 336 miljoen USD aan extra noodhulp vragen om de komende zes maanden IDPs te kunnen opvangen.

3. Hoe moet het nu verder?

De humanitaire situatie in Idlib is dramatisch, en de tijd dringt. De frontlijn bevindt zich momenteel op enkele kilometers van Idlib-stad, waar meer dan één miljoen Syriërs wonen.

De Verenigde Naties roepen daarom op tot een onmiddellijk staakt-het-vuren en vragen de leden van de VN-Veiligheidsraad om hun verantwoordelijkheid te nemen. Turkije kondigde ook aan een Turks-Duits-Frans-Britse top te willen organiseren over Idlib.

België is nog tot eind 2020 lid van de VN-Veiligheidsraad. Samen met Duitsland houdt België de pen vast bij alle humanitaire Syriëdossiers, terwijl ons land in februari 2020 ook voorzitter is van de VN-Veiligheidsraad. Belgische diplomaten speelden eerder al een belangrijke rol bij pogingen om een staakt-het-vuren voor Idlib te onderhandelen. 11.11.11 roept de federale regering daarom op om:

  • Een nieuwe poging te doen voor een VN-Veiligheidsraadresolutie die een staakt-het-vuren oplegt in Idlib. Belangrijk hierbij is dat er ook sprake is van een monitoringsmechanisme en een vorm van internationaal toezicht.

  • Op korte termijn een extra bijdrage te doen voor het humanitaire noodplan van de Verenigde Naties.

  • Het werk van Syrische ngo's actief te ondersteunen, bijvoorbeeld door hen te betrekken bij besprekingen in de VN-Veiligheidsraad.
11.11.11 DOOR:

Meer weten over het werk van lokale ngo's in Idlib?


Darna

Olive Branch

 

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels