Aasgierfondsen moeten de wereld uit

 end-vulture-culture-header-658x108

Aasgierfondsen zijn investeringsfondsen die op de financiële markten schuldpapier (obligaties) van kwetsbare landen – vaak ontwikkelingslanden – opkopen en via juridische weg trachten die landen tot volledige afbetaling te dwingen.

Die afbetaling blijft niet beperkt tot de nominale waarde van die obligaties maar omvat ook achterstallige rentes en eventuele boetes die het bedrag enorm kunnen doen oplopen.

Aasgierfondsen doen aan ‘rechtbankshoppen’ door klacht neer te leggen in verschillende landen tot ze gelijk krijgen. De vergelijking met aasgieren verwijst net naar die juridische strategie. Dergelijke fondsen gaan tewerk als aasgieren die geduldig boven hun prooi rondcirkelen om de resten van een snel verzwakkende schuldenaar op te pikken.

Recent dwong een rechter in New York Argentinië tot de betaling van 1.3 miljard dollar aan NML Capital & Aurelius Capital, notoire aasgierfondsen. Dat zette de bestaande overeenkomst van Argentinië met alle schuldeisers op de helling en bracht het land op de rand van bankroet.

Aasgierfondsen ondermijnen ontwikkeling

Vooral ontwikkelingslanden zijn het slachtoffer. In 2009 zijn niet minder dan 49 aanvallen van aasgierfondsen op Afrikaanse landen genoteerd.

Via ontwikkelingssamenwerking trachten we de ontwikkeling in heel wat landen te ondersteunen. Dan is het zeer wrang dat die resultaten teniet worden gedaan door aasgierfondsen.

In sommige gevallen was ook de Belgische ontwikkelingssamenwerking slachtoffer van dergelijke fondsen.
In 2007 betaalde Kensington International, een fonds van de man die ook Argentinië voor de rechter daagde, 1.8 miljoen dollar voor schulden van Congo Brazzaville met een nominale waarde van 31 miljoen dollar.

Het fonds kreeg gelijk van de rechter en dwong Congo tot betaling van 118 miljoen dollar. Het fonds slaagde er dus in een winstmarge van 1000% te behalen op haar oorspronkelijke ‘investering’. Om dat bedrag terug te betalen moest Congo ook de fondsen van de Belgische ontwikkelingssamenwerking aanspreken.

Cephas Lumina, expert bij de Verenigde Naties rond publieke schulden en mensenrechten, wees erop dat aasgierfondsen in feite de mensenrechten met de voeten treden.

Speculatieve beleggers mogen volgens hem geen voorrang krijgen op gewone burgers. Landen mogen niet gedwongen worden diep te snijden in noodzakelijke basisinvesteringen om de schulden aan dergelijke fondsen af te lossen.

Ook de voormalige Britse premier Gorden Brown noemde het gedrag van aasgierfondsen ‘pervers en immoreel’.

Tijdens een uiteenzetting bij de Verenigde Naties veroordeelde hij ‘the perversity where vulture funds purchase debt at reduced price and make a profit of suing the debtor country to recover the full amount owed – a morally outrageous outcome’.

Hoe aasgierfondsen aanpakken?

Samen met heel wat andere internationale ngo’s trekt 11.11.11 al jaren aan de kar voor wetgevende maatregelen tegen dergelijke fondsen wiens investeringen niets toevoegen aan de reële, productieve economie.

In 2008 nam het Belgische parlement een wet aan die het onmogelijk maakt dat aasgierfondsen beslag laten leggen op geld van ontwikkelingssamenwerking.

Dat initiatief levert ons op internationaal niveau heel wat krediet op. Ook het Verenigd Koninkrijk nam wetgevende maatregelen, niet onbelangrijk gezien aasgierfondsen al te graag verhaal halen bij rechtbanken in Angselsaksische landen.

Het voorstel dat vandaag op tafel ligt gaat een stapje verder dan de wet uit 2008. Eigenlijk doet de wet 2 dingen:

  1. Het geeft een rechter een aantal duidelijke richtlijnen om te beslissen of hij al dan niet met een aasgierfonds te maken heeft. Belangrijke elementen zijn het feit dat de staat in kwestie al op rand van de afgrond staat, het afbetalen van de schulden de ontwikkeling van de bevolking in gevaar brengt en het fonds in een belastingparadijs is gevestigd.

  2. Het aasgierfonds kan enkel de prijs die het betaalde voor de obligaties terugkrijgen en België kan weigeren beslag te laten leggen op goederen van de betrokken staat in ons land.

België, pionier in de strijd tegen aasgierfondsen

Met dit wetgevend initiatief positioneert België zich internationaal als een pionier in de strijd tegen aasgierfondsen. Dat is niet onbelangrijk, gezien een internationale en structurele aanpak nodig is.

Eigenlijk is er nood aan een echt multilateraal akkoord rond een faillissementsregeling voor landen. Dergelijke regeling moet alle schuldeisers mee in bad trekken. Als een bedrijf failliet gaat, wordt een curator aangesteld die de schulden herschikt. Iets soortgelijk zou voor staten moeten worden opgericht.

Vandaag lopen de gesprekken daarover bij de Verenigde Naties in New York. Dit voorstel zet ons land in een goede positie om op internationaal niveau mee aan die kar te trekken door haar Europese collega’s te overtuigen van de noodzaak van deze aanpak.

Jan Van de Poel

 

11.11.11 DOOR:

Meer info:

Rond het proces voor internationale maatregelen voor een verantwoord beheer van schulden bundelt de Conferentie voor Handel en Ontwikkeling van de VN heel wat relevante informatie.

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels