11de WTO conferentie in Buenos Aires loop af op sisser

WTO conferentie buenos aires 640 breed

De VS kondigden het eind november al aan en hielden zich er ook aan: ze wilden géén slotverklaring en dus géén resultaat in Buenos Aires. Zo geschiedde. Maar het moet gezegd: de tegenstelling onder de WTO-leden zelf was bijzonder groot. De slotverklaring zou toch maar een mager beestje geweest zijn. Hoe staan de zaken nu? 

Geen regeling voor voedselvoorraden, geen inperking van visserijsubsidies

Eerste slachtoffer van de Amerikaanse obstructie: er komt geen permanente regeling voor het aanleggen van voedselvoorraden door ontwikkelingslanden.

Op de vorige ministerconferentie in 2015 Nairobi was er nochtans afgesproken dat die regeling er ten laatste tegen de 11de ministerconferentie moest zijn. Maar de VS wilden er niet van weten.

Tweede slachtoffer: er kwam geen akkoord over de inperking van schadelijke visserijsubsidies. Nochtans is dit een van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.

Over dit dossier bestaat nog veel onenigheid onder de WTO-leden. In Buenos Aires zou sowieso maar een beperkt akkoord mogelijk geweest zijn. Een van de discussiepunten is het toelaten van subsidies voor kleine ambachtelijke vissers in ontwikkelingslanden. Verschillende landen willen daar niet van weten, waaronder opnieuw de VS.

Er is wel afgesproken dat de onderhandelingen worden verdergezet in Geneve en dat er op de volgende ministerconferentie in 2019 een akkoord moet komen. Zo kan het Duurzame Ontwikkelingsdoel toch nog kan gehaald worden tegen de deadline van 2020.

Geen "Doha ontwikkelingsronde" meer

In 2001 lanceerde de WTO in Katar een ambitieuze en uitgebreide onderhandelingsronde, die de “Doha ontwikkelingsronde” werd genoemd. Dit om te benadrukken dat de noden en belangen van de ontwikkelingslanden centraal zouden staan.

Maar de Doharonde liep snel vast omdat de industrielanden nooit-geziene liberaliseringen eisten van de ontwikkelingslanden. Op de vorige Doha-ronde in Nairobi weigerden de VS zelfs om de Doharonde nog te verlengen, daarin gevolgd door de EU en andere industrielanden. Nochtans hadden ze iets voordien in de Algemene Vergadering van de VN in New York plechtig beloofd om de Doharonde tot een goed einde te brengen.

De slotverklaring van Nairobi stelde vast dat sommige landen wilden stoppen en dat andere wilden verder doen. In Buenos Aires weigerden de VS gewoon elke gebruik van de term Doha Ontwikkelingsronde.

Allerlei (minderheids-)coalities rond nieuwe thema’s

De tegenstanders van een verderzetting van de Doharonde zijn nog steeds de minderheid in de WTO, maar ze groeperen zich in een reeks nieuwe coalities die onderhandelingen willen over nieuwe thema’s.

  • e-commerce (liberalisering van de internethandel);
  • investment facilitation (verplichte maatregelen om buitenlandse investeringen te vergemakkelijken); 
  • domestic regulation (binnenlandse regelgeving onderwerpen aan handelsbelangen); 
  • MSME's en "Gender and trade" (respectievelijk maatregelen om handel gemakkelijker te maken voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen en voor vrouwelijke ondernemers).

Deze twee laatste klinken aantrekkelijk maar werden in Buenos Aires door vrouwengroepen en vertegenwoordigers van kleine boeren, vissers en ondernemers afgebrand als misleidende manoeuvres. Ze zien er vooral een dekmantel in om de drie voorgaande nieuwe thema’s - die vooral grote gevestigde handelsbelangen goed uitkomen - aanvaardbaar te maken.

Loopt de EU de VS van Trump achterna?

De VS verheugden zich over de nieuwe coalities. Na het mislukken van de conferentie tweette ze felicitaties aan de Argentijnse voorzitster en aan de WTO-directeur "voor de nieuwe weg die is ingeslagen: handel verbeteren via sectoriële akkoorden tussen gelijkgezinde landen! " Dat zou dan wel het einde betekenen van het multilaterale handelsbeleid. Maar dat stoort de VS niet: eerder deze week hadden de VS al geweigerd om de voorrang voor multilateralisme te erkennen.

De vraag die zich stelt is: hoever wilt de EU daar in meegaan? Gaat de EU na de ontwikkelingsbeloftes van Doha te laten vallen, en na het inruilen van multilateralisme voor plurilateralisme straks ook nog het geschillenregelingsmechanisme van de WTO opzij schuiven?

Waar blijven de mooie beloftes van de Europese handelsstrategie "Handel voor iedereen" voor een inclusief, sociaal en milieubewust, dat willen zeggen: duurzaam handelsbeleid?

Marc Maes
Beleidsmedewerker handel/Secretariaat Adviesraad voor Beleidscoherentie ten gunste van ontwikkeling (ABCO)

11.11.11 DOOR:

Lees ook

11.11.11 maakt deel uit van 'Our World is Not for Sale' (OWINFS), een internationaal netwerk van organisaties, activisten en sociale bewegingen die zich inzetten voor een sociaal rechtvaardig en duurzaam handelssysteem.

 

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels