32 miljoen klimaatvluchtelingen, maar geen juridisch kader voor opvang

Op de vlucht voor orkaan Sandy in oktober 2012 Haïti
32 miljoen mensen zijn in 2012 op de vlucht geslagen ten gevolge van de klimaatopwarming. Dat blijkt uit recente cijfers van het Internal Displacement Monitoring Center. Een ontstellend cijfer, waarachter een juridisch vacuüm wacht.

"Een klimaatvluchteling die bij ons aanklopt zal op basis van de bestaande verdragen weinig kans maken op een vluchtelingenstatuut", aldus Bogdan Vanden Berghe van 11.11.11. "Noch in België, noch in Europa, maar net zo min internationaal bestaat er een juridisch kader om klimaatvluchtelingen op te vangen."

Het probleem is nochtans reëel en zal enkel groter worden. Schattingen zijn dat er tegen 2050 wereldwijd 200 miljoen klimaatvluchtelingen zullen zijn.

Stel, de eilandengroep Tuvalu komt permanent onder water als gevolg van de stijgende zeespiegel. Een niet eens zo onwaarschijnlijke hypothese. 11.000 inwoners dienen het land te verlaten. Nieuw-Zeeland is het dichtste bij, maar op basis van de bestaande regeling is er geen enkele kans dat de inwoners daar terecht kunnen. Volgens de huidige regeling zal Nieuw-Zeeland hooguit 75 Tuvalezen toelaten.

Het voorbeeld is uitzonderlijk, omdat klimaatvluchtelingen vaak in eigen land op zoek gaan naar een beter onderkomen, maar met stijgende vluchtelingencijfers en kleine eilandstaten die hun voorbestaan op de helling zien staan wordt de kans steeds groter dat binnenkort ook in ons land klimaatvluchtelingen aan de deur zullen staan.

Het kader voor deze vluchtelingen is vandaag echter onbestaande. Het internationaal vluchtelingenverdrag van Genève definieert een vluchteling als een persoon die uit gegronde vrees voor vervolging wegens ras, godsdienst, nationaliteit, politieke overtuiging of lidmaatschap van een sociale groep zich buiten zijn land bevindt. Klimaatvluchtelingen vallen hier niet onder. Bovendien, hoe definieer je een klimaatvluchteling? Als je akker volledig verzilt is door stijgend zeewater, ben je dan een klimaatvluchteling of een economische vluchteling? Hoe bewijs je dat verschil?

Een enorme uitdaging die dringend een internationaal antwoord vraagt, vindt 11.11.11. De Noord-Zuidorganisatie vreest dat anders opnieuw het grootste deel van het probleem op de schouders van de ontwikkelingslanden terecht zal komen. "Landen die geraakt worden door het probleem van de klimaatverandering, zo is afgesproken, kunnen gebruik maken van een grote geldpot om zich te helpen aanpassen. Maar we zien dat als gevolg van de economische crisis een aantal landen de internationale afspraken niet nakomen. Onder meer België moet nog steeds de afspraken nakomen."

11.11.11 vreest een cumulatie van problemen. "We zorgen niet voor voldoende centen om de vluchtelingen in de ontwikkelingslanden zelf op te vangen en tegelijk creëren we geen juridisch kader waarmee wij ze zouden kunnen opvangen. Dat begint op verstoppertje te lijken. Op horen, zien en zwijgen."

11.11.11 vraagt in eigen land dan ook dringend de uitvoering van de fast start financiering en een nieuwe klimaatfinancieringsbelofte. Op Europees vlak zal de organisatie aandringen op een juridische agenda.

11.11.11 DOOR:
  • Dit persbericht verscheen in De Morgen, De Standaard en METRO op 24 mei 2013

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels