AIDS-preventiebeleid van SAPEP in Zambia werkt

Volgens recente cijfers worden per dag wereldwijd 14.000 mensen besmet met het HIV-virus. Zwart Afrika is het zwaarst getroffen: meer dan 23 miljoen mensen stierven er aan AIDS en vandaag dragen 25 miljoen mensen er het HIV-virus. Duizelingwekkende cijfers. Volens blijft niet machteloos toekijken, maar steunt sinds meerdere jaren partnerorganisaties in Zuidelijk Afrika die actief werken aan preventie en psychosociale begeleiding van AIDS-slachtoffers. Eén daarvan is SAPEP, dat in Zambia het aantal besmettingen wil terugdringen door gerichte preventiecampagnes en daar aardig in slaagt ook.

Een andere aanpak
SAPEP staat voor Simalelo AIDS Peer Education Programme. SAPEP verschilt van andere AIDS-preventieprojecten omdat het rechtstreeks de culturele problemen aanpakt die zorgen voor de verspreiding van het HIV-virus (o.m. bijgeloof en stigmatisering). Deze aanpak werkt: in de actieradius van SAPEP is een significante vermindering van het aantal SOA's en HIV-besmettingen merkbaar.

SAPEP beperkt zich niet enkel tot het geven van voorlichting rond HIV en AIDS, maar geeft jonge mensen ook de nodige vaardigheden om de culturele druk te weerstaan en zo besmetting met het virus te vermijden. SAPEP werkt in 2 districten (Monze en Mazabuka in zuidelijk Zambia) opgedeeld in 21 zones. In dit plattelandsgebied leven 250.000 jonge mensen. Er zijn 2 districtcoördinatoren en per zone is er een zonale coördinator actief. Peer Education staat centraal staat in het preventiewerk van SAPEP.

Peer Education
De Engelse term Peer Education is moeilijk vertaalbaar. Letterlijk betekent het 'opvoeding door leeftijdsgenoten'. In dit geval betreft het dus Aidsvoorlichting en -preventie voor en door jongeren. Deze 'voor-en-door methode' blijkt zeer adequaat om moeilijk bereikbare groepen met preventieve boodschappen te bereiken en om attitudes en ideeën bij te sturen. Door een doelgroepslid in te zetten vallen barrières immers weg. Het 'belerend' element verstoort de boodschap niet, omdat er een gelijkwaardige relatie is tussen zender en ontvanger.

SAPEP's educatieve 'cascade' zorgt voor een vermenigvuldigingseffect. SAPEP vormt en begeleidt sleutelfiguren binnen de gemeenschappen: district- en zonecoördinatoren en 'Anti-Aidsclubleiders'. Zo ontstaat een netwerk van vrijwilligers. Via sportactiviteiten in de Anti-Aidsclubs, rollenspelen tijdens  dorpsevenementen en wekelijkse radioprogramma's worden heel wat jongeren en jongvolwassenen
bereikt.

SAPEP en Britse PEPAIDS
Vroeger werd het project financieel ondersteund door de Zambiaanse overheid. Gebrekkige financiering en overmatige bureaucratie zorgden ervoor dat het project niet ten volle kon groeien. Studenten van de universiteit van Nottingham richtten daarom PEPAIDS op, met als doel fondsen te werven om SAPEP te steunen. Dit contact heeft enorme voordelen voor SAPEP maar ook voor PEPAIDS. Jaarlijks doen een tiental Britse medische en verpleegkundige studenten in hun laatste jaar een inleefstage van enkele maanden bij SAPEP en het Monze Mission Hospital, waarmee SAPEP samenwerkt. Op die manier krijgen ze de kans om zowel in de dorpen als in het ziekenhuis ervaring op te doen. Niet zelden zorgen hun suggesties ervoor dat SAPEP zijn werking op het terrein kan versterken. Al deze mensen, die jaar na jaar het project bezoeken, worden enthousiaste supporters van SAPEP, ook na hun studies. Zo breidt het solidariteitsnetwerk uit en is de werking van de organisatie verzekerd. Daardoor kan het werkingsgebied van SAPEP binnenkort zelfs uitbreiden.

Karen De Broeck
Nadia Mahjoub


____
Op de foto: Kenneth Bweluuma begon in 1996 als zonaal coördinator. Sinds 2002 is hij districtcoördinator en superviseert hij het werk van 10 zonale coördinatoren in het district Mazabuka.
Nina Atkins (Nederlandse) woont al meer dan 30 jaar in Zambia. Ze stond in 1987 aan de wieg van dit Aidspreventieproject. In 2002 werd de leiding en coördinatie ervan overgedragen aan Zambiaanse medewerkers. Wilson Nyirenda (niet op foto), die in september 2004 nog in Brussel was ter gelegenheid van de viering van 40 jaar Volens, werd bestuurder van SAPEP. Nina heeft er vandaag als Volens-coöperante een adviserende functie.
____
Dit artikel verscheen in het driemaandelijks tijdschrift van Volens Toyí (uitgave van juni 2005).
____
www.pepaids.org: website van Pepaids met achtergrondinformatie over SAPEP

Volens DOOR:

Deel dit artikel