Conferentie over Vrouwen in Conflictgebieden

conference_women_in_war_zonesDen Haag, 03-12-09 - Tijdens deze conferentie, georganiseerd door het Zweeds Voorzitterschap van de EU en de Nederlandse Ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie, werd dieper ingegaan op geweld tegen vrouwen in conflictgebieden en de rol van vrouwen in vredesopbouw.

De conferentie, die doorging in het Internationaal Strafhof in Den Haag, kon rekenen op een grote participatie van vertegenwoordigers uit de politieke wereld, leger en politie, organisaties uit conflictgebieden, EU instellingen en het middenveld. Hilde Deman was aanwezig voor Pax Christi Vlaanderen en Broederlijk Delen.

De brede waaier sprekers kwamen uit conflictgebieden als Liberia, Afghanistan, Kroatië, de Democratische Republiek Congo en Somalië. Zij lichtten toe hoe in hun land vandaag geweld tegen vrouwen een enorm probleem blijft, ondanks de vele internationale verdragen die hier de laatste jaren rond zijn gesloten. Hét pijnpunt blijft de implementatie van al deze papieren beloftes. “We are talking the talk, but are we walking the walk?” vroeg de Nederlandse Minister Koenders van Ontwikkelingssamenwerking zich luidop af.

En dit heeft alles te maken met het feit dat in vele landen, ook binnen Europa, vrouwen nog vaak een inferieure status hebben en geen gelijke kansen en rechten krijgen van de overwegend mannelijke politieke, traditionele, economische, religieuze en sociale leiders. Eén spreekster zei hierover: “Vrouwen moeten niet wachten totdat mannen hen rechten geven, we moeten zelf onze rechten opeisen”. Er was bij de sprekers en het publiek ook een grote consensus dat mannen meer betrokken moeten worden bij de strijd voor empowerment van vrouwen en de bestrijding van geweld tegen vrouwen en meisjes.

Eén van de ergste situaties wereldwijd inzake geweld tegen vrouwen en meisjes blijft ongetwijfeld (Oost-)Congo. Dit werd op de conferentie nogmaals pijnlijk maar verhelderend aangetoond door dokter Denis Mukwege van het Panzi-hospitaal in Bukavu (Zuid-Kivu). Dokter Mukwege en zijn team verzorgen elke dag tientallen vrouwen en meisjes uit heel Zuid-Kivu voor de fysieke en mentale verwondingen die ze opliepen tijdens verkrachtingen. Daarnaast krijgen de vrouwen juridische ondersteuning indien zij een klacht willen indienen, een enorm moedige maar moeilijke onderneming in een land waar straffeloosheid de regel is en slachtoffers vaak voor wraakacties vanwege de daders moeten vrezen. De vrouwen krijgen ook socio-economische steun en worden begeleid wanneer zij terugkeren naar hun familie en dorp. Al te vaak krijgen slachtoffers van seksueel geweld immers te maken met stigmatisering en uitsluiting door hun naasten.

Dr. Mukwege noemde het gebruik van verkrachting als oorlogsstrategie een terroristische daad, die uiterst effectief is omdat ze volledig gratis is en geen hoogtechnologische middelen vereist. Hij beschreef hoe het gebruik van verkrachting op massale schaal een gelijke impact heeft als klassieke oorlogsvoering;

  • Grote groepen mensen slaan op de vlucht en hele dorpen worden verlaten.
  • Demografische daling: de vaak zeer gewelddadige en veelvuldige verkrachtingen vernietigen het genitale stelsel van vrouwen en waardoor zij geen kinderen meer kunnen krijgen. Ook de moedwillige verspreiding van HIV/AIDS en andere seksueel overdraagbare aandoeningen verlaagt de fertiliteit.
  • Daling van de economische capaciteit: uit schrik voor verkrachtingen gaan vrouwen niet meer naar het bos om hout te zoeken, naar de waterput om water te halen, naar het veld om het te bewerken of naar de markt om producten te kopen en verkopen. Dit verergert de extreme armoede en hongersnood.
  • Destructie van de sociale cohesie: vaak worden vrouwen (en in toenemende mate ook mannen!) verkracht in bijzijn van hun familie en gemeenschap, die machteloos moet toekijken. Dit heeft een heel verregaande psychologische impact en vernietigt de banden tussen familieleden en dorpelingen. Bovendien worden uit deze verkrachtingen vele kinderen geboren die uitgestoten worden omdat men vreest dat zij het kwaad van hun vader in zich dragen.

Uit de Balkan en Liberia kwamen dan weer positieve verhalen over hoe vrouwen hebben bijgedragen aan vredesonderhandelingen en zo de situatie van vrouwen en meisjes in hun land hebben kunnen verbeteren. Zulke initiatieven verdienen het om beter ondersteund te worden. Lena Ag van de Zweedse organisatie Kvina till Kvina deed hierrond drie aanbevelingen:

  • Geef publieke en politieke erkenning aan vrouwenorganisaties om zo hun status te verhogen en hen bescherming te bieden.
  • Betrek vrouwen(organisaties) in alle fasen en op alle niveaus van vredesonderhandelingen, zij weten best wat vrouwen nodig hebben.
  • Geef financiële steun en capaciteitsopbouw aan vrouwen(organisaties)


Voor meer informatie over deze conferentie of over dit onderwerp kan je een kijkje nemen op http://www.swedenabroad.com/Page____96663.aspx of contact opnemen met hilde.deman@paxchristi.be

Deel dit artikel