Congo : Terreurklimaat in Kinshasa?

Elke nacht worden er mensen vermoord. Het is niet voor het grote geld. Men vermoordt bvb. een ontvanger van een taxi-bus die 's nachts thuiskomt met hoogstens 1000FC op zak. Een soldaat die terugkomt van een deuil (waakstonde met de familie en vrienden in het huis van de overledene of van zijn familie). Een bewaker van een parcelle (een binnenkoer), waar hijzelf en andere chauffeurs hun taxi-bus parkeren voor de nacht. Deze man was erg geliefd in zijn wijk. Iedereen spreekt van de ‘KATAKATA’, die 14 dagen gelden een lijk in stukken gehakt achterliet en tekende met KATAKATA (van het werkwoord kokata = couper).


Rond het enorme kerkhof van Kitambo wordt al sinds verschillende dagen elke nacht iemand vermoord. Gisteren kon men één van de daders, door de getuige een 'faux soldat' genoemd, pakken. Deze man in burgerkleding getuigde in aanwezigheid van de toegestroomde bevolking dat ze met 280 man zijn, verdeeld over Kitambo-kerkhof, IPN (waar een grote hogeschool voor pedagogie is) en Binza Delvaux, waar ook mensen zijn vermoord. De man zei ook dat het hun opdracht is om te moorden.

Er wordt blijkbaar een terreurklimaat geïnstalleerd. Dit is al geruime tijd aan de gang en het is een onderdeel van een bewust opgezette campagne. In mei was het vooral de geruchtenmolen rond de Tramotina, de machetes waarvan beweerd werd “dat ze nergens meer te vinden zouden zijn, omdat ze allemaal opgekocht waren, om uit te delen op 30 juni”. In feite een verdekte oproep om plunderingen voor te bereiden. Men tracht een klimaat van angst en “alles is mogelijk op 30 juni” te creëren.

Op politiek vlak is het vooral de UDPS, de partij van Tshisekedi, die deze kaart trekt. Militanten verspreiden – anoniem – oproepen tot “Ville Morte”. Dat wil zeggen: alle transport blokkeren zodat niemand kan gaan werken. Er circuleren echte dreigbrieven: “Opgelet, wie gaat werken zal sterven”.
De laatste poging tot Ville Morte, aangekondigd voor 17 mei, was een jammerlijke mislukking. In plaats van een dag van Ville Morte, werden de boulevards opgeknapt door werkers en jongeren en was er een manifestatie ter herdenking van de intrede van Kabila (de vader) in Kinshasa op 17 mei 1997.

Veel mensen vinden Thisekedi een onverantwoordelijke en een lafaard. ”Zal hij voorop lopen om te manifesteren? Het zijn onze zonen die de kogels zullen opvangen.” “Zal hij de schade herstellen als er vernielingen zijn?”

Wat doet de regering?

Het leger is de laatste dagen manifest aanwezig. Indrukwekkend zelfs. Duizenden soldaten patrouilleren in de volkswijken, vooral in Masina III, dicht bij de luchthaven. Ze blijven een hele nacht en trekken dan verder. De reacties van de bevolking zijn gemengd. Veiligheid, OK. Maar soldaten die slecht of niet betaald worden zijn soms ook gevaarlijk.
In verschillende wijken van Masina, in Bumbu en elders zijn er (vooral) jongeren die “comités d’autodéfense” hebben opgericht en 's nachts zelf patrouilleren. Veiligheid, daar zorg je zelf voor.

Soms krijgen ze telefoon van de autoriteiten om te vragen “hoe het zit”.
Bij die jongeren is de kop van jut vooral vice-premier Ruberwa, de vertegenwoordiger van de RCD (bondgenoten van Rwanda) en “verantwoordelijk” voor de veiligheid. Die man wordt ervan verdacht van mee te werken aan het klimaat van onveiligheid. Waarschijnlijk omdat, als het verkiezingen zijn, hij weinig tot geen kans maakt om verkozen te worden.

Het inschrijven van de kiezers gaat ondertussen verder. Het wordt goed opgevolgd door de pers. Er zijn goede, leuke sketches op TV en radio, om de mensen te motiveren om zich in te schrijven. Er zijn ook grote oranje spandoeken met die oproep. Maar er zijn ook die obscure en alomtegenwoordige Amerikaanse Eglises de Réveil bvb., die tot diep in nacht in de volkswijken schreeuwkerken organiseren die de mensen 's nachts wakker houden. Die maken propaganda tegen de onuitwisbare inkt die gebruikt wordt bij de inschrijving omdat die 'des duivels' zou zijn. Die inkt wordt gebruikt voor de duimafdruk op de kieskaart, die tevens een voorlopige identiteitskaart zou zijn. In een krant stond dat Tshisekedi ook oproept om zich niet in te schrijven. Hij wil zogezegd verkiezingen “nu, op 30 juni”, maar hij is ertegen dat de kiezers zich inschrijven…

Deel dit artikel