Q&A bij De Standaard Solidariteitsprijs 11.11.11

Klik hier voor een grotere foto

Onze inzending voor De Standaard Solidariteitsprijs wekte op de sociale media heel wat commotie op. Vraag je je af waarom we voor deze advertentie kozen of hoe arbeidsmigratie een oplossing kan zijn voor de krapte op onze eigen arbeidsmarkt?

Het antwoord op deze en andere vragen bij de advertentie vind je hieronder terug.

Waarom deze advertentie?

Het huidige maatschappelijke en politieke discours over migratie is op dit moment overwegend negatief. Met deze advertentie willen die framing doorprikken en aantonen dat migratie ook een positief verhaal kan zijn.

Vandaar: "Migratie werkt als we het laten werken".

Moet 11.11.11 zich hiermee wel bezighouden?

Arbeidsmigratie – mits goed uitgevoerd – vormt een triple win situatie:
  • Het is goed voor de migranten die werk vinden en een inkomen verwerven.
  • Het betekent winst voor de landen van het herkomst in het Zuiden omdat migranten verantwoordelijk zijn voor het terugsturen van geld naar familieleden die het gebruiken voor ontwikkeling. Deze zogenaamde remittances worden wereldwijd geschat op jaarlijks 429 miljard euro. Dat is drie keer meer dan het totale budget ontwikkelingssamenwerking.
  • Tenslotte kan het ontvangende land er de schaarste op zijn arbeidsmarkt mee bestrijden.  

Die triple win situatie komt er niet vanzelf, dit vergt politieke actie. We schreven hierover een uitgebreid dossier met beleidsvoorstellen.

Dit is slechts één dossier waar 11.11.11 zich mee bezighoudt, uiteraard blijven we samen met onze vele leden werken aan de grondoorzaken die migratie veroorzaken (ongelijkheid, armoede, klimaatsverandering, conflict).

Werkt 11.11.11 alleen rond arbeidsmigratie?

11.11.11 vecht tegen onrecht en voor duurzame verandering. Daarom voeren we voor het tweede jaar op rij campagne rond migratie.

>We vragen in de eerste plaats om de grondoorzaken van migratie aan te pakken maar ook om te zorgen voor veilige migratieroutes, migranten als volwaardige burgers te behandelen en om op een eerlijke en correctie manier over migratie te praten.

Is er nu dan nog geen arbeidsmigratie?

Arbeidsmigratie van landen buiten de EU is maar beperkt mogelijk in België. In 2016 bijvoorbeeld verwelkomde België slechts 4.272 legale arbeidsmigranten. Dat is een pak onder het Europese gemiddelde.

Daarnaast zijn er natuurlijk ook een hoop andere mensen met een migratieachtergrond aan het werk in België (zoals bijvoorbeeld vluchtelingen), maar zij kwamen niet via arbeidsmigratie. Er zijn tot slot naar schatting 100 tot 150.000 mensen illegaal aan het werk, vooral in de informele sector.

Kan arbeidsmigratie echt de oplossing bieden voor de krapte op onze arbeidsmarkt?

Arbeidsmigratie is een deel van de oplossing, daar zijn alle overheden, van Europa tot Vlaanderen, het over eens. Natuurlijk zijn er ook andere maatregelen nodig.

De Vlaamse Overheid, Departement werk stelt: 'Behoudens een nieuwe babyboom, biedt migratie de enige manier om onze beroepsbevolking op peil te houden of te verbreden.'
De Europese Commissie houdt er rekening mee dat de Europese bevolking op beroepsleeftijd tegen 2060 met 50 miljoen zal afnemen. Alleen al voor verpleegkundig personeel voorspelt de Commissie dat er in 2020 590.000 meer arbeidskrachten nodig zijn dan beschikbaar op de Europese arbeidsmarkt.

Het is ook een misvatting dat er enkel nood is aan hooggeschoolde profielen. Voor bijna de helft van de vacatures is geen hogere opleiding nodig.

Wat dan met de vele werklozen hier?

De werkloosheid in België is nog steeds aanzienlijk. Opleiding, bijscholing en herscholing, en dus investeren in het potentieel en de competenties van werknemers, werkzoekenden en inactieven, met en zonder migratieachtergrond, is meer dan ooit nodig.

Volgens de voorspellingen van het Federaal Planbureau zakt de werkloosheidsgraad tegen 2023 echter terug tot 7,2 %. Dat is ongezien sinds het einde van de jaren zeventig. Bij een werkloosheidsgraad van 3% wordt er gesproken van 'volledige tewerkstelling'.

Het uitputten van de eigen arbeidsreserve zal niet volstaan om de krapte op de arbeidsmarkt in te vullen. Daarom moet er parallel worden ingezet op maatregelen om Vlaanderen aantrekkelijker te maken voor de arbeidsmigranten. Dat is volgens de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV) die de Vlaamse sociale partners samen brengt nodig om de Vlaamse economie te laten blijven functioneren en groeien.

Het is toch niet gemakkelijk om mensen met migratieachtergrond aan het werk te krijgen?

De inschakeling van mensen met een migratieachtergrond op de Belgische arbeidsmarkt baart inderdaad zorgen. Ze is een pak lager dan in de meeste Europese landen. De recepten voor het probleem zijn gekend. We moeten meer inzetten op taallessen, integratie, begeleiding naar de arbeidsmarkt maar ook de discriminatie op die arbeidsmarkt aanpakken.

11.11.11 pleit bovendien niet voor ongelimiteerde arbeidsmigratie maar voor een gecontroleerd systeem van arbeidsmigratie. Niemand kan instappen in dat systeem zonder zekerheid dat hij/zij kan werken in België. We hebben een heel aantal concrete voorstellen die vertrekken vanuit structurele kraptes op onze arbeidsmarkt. Die zitten er niet alleen bij de hoogopgeleide sectoren, maar ook bij meer praktische jobs (bouw, zorg etc.).

Hoe ziet 11.11.11 arbeidsmigratie?

11.11.11 vraagt een ambitieuze wetgeving die arbeidsmigratie mogelijk maakt voor zowel hoog-, midden- als praktisch geschoolde derdelanders. Mensen die hier op een legale manier willen komen werken, moeten op een soepeler manier aan de slag kunnen via een betere wetgeving.

Wij roepen ook op om pilootprojecten op te zetten voor tewerkstelling van mensen uit het Zuiden bij voorkeur met regio’s waar de bevolking sterk getroffen wordt door de gevolgen van de klimaatwijziging.

Kan arbeidsmigratie een oplossing bieden voor de drama’s op de Middellandse Zee?

Arbeidsmigratie kan een deel van de oplossing zijn, maar nooit alleen op zich. Al is het maar omdat mensen om heel uiteenlopende redenen migreren en de tocht op zee wagen. Voor mensen op de vlucht voor oorlog en geweld is er bijvoorbeeld nood aan meer hervestiging en een soepeler beleid rond de toekenning van humanitaire visa.

Het simpelweg sluiten van de grenzen is geen duurzame oplossing. Bij gebrek aan een legaal aanbod van migratiekanalen wordt die leegte gevuld door mensensmokkelaars die eigen kanalen aanleggen. We moeten wel realistisch zijn: het is niet mogelijk om iedereen die wil migreren een legale mogelijkheid te bieden.

Moeten we niet eerder de oorzaken van migratie in de herkomstlanden aanpakken?

Een aanpak van de grondoorzaken van gedwongen migratie is zeker nodig, zodat migratie op termijn een keuze wordt en niet de noodzaak die het vandaag voor te veel mensen is.

11.11.11 en haar lidorganisaties werken al vele jaren aan grondoorzaken in het zuiden. Samen zetten we in op voedselzekerheid, gezondheidszorg, onderwijs, gendergelijkheid, democratisering…

Leidt meer arbeidsmigratie niet tot een brain drain?

We zijn ervan overtuigd dat migratie kansen biedt voor ontwikkeling in de herkomstlanden. Met een goed migratiebeleid kunnen gekwalificeerde mensen persoonlijk groeien en toch bijdragen aan de ontwikkeling van hun herkomstland.

Pleit 11.11.11 voor open grenzen?

11.11.11 pleit niet voor open grenzen en is niet gekant tegen een terugkeerbeleid. Soevereine staten hebben redenen om hun grenzen te controleren en te bepalen wie toegang krijgt tot het grondgebied. Dit beleid bepaalt in welke mate de grenzen open of dicht zijn. Dit is belangrijk om te bepalen wie stemrecht geniet, belastingen moet betalen, kan genieten van sociale diensten, de sociale zekerheid …

Hieruit ontstaat de nood aan een migratiebeleid dat bepaalt wie het recht heeft om het land binnen 4 te komen, er te verblijven en wie uiteindelijk burgerschap kan verwerven.

Elk land is vrij om (in overeenstemming met de internationale verplichtingen, waaronder het VN-Vluchtelingenverdrag) een migratiebeleid vorm te geven dat rekening houdt met de noden van de eigen arbeidsmarkt, de sociale draagkracht, humanitaire overwegingen …

11.11.11 is dan ook niet gekant tegen een terugkeerbeleid.

We pleiten trouwens voor een gecontroleerd systeem van arbeidsmigratie. Binnen dat systeem kan niemand komen zonder zekerheid dat hij/zij kan werken. We hebben een heel aantal concrete voorstellen die vertrekken vanuit structurele kraptes op onze arbeidsmarkt. Die zitten er niet alleen bij de hoogopgeleide sectoren, maar ook voor meer praktische jobs (bouw, zorg etc.)

Waarom dit beeld?

We gebruiken hét beeld dat de laatste jaren migratie als een probleem symboliseert (het gammele bootje) en koppelen dit aan een ander probleem (de openstaande vacatures). Het beeld is deel van de creatieve essentie van deze advertentie.

De algemene verwachting bij dit beeld en de slogan "Redding is onderweg" is dat van redders en reddersboten. De creatieve kracht van de advertentie is juist dat we verrassen door het om te draaien: de migranten komen ons helpen. Ze kunnen deels een antwoord zijn op de krapte op de arbeidsmarkt. Als we dat willen.

Is dit beeld niet té simplistisch?

Het beeld betekent niet dat alle migranten die de overtocht wagen een oplossing kunnen zijn voor de krapte op onze arbeidsmarkt. Dat beweert de advertentie ook niet. Ze stelt: "Redding is onderweg", waarbij het bootje symbool staat voor migratie. De advertentie stelt niet dat er een bootje is met mensen die beschikbaar zijn om de vacatures in te vullen. Wel stelt ze "Migratie werkt als we het laten werken".

Onze dossiers en beleidsteksten zijn 100% letterlijk te nemen. Dit is anders met een advertentie. Bij dat soort communicatie speelt ook creativiteit en verbeelding.

Met deze advertentie trachten we rond dit thema een debat te openen. We gaan ervan uit dat mensen advertenties niet 100% letterlijk nemen. Lezers van advertenties weten ook wel dat bijvoorbeeld een internetabonnement hun leven niet gaat veranderen of dat ze niet veranderen in een vrouwenmagneet als ze een bepaalde deodorant gebruiken.

Promoten jullie met deze advertentie niet het werk van mensensmokkelaars?

Wie deze advertentie begrijpt als een pleidooi voor het in stand houden van de smokkelroutes en de bootjes vergist zich. Wij pleiten voor legale toegangswegen.

Wie geïnteresseerd is, moet er onze publicaties van de laatste jaren maar op na gaan. We pleiten consequent voor legale migratiekanalen als alternatief voor de smokkelroutes. Vandaar de boodschap: "Migratie werkt als we het laten werken".

11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels