De Unfair Trade van Douwe Egberts

Steeds meer kmo’s en grote bedrijven kiezen voor Fair Trade. Ze betalen boerenorganisaties in het Zuiden een minimale kostendekkende prijs voor hun producten, maken voorfinanciering mogelijk en betalen een fairtradepremie die in de gemeenschap wordt geïnvesteerd.

Multinational Cadbury maakte zijn succesproduct Dairy Milk Fair Trade. Starbucks doet hetzelfde voor al zijn espresso’s. Nestlé maakte vorige week bekend dat de Britse en Ierse KitKat enkel nog van fairtradecacao en -rietsuiker zal worden gemaakt. Verkade in Nederland en Candico in België besloten zelfs om hun volledige gamma te laten voldoen aan de fairtradevoorwaarden. Al meer dan 150 Belgische merken kiezen voor Fair Trade. Die kmo’s en grote marktspelers bewijzen dat omschakelen naar Fair Trade kan. Zo helpen ze arme boeren in het Zuiden op weg om een beter bestaan op te bouwen.

Sara Lee, producent van onder meer Douwe Egberts koffie, daarentegen, heeft ervoor gekozen overheden die willen kiezen voor fairtradekoffie te dwarsbomen. Dat doen ze door juridische stappen te ondernemen tegen de keuze voor Fair Trade. Douwe Egberts heeft geen fairtradekoffie in zijn gamma. Wel spande het verschillende rechtszaken aan in Nederland (Groningen en Amsterdam), en ook in ons land. Telkens stelden ze dat hun koffie aan bepaalde duurzaamheidcriteria beantwoordt en dus ook als Fair Trade kan beschouwd worden. In de provincie Groningen verloren ze de zaak, in Amsterdam trokken ze zich terug en in Vlaams-Brabant nam de rechter in kortgeding geen beslissing. Er heerst op dit ogenblik dan ook grote rechtsonzekerheid op het vlak van overheidsopdrachten en Fair Trade.

Sara Lee onderneemt die stappen omdat het zich uitgesloten voelt van die markt. Maar meer dan 35 koffiemerken in België engageren zich nu al door fairtradekoffie aan te bieden en aan de opgelegde criteria te voldoen. Wat belet Sara Lee om gewoon mee te doen?
Binnen de campagne ‘FairTradeGemeenten’ kiezen al 120 gemeenten heel bewust voor koffie mét prijsgaranties aan koffieboeren. Via die keuze geven steden en gemeenten boeren en hun gezinnen in het Zuiden ontwikkelingskansen voor een betere toekomst. Dat is de essentie van Fair Trade. Fair Trade is vandaag het enige concept dat de producent uit het Zuiden garanties biedt met betrekking tot een billijk inkomen: Fair Trade legt de producent ecologische en sociaal verantwoorde productievereisten op en stelt daar tegenover prijsgaranties, langetermijncontracten en voorfinanciering.
Kleinschalige producenten uit het Zuiden weten heel duidelijk waarom ze Fair Trade verkiezen. Zo zegt Blanca Rosa Molina, bestuurder van Cecocafén, een organisatie van Nicaraguaanse koffieboeren: “Al in 1993 kozen we met onze coöperatie voor Fair Trade. Het heeft ons sindsdien goed op weg geholpen. Aan andere duurzaamheidsystemen, zoals het traceerbaarheidssysteem van UTZ of Rainforest Alliance, hebben we niet zoveel. Fair Trade garandeert ons een minimumprijs en het geeft daar bovenop ook nog een fairtradepremie. Daar hebben we als kleine boer wat aan. De anderen doen dat namelijk niet.”

Het door Douwe Egberts gebruikte Utzkeurmerk biedt geen enkele prijsgarantie aan de boeren. Utz omschrijft zichzelf daarom ook niet als een garantie voor Fair Trade. Als Douwe Egberts niet in het fairtradesysteem wil stappen, wat hun volste recht is, waarom willen ze er dan wel een graantje van meepikken? Andere bedrijven kunnen het, waarom Douwe Egberts niet?

Fair Trade heeft veel succes en is een groeiende markt. Overheden spelen daarin terecht hun voortrekkersrol door bewust te kiezen voor Fair Trade en de bijbehorende armoedebestrijding. FairTradeGemeenten roept Douwe Egberts daarom op niet langer dwars te liggen bij overheden die willen kiezen voor Fair Trade, maar zelf met Fair Trade aan de slag te gaan en zich te engageren voor de boeren en hun families in het Zuiden. Kleine en grote bedrijven geven vandaag het voorbeeld. Wat houdt Douwe Egberts tegen?

Bogdan Vanden Berghe (algemeen secretaris 11.11.11-Koepel Vlaamse Noord-Zuidbeweging), Lily Deforce (algemeen manager Max Havelaar Belgium), Luuk Zonneveld (algemeen directeur Vredeseilanden) en Koen Van Bockstal (gedelegeerd bestuurder Oxfam Wereldwinkels) zijn de initiatiefnemers van FairTradeGemeenten.

Ze reageren met dit opiniestuk in De Morgen van 16 december 2009 op een artikel in deze krant van 15 december 2009.

Deel dit artikel