De verklaring van Parijs

Vraag en antwoord over de Verklaring van Parijs

Wat is de Verklaring van Parijs?

De Verklaring van Parijs is een internationaal akkoord dat in maart 2005 in Parijs werd goedgekeurd door meer dan honderd regeringen van donor- en ontwikkelingslanden en door meerdere multilaterale instellingen. Dit zijn organisaties zoals de Wereldbank en het Internationaal Munt Fonds waarin verschillende landen samenwerken. In de Verklaring van Parijs engageren al de ondertekenaars zich om ontwikkelingshulp doeltreffender te maken. Zij beschouwen ‘effectievere ontwikkelingshulp’ als een van de middelen om hun beloften in het kader van de Verenigde Naties (VN) na te komen.

Waarom moet ontwikkelingshulp doeltreffender worden?

In 2000 formuleerden staats- en regeringsleiders van de VN-lidstaten ambitieuze doelstellingen om tegen 2015 de armoede in de wereld te halveren. Om deze “Millenniumdoelstellingen” te bereiken beloofden de donoren eerst en vooral meer geld vrij maken voor ontwikkelingshulp. De stijging van de financiële middelen voor ontwikkelingshulp legden zij vast in 2002 op de “Financiering voor Ontwikkeling”-top in Monterrey, Mexico. Als de donoren hun beloften naleven zal de hulp in 2010 met 60 procent gestegen zijn tegenover 2000. Maar momenteel lopen de rijke landen achter op hun beloften. Donoren en ontwikkelingslanden beseffen dat geld alleen niet voldoende is. De financiële middelen moeten ook zo efficiënt mogelijk gebruikt worden. Alleen zo kunnen de Millenniumdoelstellingen bereikt worden. Om de effectiviteit van ontwikkelingshulp te verhogen stelden zij de Verklaring van Parijs op.

Hoe willen donoren en ontwikkelingslanden die hulp doeltreffender maken?

Het uitgangspunt van de ondertekenaars is dat een hervorming van het beheer van ontwikkelingshulp zal leiden tot een meer effectieve manier van werken. “Beter beheer” is volgens hen beheer dat voldoet aan een aantal principes en engagementen. De vijf principes die de Verklaring van Parijs naar voor schuift zijn; eigenaarschap (ownership), afstemming (alignment), harmonisering (harmonisation), resultaatgericht beheer (managing for results), wederzijdse verantwoordelijkheid (mutual accountability).
•    Eigenaarschap: Ontwikkelingslanden hebben de leiding in handen, ze beslissen zelf over hun ontwikkelingsbeleid en de gekozen strategieën en coördineren te nemen acties.
•    Afstemming: De donorlanden baseren hun steun en middelen op de ontwikkelingsstrategie, instellingen en procedures van het ontwikkelingsland.
•    Harmonisering: Donorlanden stemmen hun acties ook onderling op elkaar af zodat hun gezamelijke middelen in een land op een geharmoniseerde, transparante en effectieve manier worden aangewend.
•    Resultaatsgericht beheer: Het bereiken van de resultaten wordt vooropgesteld bij het beheer van de  middelen en wanneer de besluitvormingsprocessen worden hervormd.
•    Wederzijdse verantwoordelijkheid: Zowel donor- als ontwikkelingslanden leggen verantwoording af voor de ontwikkelingsresultaten.

Wat vindt Broederlijk Delen van de Verklaring van Parijs?

Broederlijk Delen verheugt zich over het initiatief om de ontwikkelingshulp doeltreffender te maken. De Verklaring van Parijs is een technisch middel om de efficiëntie van het beheer van ontwikkelingshulp te verhogen. Maar we mogen niet veronderstellen dat dit automatisch zal leiden tot effectievere ontwikkeling. Naast efficiënt beheer, zijn er meer elementen nodig om duurzame ontwikkeling te realiseren. Voor Broederlijk Delen zijn bijvoorbeeld economische groei of investeringen in infrastructuur op zich niet voldoende. Duurzame ontwikkeling betreft meer dan alleen materiële zaken. Alle lagen en groepen van de bevolking moeten betrokken worden en zelfs de allerarmsten moeten kansen krijgen. Om dit te realiseren zijn scholing, gezondheidszorg, gemeenschapsopbouw, verdediging van rechten,… nodig. Armoedebestrijding, ondersteuning van de mensenrechten, democratie, een duurzaam milieu en gendergelijkheid zijn volgens ons cruciale bouwstenen die de Verklaring van Parijs niet behandeld als werkelijke objectieven voor doeltreffende ontwikkelingshulp.
Een tweede opmerking betreft de specifieke rol van de civiele maatschappij. De Verklaring van Parijs is een overeenkomst tussen overheden. Het aandeel van de zovele honderdduizenden ngo’s uit Noord en Zuid in ontwikkelingssamenwerking werd niet behandeld in de verklaring. Al die ngo’s spelen nochtans een belangrijke rol voor effectieve ontwikkeling, een rol die totaal verschillend is van de overheidsrol. Die specifieke rol betreft onder meer de maatschappelijke solidariteit, de diversiteit, de gemeenschapsopbouw en het democratisch burgerschap. In dat opzicht is de taak van Broederlijk Delen, onze partnerorganisaties in ontwikkelingslanden en andere organisaties uit het middenveld complementair en totaal verschillend van de rol van overheden. Broederlijk Delen beschouwt effectieve ontwikkelingshulp als het resultaat van een goede coördinatie tussen de diverse overheden en het middenveld. Om dat te bereiken moet de specifieke rol van de civiele maatschappij erkend worden in de Verklaring van Parijs.

Waarom krijgt de Verklaring van Parijs nu zoveel aandacht?

Van 4 tot 8 september 2008 organiseren de ondertekenaars van de Verklaring van Parijs een Forum in Accra, Ghana, om de vorderingen die zij tot nu toe maakten, te bespreken en bij te sturen. Op dat forum zullen de deelnemers de “Accra Agenda voor Actie” ondertekenen. De Verklaring van Parijs en de “Accra Agenda voor Actie” zullen meer en meer het bepalende kader worden voor officiële ontwikkelingshulp. Daarom besteden Broederlijk Delen en haar internationaal netwerk CIDSE in hun politiek werk heel wat aandacht aan dit Forum. Op Belgisch niveau ondersteunen wij eveneens onze koepelorganisatie 11.11.11 in de beleidsbeïnvloeding rond het thema. 11.11.11 en CIDSE nemen in september ook deel aan het Forum in Accra.

Hoe doeltreffend is Broederlijk Delen?

Hoewel de ngo’s niet officieel deel uitmaken van de Verklaring van Parijs, kunnen zij niet aan de zijlijn blijven toekijken. Daarom onderzoekt Broederlijk Delen aan de hand van indicatoren haar eigen effectiviteit. De werking van al onze diensten is steeds meer resultaatsgericht. De samenwerking met de leden van het CIDSE-netwerk draagt bij tot een kennis- en ervaringsuitwisseling rond effectieve ontwikkeling. Maar Broederlijk Delen kijkt verder dan het kader van de Verklaring van Parijs. Wij geloven dat doeltreffende hulp niet alleen mag bekeken worden in termen van efficiëntie. Ontwikkelingssamenwerking moet ook de menselijke waardigheid bevorderen, een positieve impact hebben op mensen die in armoede leven, leren stimuleren, nadruk leggen op gelijkheid en rechten en ook de meest achtergestelde groepen in de maatschappij bereiken. Het is duurzame hulp die ervoor zorgt dat mensen hun lot in eigen handen nemen en nieuwe kansen grijpen. Om verder te kunnen werken aan dit soort effectieve ontwikkeling is een erkenning van de specifieke rol van ngo’s cruciaal. Een optimale coördinatie tussen donoren en partners kan zo samen met het waarmaken van de beloften voor meer officiële ontwikkelingshulp (0,7%) en een verhoging van de kwaliteit van de hulp, in 2015 leiden tot het bereiken van de Millenniumdoelstellingen.

Deel dit artikel