Guatemalteekse bisschop stelt Europees grondstoffenbeleid in vraag

"Er is iets mis met de ethiek van de Europese relaties met ontwikkelingslanden"

Monseigneur Ramazzini, bisschop van het bisdom San Marcos in Guatemala, is deze week in Brussel om de Europese beleidsmakers te wijzen op de negatieve gevolgen van mijnbouw in zijn thuisland. Het grondstoffenbeleid staat hoog op de Europese agenda deze week omdat het Europees Parlement op 12 september een rapport hierover goedkeurde.

Volgens Ramazzini zijn het de arme landen die de gevolgen dragen van Europa's steeds toenemende vraag naar grondstoffen. Dit staat in schril contrast met het eigen ontwikkelingsbeleid van de EU. "Er is iets mis met de ethiek van de Europese relaties met ontwikkelingslanden. De Europeanen willen enerzijds ontwikkelingshulp geven aan arme landen, maar anderzijds profiteren ze van de winst die extractieve bedrijven daar maken ten koste van mensenrechten en het milieu." sprak Mgr. Ramazzini vanmorgen de pers toe.

Monseigneur Ramazzini steunt de getroffen bevolking in Guatemala die eist dat de overheid en mijnbouwbedrijven haar rechten respecteren. In landen zoals Guatemala levert de ontginning van goud, nikkel en zilver vooral winst op voor de – vooral buitenlandse – aandeelhouders. Er is geen politieke wil om de wetgeving aan te passen in het voordeel van het land, dus de lokale bevolking haalt er weinig profijt uit. Integendeel, ze krijgt de rekening gepresenteerd onder de vorm van milieuschade, sociale ontwrichting, en vaak verdere verarming. Grond wordt duurder en schaarser, en problemen rond grondbezit brengen de voedselproductie in gevaar, met ondervoeding en honger als gevolg. Tegenstanders van destructieve megaprojecten worden gecriminaliseerd en monddood gemaakt.

Grondstoffen worden zeldzaam en Europa is bijna volledig afhankelijk van de import, bijvoorbeeld uit Latijns-Amerika. Het nieuwe EU-grondstoffenbeleid probeert de aanvoer van grondstoffen veilig te stellen door, onder meer, handelsmechanismen. De EU voerde onlangs vrijhandelsgesprekken met Centraal-Amerika maar het Europees Parlement moet het akkoord nog goedkeuren in 2012.

APRODEV, Broederlijk Delen, CIDSE, CIFCA en Entraide et Fraternité steunen de gemeenschap van San Marcos en andere getroffen groepen in Latijns-Amerika door de beleidsmakers in Brussel aan te zetten tot actie. "We hebben dringend bindende EU normen nodig voor Europese bedrijven om te voorkomen dat zij in hun overzeese operaties de mensenrechten schenden. Het handelsbeleid moet beter aansluiten op het ontwikkelingsbeleid. De EU moet de overheden in Latijns-Amerika, en meer bepaald in Guatemala, wijzen op hun plicht om mensenrechtenverdedigers die op een vreedzame manier ingaan tegen deze megaprojecten te beschermen tegen criminalisering" zegt Karel Ceule, woordvoerder van de netwerken.

Voor meer informatie:
Geraldine McDonald, CIDSE: mcdonald@cidse.org
Susanna Daag, CIFCA: susanna.daag@cifcaeu.org;
Toni Sandell, Aprodev: t.sandell@aprodev.net;
Karel Ceule, Broederlijk Delen: karel.ceule@broederlijkdelen.be; +32476330221

Noot aan de redactie

Een concreet voorbeeld van deze problematiek is de Marlin-mijn, een open-pit goudmijn in Guatemala. Er zijn aanwijzingen dat het Marlin-project een bedreiging vormt voor het recht op water en voedsel van de naburige gemeenschappen en een negatieve invloed heeft op de volksgezondheid. Van bij de start zorgde het Marlin-project voor een toename van het sociaal conflict, bedreigingen en geweld tegen opposanten, en criminalisering van het sociale protest.

Bovendien bracht Jean Ziegler, de speciale VN-Rapporteur voor het recht op voedsel, in 2005 een bezoek aan Guatemala. Hij stelde toen dat de overheid de vergunning voor de Marlin-mijn had uitgeschreven zonder de vrije en geïnformeerde toestemming van de betrokken inheemse gemeenschappen.

  • APRODEV is een netwerk van 16 Europese ontwikkelingsorganisaties, dat nauw samenwerkt met World Council of Churches. APRODEV doet aan beleidsbeïnvloeding op EU-niveau ter promotie van vrede en gerechtigheid en ter bestrijding van de armoede in ontwikkelingslanden.
  • Broederlijk Delen is een Vlaamse ngo gespecialiseerd in ontwikkelingssamenwerking. Broederlijk Delen ondersteunt 250 partnerorganisaties in 20 landen. Zij werken vooral rond duurzame rurale ontwikkeling, mensenrechten, democratisering en participatief burgerschap.
  • CIDSE is een internationaal netwerk van katholieke ontwikkelingsorganisaties. De 16 lidorganisaties uit Europa en Noord-Amerika delen een gemeenschappelijke strategie om samen armoede te bestrijden en gerechtigheid in de wereld te herstellen.
  • CIFCA is een Europees netwerk bestaande uit ongeveer 40 Europese ngo's en solidariteitsorganisaties die werken rond ontwikkeling en mensenrechten. Hun hoofddoel is het promoten van een Europees participatief beleid met respect voor de internationale mensenrechten, democratie en eerlijke en duurzame ontwikkeling in Centraal-Amerika en Mexico.
  • Entraide et Fraternité is een internationale katholieke ontwikkelings-ngo die zich inzet voor een eerlijke en gelijkwaardige samenleving. Entraide et Fraternité werkt samen met 110 partnerorganisaties in het Zuiden. De organisatie informeert en mobiliseert duizenden burgers voor meer Noord-Zuid-solidariteit.
Broederlijk Delen DOOR:

Deel dit artikel