Haïtiaanse bevolking eist ontslag van president Jovenel Moïse

Sinds een tweetal weken houden gewelddadige straatprotesten Haïti in een greep. Barricades maken zowat alle verkeer onmogelijk, en dagelijks stromen duizenden Haïtianen in protest de straat op. Woedend vanwege de catastrofale economische situatie, wanbeheer van de schaarse overheidsmiddelen en grootschalige corruptie eisen ze het onmiddellijke ontslag van president Jovenel Moïse.

President Jovenel Moïse zou op 7 februari 2019 de balans opmaken van zijn eerste 2 jaar beleid als president, maar in plaats daarvan greep de bevolking de gelegenheid aan om haar woede te uiten over de erbarmelijke toestand van het land. "Nou pa kapab ankò!" ("Wij kunnen niet meer!"), schreeuwde men het uit. De bevolking lijdt onder stijgende voedselprijzen, torenhoge inflatie, werkloosheid, onveiligheid en een schrijnend gebrek aan basisvoorzieningen zoals gezondheidszorg en onderwijs.

Hevige protesten

Sinds 7 februari zit het land letterlijk op slot. De straten worden op strategische plaatsen gebarricadeerd waardoor het openbare leven tot stilstand wordt gedwongen, en volgens de protestanten zal dat zo blijven totdat de president ontslag neemt. Naarmate de tijd verstrijkt en de president en zijn regering zwijgend toekijken, worden de protesten alleen maar heviger, en worden talloze gevallen van plundering en brandstichting in pompstations, warenhuizen en overheidsinstellingen opgetekend.

Duizenden mensen komen op straat om het ontslag van president Jovenel Moïse te eisen. De betogingen gaan er soms erg gewelddadig aan toe.

De protesten waren verre van onverwacht. In de maand juli van vorig jaar beleefde Haïti al een periode met bijzonder hevige straatrellen, toen vanwege een drastische stijging in de prijzen van benzine, diesel en propaangas. De regering kwam uiteindelijk op haar beslissing terug, maar de materiële schade en de economische gevolgen van de rellen waren aanzienlijk. De president en zijn regering trokken hier echter maar weinig lessen uit, en de Haïtiaanse economie evolueerde verder in een neerwaartse spiraal.

Falend beleid en grootschalige corruptie

Jovenel Moïse verkocht zichzelf tijdens zijn verkiezingscampagne als een jonge ondernemer die de Haïtiaanse economie zou aanzwengelen. Hij was directeur van een bedrijf dat met overheidsmiddelen en buitenlandse financiering een organische bananenplantage uit de grond stampte in het noordoosten van het land. Het project bleek toch vooral een schijnvertoning te zijn om de jonge ondernemer naar het presidentschap te katapulteren als kandidaat van de partij aan de macht. Jovenel Moïse beloofde 24 op 7 elektriciteit voor het ganse land, voedsel op het bord van elke Haïtiaan, investeringen in de landbouwsector, grootschalige openbare werken, en een strijd tegen corruptie. Twee jaar later zijn geen van deze beloftes ingelost, integendeel, het leven is bikkelhard voor de gewone Haïtiaan.

De demonstranten eisen niet alleen het vertrek van de president, maar ook een onderzoek naar vermeende fraude met miljarden dollars uit het PetroCaribe fonds. Dit Venezolaanse fonds zorgde voor subsidie op energiekosten.

Wat corruptie betreft, kwamen de president en zijn regering de laatste maanden bovendien onder enorme druk te staan. Sinds 2008 geniet Haïti van een samenwerking met Venezuela waarbij het land goedkope brandstof levert aan de Haïtiaanse staat die deze dan aan gewone prijzen doorverkoopt aan privéverdelers. Met de winst hiervan werd een fonds opgericht om socio-economische projecten mee te financieren, het zogeheten PetroCaribe Fonds. Twee senaatscommissies en een rapport van de Rekenkamer wijzen uit dat de ruim 3 miljard dollar van het PetroCaribe fonds grotendeels in rook zijn opgegaan in de financiering van vaak onafgewerkte projecten waarvoor de betaalde facturen veel hoger liggen dan wat de geleverde resultaten rechtvaardigen. Verschillende bedrijven waar de huidige president directeur van is geweest worden in de rapporten aangewezen als begunstigden van PetroCaribe geld.

protest haiti

De Haïtiaanse bevolking werd zich pijnlijk bewust van het directe verband tussen de extreme armoede waar de bevolking zich in bevindt en het wanbeheer en de hebzucht van de politieke en economische elite. Via sociale media werd de slogan "Kot kòb petrokaribe?" ("Waar is het PetroCaribe geld?") gelanceerd en werden allerhande acties opgezet om de overheid te dwingen de verantwoordelijken voor het wanbeheer van de PetroCaribe fondsen te berechten. Tot op vandaag is er van dat proces nog geen sprake.

Wat brengt de toekomst?

Al deze elementen culmineerden in de gewelddadige protesten van vandaag. De massa op straat is een combinatie van gewone Haïtianen waarvan het water hen tot aan de lippen staat, oppositieleiders die hun kans zien om zelf aan de macht te komen, en gewapende bendes die vaak met steun van politici de plak zwaaien in arme wijken. Het blijft alleen de vraag wat de toekomst brengt voor Haïti. Kan deze mobilisatie leiden tot ingrijpende veranderingen in de wijze waarop Haïti wordt bestuurd? En wie zal dat proces begeleiden? Noch de huidige president en regering, noch de sterk verdeelde oppositie lijken te kunnen beantwoorden aan de zucht van de Haïtiaanse bevolking om een rechtvaardigere maatschappij.

 

Auteur: Pieter Thys, lokaal vertegenwoordiger van Broederlijk Delen in Haïti

 

Broederlijk Delen DOOR:

Deel dit artikel